آیا ایران در رقابت ترانزیتی منطقه عقب میماند؟
ایران در حال حاضر با چالشهای جدی در زمینه ترانزیت کالا مواجه است. این رقابت بهویژه در مسیرهای ترانزیتی جدید در خاورمیانه شدت یافته و نیاز به توجه ویژه دارد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ امروزه، بندرها و مسیرهای ترانزیتی فقط بهعنوان پروژههای عمرانی دیده نمیشوند، بلکه بهعنوان عواملی کلیدی در تجارت جهانی مطرح هستند. هر مسیر که کالا را سریعتر، ارزانتر و مطمئنتر منتقل کند، میتواند درآمد و اشتغال بیشتری برای کشورهای واقع در مسیر به ارمغان آورد. در این راستا، طرحهای بزرگی مانند کریدور هند ـ خاورمیانه ـ اروپا و «جاده توسعه» عراق در حال تحقق هستند.
با این حال، تبدیل یک مسیر به تجارت واقعی نیاز به زیرساختهای مناسب دارد. ساخت راهآهن و بندر، تأمین مالی پروژهها، و فراهمکردن امنیت حملونقل زمانبر و پرهزینه است. برای ایران، موقعیت جغرافیایی خوب تنها هنگامی به مزیت اقتصادی تبدیل میشود که مسیرهای داخلی ایمن و قابل اعتماد باشند.
ایران باید به کریدور شمال ـ جنوب توجه کند. این مسیر میتواند بندرهای جنوبی ایران را به بازارهای شمالی متصل کند و در تئوری، بخشی از سفر طولانی دریایی را کوتاهتر کند. اما برای تبدیل این کریدور به یک گزینه عملی، نیاز به تکمیل زیرساختها و هماهنگی در فرآیندهای گمرکی دارد.
اتصال ریلی رشت ـ آستارا یکی از حلقههای مهم در این زنجیره است که میتواند پیوندهای بیشتری را با قفقاز و مسیرهای شمالی ایجاد کند. بندر چابهار نیز با دسترسی به اقیانوس هند، میتواند به یک دروازه تجاری مهم تبدیل شود، اما بدون اتصال مؤثر به شبکه جادهای و ریلی، این ظرفیت بهطور کامل بهرهبرداری نخواهد شد.
مرزها نیز بخش مهمی از کریدورهای ترانزیتی هستند. تأخیر در ترخیص کالا و بروکراسی میتواند جذابیت یک مسیر را بهطرز قابل توجهی کاهش دهد. ایران به «قابل پیشبینی بودن» در حملونقل نیاز دارد تا بتواند جذابیت خود را برای تجار حفظ کند.
توسعه خدمات لجستیکی در کنار مسیرهای عبوری بسیار حیاتی است. ایران باید زیرساختهای خود را بهبود بخشد و خدمات بیشتری برای جذب سرمایهگذاران و تجار فراهم کند. در نهایت، آینده ترانزیت ایران به تکمیل پروژهها، بهبود کیفیت زیرساختها، و کاهش زمان توقف در مرزها بستگی دارد. این مسائل برای بقای اقتصادی کشور از اهمیت ویژهای برخوردارند.
