با مصرف روزانه نوشابه رژیمی چه بر سر کبد میآید؟
نوشابههای رژیمی بهطور مستقیم به کبد آسیب نمیزنند، اما مصرف مداوم آنها میتواند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی را افزایش دهد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ ## تأثیر بر میکروبیوم روده
شیرینکنندههای مصنوعی مانند آسپارتام، سوکرالوز و ساخارین در صورت مصرف زیاد میتوانند تعادل طبیعی باکتریهای مفید و مضر روده را بر هم بزنند. این اختلال که به آن «دیسبیوز روده» گفته میشود، ممکن است به آسیب دیواره روده و افزایش نفوذپذیری آن منجر شود؛ وضعیتی که زمینه را برای بروز التهاب و مشکلات متابولیک فراهم میکند.
## افزایش احتمال مقاومت به انسولین
برخی مطالعات نشان میدهند شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است در برخی افراد باعث تحریک ترشح انسولین شوند. تداوم این وضعیت میتواند به مرور زمان به مقاومت به انسولین منجر شود؛ مشکلی که در آن سلولهای بدن پاسخ مناسبی به انسولین نمیدهند و در نتیجه سطح قند خون افزایش مییابد.
مقاومت به انسولین یکی از مهمترین عوامل خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی محسوب میشود و احتمال بروز آن در افراد مبتلا به چاقی یا دیابت نوع ۲ بیشتر است.
## احتمال افزایش اشتها و دریافت کالری
مصرف منظم نوشابههای رژیمی ممکن است در برخی افراد به افزایش اشتها و دریافت کالری بیشتر منجر شود. کارشناسان چند دلیل احتمالی برای این موضوع مطرح میکنند:
شیرینی بدون کالری شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است سیستم پاداش مغز را بهطور کامل ارضا نکند و میل به مصرف مواد شیرین را افزایش دهد.
تحریک ترشح انسولین بدون دریافت قند واقعی میتواند احساس گرسنگی و تمایل به مصرف خوراکیهای شیرین را بیشتر کند.
تغییرات میکروبیوم روده نیز ممکن است در تنظیم هورمونهای گرسنگی و سیری اختلال ایجاد کند.
این عوامل در نهایت میتوانند به افزایش وزن و تجمع چربی در کبد منجر شوند.
## ارتباط با کبد چرب غیرالکلی
اگرچه هنوز درباره نقش دقیق شیرینکنندههای مصنوعی در ایجاد کبد چرب غیرالکلی اتفاقنظر علمی وجود ندارد، اما نتایج برخی پژوهشهای جدید هشداردهنده است.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ در «کنفرانس اروپایی گوارش» ارائه شد و بیش از ۱۲۳ هزار نفر را به مدت ۱۰ سال بررسی کرد، نشان داد مصرف روزانه بیش از ۳۳۰ گرم نوشیدنیهای شیرینشده، چه حاوی قند و چه بدون قند، با افزایش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی همراه است. بر اساس این پژوهش، خطر ابتلا در مصرفکنندگان نوشیدنیهای شیرین معمولی حدود ۶۰ درصد و در مصرفکنندگان نوشابههای بدون قند حدود ۵۰ درصد بیشتر از سایر افراد بوده است.
## آیا نوشابه رژیمی همیشه مضر است؟
با وجود این یافتهها، شواهد علمی همچنان نتایج یکسانی ارائه نمیکنند. در برخی افراد، بهویژه مبتلایان به چاقی یا سندرم متابولیک، مصرف زیاد نوشابههای رژیمی ممکن است خطر کبد چرب را افزایش دهد، اما در برخی دیگر جایگزین کردن نوشابههای قندی با انواع رژیمی میتواند به کاهش دریافت قند و در نتیجه کاهش فشار متابولیک بر کبد کمک کند.
بر اساس شواهد موجود، مصرف متعادل، مانند نوشیدن روزانه یک قوطی نوشابه رژیمی، برای بیشتر افراد سالم خطر قابلتوجهی برای کبد ایجاد نمیکند. با این حال، افراد مبتلا به بیماریهای کبدی، دیابت کنترلنشده یا چاقی بهتر است درباره میزان مجاز مصرف این نوشیدنیها با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.