علائم عفونت دهان و دندان و نشانه‌های هشداردهنده
عفونت دهان و دندان یکی از مشکلات شایع سلامتی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به وضعیت اورژانسی تبدیل شود. شناخت علائم آن برای پیشگیری از عوارض جدی ضروری است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ عفونت دهان و دندان به عنوان یکی از مشکلات رایج بهداشتی در دنیا شناخته می‌شود. این عفونت زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌ها به بافت‌های عمقی‌تر مانند پالپ دندان، لثه یا استخوان فک نفوذ کنند. بی‌توجهی به این عفونت می‌تواند عواقب جدی به همراه داشته باشد.
عفونت دهان و دندان چیست؟
عفونت دهان و دندان زمانی رخ می‌دهد که باکتری‌های موجود در دهان به بافت‌های عمقی‌تر مانند پالپ دندان، لثه یا استخوان فک نفوذ کنند. این نفوذ معمولاً نتیجه پوسیدگی درمان نشده، شکستگی دندان، بیماری پیشرفته لثه یا آسیب فیزیکی است.
وقتی باکتری‌ها به این بافت‌ها می‌رسند، سیستم ایمنی بدن با گسیل گلبول‌های سفید به مقابله با آن‌ها می‌پردازد. این فرآیند باعث ایجاد التهاب، تجمع چرک و در نهایت تشکیل آبسه می‌شود. آبسه دندان یک کیسه پر از چرک است که در ریشه دندان یا بافت لثه شکل می‌گیرد.
علائم اصلی عفونت دهان و دندان
۱. درد مداوم و ضربان دار: شاخص‌ترین علامت عفونت دندان، درد شدید و ضربان‌داری است که معمولاً در ناحیه دندان یا فک احساس می‌شود. این درد اغلب شب‌ها شدیدتر می‌شود و با دراز کشیدن افزایش می‌یابد.
۲. تورم صورت، گونه یا فک: تورم یکی از واضح‌ترین علائم عفونت دهان و دندان است. این تورم می‌تواند در گونه، زیر چشم، زیر چانه یا حتی سراسر یک طرف صورت ظاهر شود.
۳. حساسیت شدید به گرما و سرما: یکی از اولین نشانه‌های درگیری پالپ دندان، حساسیت شدید به مواد غذایی گرم یا سرد است.
۴. طعم ناخوشایند و بوی بد دهان: تجمع چرک و باکتری‌ها در دهان باعث ایجاد طعم تلخ یا فلزی و بوی نامطبوعی می‌شود.
۵. ترشح چرک از لثه یا اطراف دندان: در موارد پیشرفته، ممکن است چرک از لثه خارج شود.
۶. تورم و قرمزی لثه: لثه‌های ملتهب، قرمز، براق و متورم نشانه واضح عفونت لثه‌ای هستند.
۷. تب و لرز: تب یکی از نشانه‌های هشداردهنده انتشار عفونت در بدن است.
۸. تورم غدد لنفاوی گردن: غدد لنفاوی زیر فک و گردن در مواجهه با عفونت متورم و حساس می‌شوند.
۹. دشواری در جویدن و بلع: وقتی عفونت به بافت‌های عمقی‌تر مانند عضلات فک و حلق گسترش می‌یابد، باز کردن دهان و بلعیدن دشوار می‌شود.
۱۰. لق شدن یا تیره شدن دندان: عفونت می‌تواند به تخریب استخوان نگهدارنده دندان منجر شود.
تفاوت درد دندان معمولی و عفونت
درد معمولی دندان معمولاً کوتاه و موقت است و سریع برطرف می‌شود، در حالی که درد ناشی از عفونت مداوم و ضربان‌دار است.
درد معمولی دندان معمولاً واکنش سریعی به محرک‌ها دارد، اما درد ناشی از عفونت پس از حذف محرک ادامه می‌یابد.
