هلوهای خراسان شمالی زیر فشار نبود صنایع تبدیلی و سردخانه

به گزارش فرتاک نیوز؛ عطر هلو این روزها در باغ‌های سملقان پیچیده است و شاخه‌های زیر بار میوه، از فصل برداشت پربار خبر می‌دهند. با این حال، در کنار این تصویر، نگرانی قدیمی باغداران دوباره پررنگ شده است؛ نبود صنایع تبدیلی باعث می‌شود بخشی از محصول پیش از رسیدن به بازار، کیفیت خود را از دست بدهد و به ضایعات تبدیل شود.

شهرستان سملقان از قطب‌های تولید هلو در خراسان شمالی است و این محصول به‌دلیل طعم و عطر مطلوب، مشتریان زیادی دارد. اما فسادپذیری بالا، زمان را به عامل تعیین‌کننده در سرنوشت این میوه تبدیل کرده است و هر تأخیر در برداشت، حمل، نگهداری یا فرآوری می‌تواند به زیان باغداران تمام شود.

در روزهای اوج برداشت، کامیون‌ها بار هلو را از استان خارج می‌کنند تا در کارخانه‌های سایر استان‌ها فرآوری شود. این روند هم هزینه‌ها را بالا می‌برد و هم سود اصلی را از تولیدکنندگان خراسان شمالی دور می‌کند.

علی ایمانی، از هلوکاران شهرستان سملقان، نبود صنایع تبدیلی را مهم‌ترین دغدغه باغداران می‌داند. او می‌گوید هلو میوه‌ای حساس است و اگر در زمان مناسب فرآوری نشود، کیفیت خود را از دست می‌دهد و بخش قابل توجهی از محصول نابود می‌شود.

به گفته این باغدار، بخش زیادی از هلو تولیدی خراسان شمالی برای تبدیل به کمپوت، کنسانتره، پوره یا میوه خشک به آذربایجان شرقی فرستاده می‌شود. او معتقد است ایجاد این واحدها در خود استان می‌تواند از ضایعات جلوگیری کند و در کنار آن، ارزش افزوده و اشتغال بیشتری به همراه داشته باشد.

ایمانی همچنین کمبود سبدهای استاندارد بسته‌بندی را از دیگر مشکلات این بخش می‌داند و تأکید می‌کند تولید سبدهای یک تا سه کیلوگرمی می‌تواند به حفظ کیفیت محصول و عرضه مناسب‌تر هلو در بازارهای داخلی و حتی صادرات کمک کند.

باغداران فقط از نبود کارخانه گلایه ندارند؛ نوسان شدید قیمت نیز هر سال بخشی از درآمد آنان را کاهش می‌دهد. هم‌زمانی برداشت هلو در خراسان شمالی و گلستان، عرضه در بازار را بالا می‌برد و به افت قیمت منجر می‌شود؛ شرایطی که سود تولیدکننده را به حداقل می‌رساند.

ایمانی می‌گوید اگر سردخانه‌های مجهز و کافی در استان وجود داشته باشد، باغداران ناچار نیستند محصول خود را در کوتاه‌ترین زمان و با هر قیمتی بفروشند. به گفته او، تنها سردخانه شهرستان سملقان در روستای مهمانک پاسخگوی حجم تولید هلو نیست و توسعه این زیرساخت ضرورت دارد.

او تأمین دیرهنگام کودهای کشاورزی را هم یکی دیگر از مشکلات این بخش عنوان می‌کند و می‌گوید نهاده‌ها باید متناسب با فصل مصرف در اختیار باغداران قرار گیرد تا کیفیت و عملکرد باغ‌ها حفظ شود.

در بخش دیگری از باغ‌های سملقان، امان‌الله جعفری که هفت هکتار باغ هلو دارد، از قطعی برق چاه‌های آب به‌عنوان مشکل دیگر یاد می‌کند. او می‌گوید هر بار قطع برق، آبیاری را مختل می‌کند و در گرمای تابستان حتی چند ساعت تأخیر در تأمین آب می‌تواند خسارت جدی به درختان وارد کند.

جعفری با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید می‌گوید قیمت سموم و نهاده‌ها بالا رفته، اما قیمت هلو نیز تا حدی متناسب با آن رشد کرده و در مجموع وضعیت تولید نسبت به سال‌های گذشته قابل قبول است. او همچنین از همکاری جهاد کشاورزی با باغداران قدردانی می‌کند و این حمایت‌ها را در حد توان می‌داند.

در حالی که باغداران از نبود صنایع تبدیلی گلایه دارند، مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی از برنامه‌های توسعه این حوزه خبر می‌دهد. محمدعلی شریکیان می‌گوید حدود سه هزار میلیارد ریال تسهیلات سرمایه در گردش برای حمایت از واحدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی استان پرداخت شده است.

به گفته او، ۶۷۰ میلیارد ریال سرمایه ثابت نیز برای اجرای طرح‌های جدید در حوزه بسته‌بندی گوشت، سبزیجات و میوه خشک پیش‌بینی شده است. شریکیان می‌گوید هم‌اکنون ۱۴۱ واحد صنایع تبدیلی و تکمیلی دارای پروانه بهره‌برداری در استان فعال‌اند و ظرفیت اسمی تولید آن‌ها سالانه بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن است.

او همچنین از فعالیت ۹ سردخانه با ظرفیت ۴۱ هزار تن در استان خبر می‌دهد و می‌گوید ۶ سردخانه دیگر نیز در دست ساخت است. به گفته شریکیان، بیش از ۲۵ درصد محصولات کشاورزی خراسان شمالی نیازمند فرآوری است و توسعه صنایع تبدیلی می‌تواند ضایعات را کاهش دهد، درآمد بهره‌برداران را بالا ببرد و مسیر صادرات را هموار کند.

با وجود این ظرفیت‌ها، باغداران سملقان انتظار دارند سرمایه‌گذاری در صنایع مرتبط با هلو سرعت بگیرد. آنها می‌گویند اگر چرخ صنایع تبدیلی در خراسان شمالی سریع‌تر بچرخد، بخشی از شیرینی محصول پیش از رسیدن به بازار از بین نخواهد رفت و این میوه می‌تواند به یک برند اقتصادی تبدیل شود.