نخستین ایستگاه مترو در زیر بستر رودخانه در ایران؛ چالشی مهندسی در دل خرمرود شیراز
در شیراز، پروژهای به نام ایستگاه شهید چمران در حال شکلگیری است که به عنوان نخستین ایستگاه مترو در کشور در زیر بستر یک رودخانه ساخته میشود. این پروژه با چالشهای مهندسی ویژهای مواجه است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ رودخانه خشک شیراز به ظاهر تنها یک آبراهه فصلی است، اما مهندسان این پروژه آن را به بستری برای یکی از دشوارترین عملیاتهای عمرانی کشور تبدیل کردهاند. حفظ پایداری بستر و ایمنی سازه در مقابل سیلابها از جمله چالشهای اصلی این پروژه است.
همچنین، عملیات حفاری باید در عمق و بدون اختلال در محیط اطراف ادامه یابد.
ایستگاه شهید چمران بخشی از خط سه قطار شهری شیراز است که محور غربی شهر را به شبکه حملونقل ریلی متصل میکند. توسعه این خط به کاهش بار ترافیکی بزرگراه دکتر حسابی و شهرک گلستان کمک خواهد کرد.
عملیات اجرایی این ایستگاه همزمان با چند ایستگاه دیگر خط سه آغاز شده و به دلیل قرارگیری در زیر بستر رودخانه، از ابتدا به عنوان پیچیدهترین بخش پروژه شناخته شده است.
مسئولان پروژه اعلام کردهاند که برای ساخت این ایستگاه از روشهای خاصی مانند مهاربندی، دیوارههای شمعی و سامانههای آببندی چندلایه استفاده شده است. این روشها کنترل فشارهای جانبی خاک و آب را ممکن کرده و ایمنی سازه را تضمین میکند.
ایستگاه شهید چمران به عنوان نخستین ایستگاه مترو در ایران که در زیر بستر رودخانه ساخته میشود، شناخته شده است. اگرچه این پروژه تجربهای جدید برای ایران است، اما در بزرگترین شبکههای مترو جهان پروژههای مشابهی وجود دارد.
در شهرهای لندن، پاریس و شانگهای، تونلهای مترو سالهاست که از زیر رودخانهها عبور میکنند و در برخی نقاط ایستگاهها نیز در مجاورت این رودخانهها قرار دارند.
در شبکه متروی نیویورک نیز تونلهای متعددی در زیر رودخانههای ایست و هادسون وجود دارند که مناطق مختلف شهر را به هم متصل میکنند.
تفاوت پروژه شیراز با دیگر نمونهها در این است که ایستگاه شهید چمران مستقیماً در زیر بستر رودخانه جانمایی شده و به دلیل شرایط زمینشناسی، احتمال وقوع روانآبهای فصلی و الزامات ایمنی، نیازمند طراحی ویژهای است.
کارشناسان مهندسی عمران معتقدند که چنین پروژههایی به مطالعات دقیق ژئوتکنیکی و استفاده از فناوریهای نوین نیاز دارد که خوشبختانه در پروژه ایستگاه شهید چمران به کار گرفته شدهاند.
این پروژه تنها یک ایستگاه مترو نیست؛ بلکه نمادی از پیشرفت مهندسی ایران در اجرای سازههای پیچیده زیرزمینی به شمار میرود. در صورت موفقیت این پروژه، میتواند الگویی برای طرحهای مشابه در دیگر کلانشهرهای کشور باشد.
ایستگاه شهید چمران نه تنها بخشی از خط سه قطار شهری شیراز است، بلکه نمادی از تلفیق دانش مهندسی و فناوری ساخت در توسعه حملونقل عمومی محسوب میشود.
رئیس سازمان عمران شهرداری شیراز از ادامه عملیات اجرایی ایستگاه خبر داد و گفت: این ایستگاه به عنوان نخستین ایستگاه خط سه متروی شیراز با ویژگیهای خاص در حال احداث است. برنامهریزی به گونهای است که دستگاه حفاری مکانیزه بدون وقفه از این محدوده عبور کند.
علیحسین عباسی همچنین خاطرنشان کرد که عملیات تکمیل شمعها و آمادهسازی برای اجرای دال بخش دوطبقه در بستر رودخانه در حال انجام است و همه این اقدامات طبق برنامه زمانبندی پیش میرود.