عفونت معمولاً با تورم همراه است، در حالی که درد معمولی این ویژگی را ندارد.
عوارض عدم درمان عفونت دهان و دندان
بی‌توجهی به علائم عفونت دهان و دندان می‌تواند پیامدهای جدی و جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. این عوارض شامل گسترش عفونت به فضاهای عمقی گردن، سپسیس یا مسمومیت خون، استئومیلیت فک، اندوکاردیت و مننژیت، از دست دادن دندان و سینوزیت مزمن است.
تشخیص عفونت دهان و دندان
تشخیص دقیق عفونت دهان و دندان نیازمند معاینه بالینی و تصویربرداری است. دندان‌پزشک معمولاً از روش‌های زیر استفاده می‌کند:
۱. معاینه بالینی: بررسی لثه، دندان‌ها و بافت‌های نرم دهان.
۲. رادیوگرافی: برای مشاهده آبسه، پوسیدگی و تخریب استخوان.
۳. سی تی اسکن: در موارد عفونت گسترده برای بررسی میزان انتشار.
۴. آزمایش خون: در صورت وجود تب یا نشانه‌های عمومی، برای ارزیابی شدت عفونت.
روش‌های درمان عفونت دهان و دندان
درمان عفونت بستگی به محل، شدت و علت آن دارد. مهم‌ترین راهکارها عبارتند از:
۱. تخلیه آبسه: ایجاد برش کوچک برای خارج کردن چرک.
۲. درمان ریشه: خارج کردن پالپ آلوده و پر کردن کانال ریشه.
۳. مصرف آنتی‌بیوتیک: معمولاً به عنوان درمان مکمل، نه جایگزین درمان اصلی.
۴. کشیدن دندان: در صورت عدم امکان ترمیم.
۵. جراحی لثه: در عفونت‌های پریودنتال پیشرفته.
۶. بستری در بیمارستان: در موارد عفونت شدید یا انتشار به گردن.
راه‌های پیشگیری از عفونت دهان و دندان
پیشگیری همواره ساده‌تر و ارزان‌تر از درمان است. با رعایت نکات زیر می‌توان خطر عفونت دهان و دندان را به شدت کاهش داد:
۱. مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید.
۲. استفاده روزانه از نخ دندان برای پاکسازی بین دندانی.
۳. معاینه منظم دندان‌پزشکی هر شش ماه یک بار.
۴. کاهش مصرف قند و نوشیدنی‌های شیرین.
۵. ترک سیگار و دخانیات که عامل اصلی بیماری لثه است.
۶. درمان سریع پوسیدگی‌ها پیش از رسیدن به پالپ.
۷. استفاده از محافظ دهان در ورزش‌های برخوردی.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر تأخیر جایز نیست و باید بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید:
۱. تورم پیش رونده در گردن یا زیر زبان.
۲. مشکل در تنفس یا بلع.
۳. تب بالا و لرز شدید.
۴. بسته شدن ناگهانی دهان.
۵. ضعف عمومی و سرگیجه.
در یک نگاه
درد مداوم
درد ناشی از عفونت معمولاً مداوم و ضربان‌دار است.
تورم صورت
تورم در ناحیه صورت یا فک یکی از علائم بارز عفونت است.
تب و لرز
تب و لرز می‌تواند نشانه‌ای از انتشار عفونت باشد.
سوالات متداول
آیا عفونت دندان خودبه خود از بین می‌رود؟
خیر. عفونت دندانی بدون درمان تخصصی گسترش می‌یابد.
آیا آنتی بیوتیک به تنهایی عفونت دندان را درمان می‌کند؟
خیر. آنتی بیوتیک تنها مکمل درمان است.
علائم عفونت دندان چیست؟
درد مداوم، تورم، حساسیت شدید، طعم بد دهان و تب از مهم‌ترین نشانه‌ها هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت تورم پیش رونده، مشکل در تنفس یا بلع، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.