تجرد قطعی به سبک زندگی تبدیل میشود؛ اصفهان هشدار جامعهشناسان
تجرد قطعی در حال تبدیل شدن به سبک زندگی است؛ جامعهشناس و پژوهشگر اجتماعی در اصفهان میگوید بخشی از جامعه به مجردماندن تمایل بیشتری پیدا کرده است. او پیامدهای فردی و اجتماعی این وضعیت را از افسردگی تا بحران سالمندان مجرد برشمرد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ اصفهان - جامعهشناسان و پژوهشگران اجتماعی در اصفهان بر این باورند که تجرد قطعی بهتدریج در حال تبدیل شدن به نوعی از سبک زندگی است. به گفته آنان، بخشی از جامعه به مجردماندن تمایل بیشتری دارد و این روند فقط یک انتخاب ساده یا اجبار مستقیم نیست.
آمارهای رسمی از وجود بیش از ۱۸ میلیون نفر مجرد قطعی بالای ۴۵ سال و بیش از ۲۴ میلیون مجرد به علت طلاق یا فوت همسر در پهنه جغرافیایی کشور حکایت دارد. تجرد قطعی، بر اساس برخی تعریفهای جمعیت شناختی، به افرادی گفته میشود که بدون حتی یک بار ازدواج، وارد سن ۴۰ سالگی شدهاند.
در این زمینه، امان الله باطنی روز جمعه در گفت و گو با اظهار داشت: برای بخش های قابل تاملی از جامعه میل به تجرد تبدیل به سبک زندگی شده است که در برخی موارد حتی والدین نیز از آن حمایت می کنند. او افزود برخی طبقات خاص، نیازهای عاطفی و حتی جنسی را به صورت منظم در سبک زندگی خود میگنجانند، اما تعهد در قالب ازدواج رسمی در روابطشان جایگاهی ندارد.
باطنی درباره چرایی این وضعیت گفت تجرد قطعی در جامعه ایرانی نه یک انتخاب و نه یک اجبار، بلکه بیشتر یک انتخاب اجباری است. به گفته او، فرد علاقه به ازدواج دارد، از قرار گرفتن در موقعیت ازدواج بدش نمیآید، اما شرایط اجتماعی اجازه ازدواج نمیدهد یا مسئولیت اجتماعی آن را نمیخواهد قبول کند؛ بنابراین این وضعیت را میتوان انتخاب اجباری تلقی کرد.
این پژوهشگر اجتماعی همچنین توضیح داد تجرد قطعی برای دختران معمولاً با برچسب های اجتماعی بیشتر و چالش های مهم تر همراه است. او پیامدهای این پدیده را در سطح فردی افسردگی و خلاء عاطفی و در سطح اجتماعی پدیدارشدن بحران سالمندان مجرد و خودکشیهای تقدیرگرایانه ناشی از خستگی عنوان کرد.
باطنی در ادامه، تجرد قطعی را در مکتب فکری جامعه شناسی کارکردگرا ناشی از کژکارکرد نهادهای اجتماعی بخصوص خانواده دانست و گفت والدین هلیکوپتری مقصرند. او والدین هلیکوپتری را والدینی توصیف کرد که به جای توانمند سازی فرزندان، همیشه به آنها خدمت رسانی میکنند و مانند یک هلیکوپتر بالای سر بچه ها به پرواز در می آیند تا از آن ها مراقبت کنند.
به گفته او، فرزندان این والدین خود را ملزم به استقلال و ازدواج نمیبینند و فرآیند بلوغ اجتماعی و پذیرش مسئولیت ازدواج درست پیش نمی رود؛ از همین رو میل به تجرد در میان آنها بسیار بالاست. وی افزود طلاق نیز یکی دیگر از کژکارکردهای نهاد خانواده است و پژوهشها نشان میدهد بسیاری از فرزندان طلاق یا طلاق عاطفی نسبت به ازدواج مقاومت نشان میدهند؛ موضوعی که متاثر از تجربه زیسته تلخ آنان از طلاق یا طلاق عاطفی پدر و مادر است.
این پژوهشگر اجتماعی در بخش دیگری گفت در جامعه شناسی کارکردگرا، تجرد قطعی و میل به تجرد را میتوان ناشی از کژکارکرد نهاد حاکمیت نیز دانست. او بحران اقتصادی کنترل نشده و تورم فزاینده را عامل هنجارپریشی توصیف کرد؛ به این معنا که برخی قواعد اجتماعی مثل ازدواج کردن کمرنگ میشود زیرا برای بسیاری افراد جامعه امکان پذیر نیست.
باطنی ادامه داد میل به تجرد در مکتب فکری جامعه شناسی تعارض گرا ناشی از تعارض های اجتماعی بخصوص شکاف فرهنگی بین نسلهاست. او اظهار کرد نسل های جدید ارزش های متفاوتی نسبت به نسل های قبلی دارند و از نگاه او ازدواج برای آنها چندان دارای معنا و ارزش نیست.
وی در مکتب جامعه شناسی تعامل گرا نیز علت را تغییر محتوا و فرم تعامل اجتماعی دختران و پسران نسبت به دهههای قبل (مانند عشق رمانتیک و ازدواج سفید) و همچنین تغییر معنای ازدواج در ذهن آنها دانست. باطنی تاکید کرد هنجارپریشی به واسطه بحران اقتصادی، کمرنگ شدن قواعد اجتماعی و احساس تعلیق و فرار از مسئولیت ازدواج به واسطه حمایت های بی انتهای والدین از مهم ترین دلایل فزونی این پدیده اجتماعی است.
بر اساس آمار هفت میلیون و ۲۳۹ هزار و ۱۹۰ زن کمتر از ۴۰ سال و هفت میلیون و ۶۹۵ هزار و ۹۸۷ زن کمتر از ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده در کشور داریم. همچنین ۹ میلیون و ۳۳۸ هزار و ۴۷۳ مرد کمتر از ۴۰ سال و ۹ میلیون و ۸۱۲ هزار و ۲۸۱ مرد کمتر از ۴۵ سال در کشور تاکنون ازدواج نکردهاند.
در ادامه آمده وزارت ورزش و جوانان مجموع مجردین هرگز ازدواج نکرده کشور را ۱۸ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۴۵۲ نفر اعلام کرده است. به گفته مسئولان، در گروههای سنی بالای ۴۵ سال تعداد مردان مجردِ هرگز ازدواج نکرده بسیار کمتر از زنان است که منجر به دشواری ازدواج جدی برای زنان این سنین شده است.