دولت با چالشی جدی در زمینه ناترازی بنزین مواجه است؛ مصرف روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر بیشتر از عرضه داخلی است. این موضوع نیازمند تدابیر فوری و مناسب برای کاهش هزینههای جانبی است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ دولت با اختلافی روزانه میان مصرف حدود ۱۳۵ میلیون لیتر و عرضه داخلی ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین روبهروست. سه الگو برای مدیریت این وضعیت ارائه شده است، اما مسئله اصلی انتخاب گزینهای است که واقعاً از ناترازی میکاهد. بنزین دوباره به یکی از مسائل حساس اقتصادی در ایران تبدیل شده، نه تنها بهخاطر بالاتر بودن مصرف از تولید، بلکه به دلیل محدودیتهای وارداتی. مسعود پزشکیان در ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ بیان کرد که به دلیل کمبود دلار، واردات بنزین دشوارتر شده است. جنگ و آسیب به زیرساختها وضعیت را پیچیدهتر کرده است. سقاب اصفهانی اعلام کرده که برخی ظرفیتهای تولید آسیب دیده و بازسازی آنها ممکن است ۱۸ ماه تا دو سال طول بکشد. بهطور کلی، بحران فعلی بهسادگی قابل حل نیست و عوامل زیادی در آن دخیل هستند.
ناترازی واقعی؛ ۱۳۵ میلیون در برابر ۱۲۱ میلیون
طبق اظهارات سقاب اصفهانی، متوسط مصرف روزانه ۱۳۵ میلیون لیتر است که از آن ۱۱۲ میلیون لیتر توسط پالایشگاهها تولید میشود و ۹ میلیون لیتر دیگر از پتروشیمیها تأمین میگردد. بنابراین، کسری روزانه نزدیک به ۱۴ میلیون لیتر است که باید از طریق واردات یا کاهش مصرف جبران شود.
سناریوهای دولت برای توزیع کمبود
سه سناریو برای مدیریت این بحران وجود دارد: اول، انتقال هزینه به زمان و صفها؛ دوم، افزایش قیمت و فشار بر قدرت خرید؛ و سوم، ایجاد بازار اعتبار و پیچیدگیهای اجرایی. در سناریوی اول، قیمت ثابت میماند اما کمبود به صف و زمان منتقل میشود. در سناریوی دوم، مصرف مازاد به نرخ آزاد عرضه خواهد شد. سناریوی سوم به توزیع عادلانهتر یارانه بنزین میپردازد. در نهایت، هیچیک از این گزینهها بهتنهایی نمیتواند ناترازی را حل کند و مسئله اصلی این است که چگونه میتوان هزینههای آن را به حداقل رساند.
جمعبندی
دولت با چالش بزرگی در حوزه بنزین روبهروست و باید بهدور از انتخابهای شتابزده، به دنبال راهکارهایی باشد که هزینههای جانبی را کاهش دهد و ناترازی را واقعاً حل کند.