تنش روسیه و ژاپن بالا گرفت؛ سفر جنجالی پوتین خبرساز شد

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در جریان این سفر از جزیره «ایتوروپ» که یکی از چهار جزیره تحت کنترل روسیه و مورد ادعای ژاپن است، بازدید کرد. این سفر یک روز پس از نظارت وی بر رزمایش ناوگان اقیانوس آرام روسیه در منطقه خاور دور انجام شد.

خبرگزاری تاس روسیه این سفر را نخستین بازدید شخصی پوتین از مجمع‌الجزایر کوریل توصیف کرد. بر اساس تصاویر تلویزیون روسیه، رئیس‌جمهور این کشور در ایتوروپ از کارخانه فرآوری ماهی «یاسنی» بازدید و محصول خاویار تولیدی محلی را آزمایش کرد.

پوتین روز چهارشنبه و در جریان رزمایش نظامی در منطقه ساخالین، از رزمناو موشک‌انداز «واریاگ» ناوگان اقیانوس آرام نیروی دریایی روسیه بازدید کرده و در همانجا ادعاهای ارضی ژاپن درباره این جزایر را رد کرده بود.

چهار جزیره جنوبی زنجیره کوریل از پایان جنگ جهانی دوم و تصرف توسط نیروهای شوروی سابق، تحت کنترل مسکو قرار دارد. ژاپن این جزایر را که «سرزمین‌های شمالی» می‌نامد، بخشی از خاک خود می‌داند.

اختلاف بر سر حاکمیت این جزایر، مانع امضای معاهده صلح رسمی میان مسکو و توکیو برای حل‌وفصل نهایی مناسبات پس از جنگ جهانی دوم شده است.

روابط دو کشور پس از حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ به شدت تیره شد. توکیو به جمع تحریم‌کنندگان غربی علیه مسکو پیوست و روسیه نیز در واکنش، از مذاکرات معاهده صلح خارج و پروژه‌های اقتصادی مشترک مرتبط با جزایر مورد مناقشه را متوقف کرد.

کرملین بهمن‌ماه گذشته اعلام کرد هیچ گفت‌وگوی صلحی با توکیو در جریان نیست و روابط دوجانبه به دلیل سیاست‌های «غیردوستانه» ژاپن عملاً به صفر رسیده است.

در همین حال، وزارت امور خارجه ژاپن با انتشار بیانیه‌ای نسبت به سفر پوتین به ایتوروپ «اعتراض شدید» خود را اعلام کرد. توکیو در این بیانیه مدعی شده که تمام «سرزمین‌های شمالی» از جمله ایتوروپ، «از نظر تاریخی و حقوقی سرزمین اجدادی ژاپن» هستند.

ژاپن همچنان یکی از حامیان اصلی اوکراین در جنگ با روسیه محسوب می‌شود و در اقدامات گروه هفت برای محدودسازی دسترسی مسکو به منابع مالی و فناوری مشارکت فعال دارد.