یک توییت ساده، یک دعوای بزرگ! حقیقتی که خیلیها درباره روغن نمیدانند
فرتاک نیوز :کاربر توییتری با ادعای «یکسان بودن روغن پختوپز و سرخکردنی» طوفانی در شبکههای اجتماعی به راه انداخت
توییت به ظاهر ساده یک کاربر، به شکلی غیرمنتظره باعث شده بحثی داغ در شبکههای اجتماعی شکل بگیرد. محسن در توییتی که دستبهدست میشود، نوشته: «من معتقدم تنها تفاوت روغن پختوپز و سرخکردنی در بستهبندیشان است و در واقع هیچ فرقی با هم ندارند.» این جمله کوتاه طوفان به راه انداخت و بلافاصله کاربران زیادی بهویژه خانمهای خانهدار و آشپزهای حرفهای، جبهه گرفتند. پریچهر با طعنه پرسیده: «یعنی تا الان پای گاز نبودی؟ اگر برنج را با روغن سرخکردنی بپزی باید همه را بریزی دور!» مهسا هم با نگاهی فنی وارد میدان شده: «با روغن پختوپز غذا دیرتر سرخ میشود و عطر و طعم غذا بد میشود.» در نهایت کار به مباحث تخصصی مثل «نقطه دود» و «ویسکوزیته» کشیده شده اما واقعیت چیست؟ آیا روغنها واقعا متفاوت هستند یا ما دوباره قربانی شگردهای بازاریابی شرکتهای تولیدکننده شدهایم؟ بیایید با هم دنبال جواب این سوالها بگردیم.
تفاوت روغن سرخکردنی و پختوپز؛ چرا انتخاب روغن خوراکی مناسب مهم است؟
وقتی در راهروی فروشگاه ایستادهاید و به قفسهها نگاه میکنید، تنوع روغنها میتواند گیجکننده باشد. اولین چیزی که باید درک کنیم، مفهوم «نقطه دود» است. این اصطلاح به دمایی اشاره دارد که روغن در آن شروع به سوختن میکند و اگر دیر بجنبید دود به هوا بلند میشود.
انواع روغن پختوپز از جمله روغنهای مایع گیاهی مثل آفتابگردان، کلزا یا سویا برای استفاده در سالادها یا پختوپزهای ملایم طراحی شدهاند. نقطه دود این روغنها پایین است. اگر آنها را برای سرخ کردن در حرارت بالا استفاده کنید به سرعت میسوزند، طعم غذا را تلخ میکنند و از همه مهمتر ترکیبات شیمیاییشان تغییر میکند. اتفاقی که میتواند برای سلامتی مضر باشد.
در مقابل روغن سرخکردنی به گونهای ساخته میشود که در برابر حرارت بالا مقاومت نشان دهد. تولیدکنندگان با استفاده از فرآیندهای خاص، ساختار این روغنها را تقویت میکنند تا در دمای بالا ساختار مولکولیشان شکسته نشود. بنابراین برخلاف نظر محسن، تفاوت فقط در بستهبندی نیست بلکه میزان تابآوری مولکولی روغن جواب سوال را نشان میدهد.
نقش قیمت روغن خوراکی در سبد خرید خانوار
حالا که میدانیم چرا روغنها متفاوت هستند، بیایید ماجرا را از منظر دیگری بررسی کنیم. موضوع قیمت روغن خوراکی یکی از اولویتهای هر خانواده ایرانی است. بدون تعارف ما در دورهای زندگی میکنیم که نوسانات بازار باعث میشود خانوادهها با وسواس بیشتری سبد کالای خود را انتخاب کنند.
دلیل اینکه گاهی وسوسه میشویم از یک روغن برای همه کارها استفاده کنیم احتمالا همین دغدغه اقتصادی است اما همزمان این خطر وجود دارد که با خرید یک بطری روغن اشتباه در واقع پول خود را هدر دهیم.
وقتی روغن پختوپز را برای سرخ کردن استفاده میکنید، روغن به دلیل دمای بالا سریعتر سیاه و غیرقابل استفاده میشود. این یعنی باید زودتر سراغ بطری بعدی بروید. بنابراین رعایت تفکیک روغنها نه تنها از نظر سلامت اهمیت دارد، بلکه در درازمدت باعث مدیریت هوشمندانه بودجه خانوار میشود.
نوسانات بازار و بررسی قیمت جدید روغن خوراکی
موقع خرید روغن ناچار به مقایسه قیمت و برند هستیم. به عنوان مثال، قیمت روغن نباتی لادن برای بسیاری از خریداران یک معیار است، چون این برند سالهاست جای خود را در آشپزخانههای ایرانی باز کرده است.
قیمت روغن علاوه بر تورم عمومی به نوسانات قیمت جهانی دانههای روغنی، هزینههای بستهبندی، حملونقل و فرآیندهای پیچیده تصفیه حساس است. تمام این عوامل دستبهدست هم میدهند تا قیمت جدید روغن خوراکی را تعیین کنند. تفاوت قیمت در فروشگاهها و سایتهای آنلاین معمولا به دلیل نوع روغن، فرآیند تصفیه و حتی حجم بستهبندی رخ میدهد.
اگر خرید اقتصادی برایتان اهمیت دارد باید تخفیفهای دورهای را دنبال کنید ولی تفاوت قیمت بین یک برند ممتاز و یک برند معمولی در جشنوارههای فروش معمولا به قدری ناچیز است که خرید برند معتبر درجه یک، منطقیتر به نظر میرسد. پیشنهاد میکنم لیست قیمت جدید روغن مایع را در فروشگاههای آنلاین چک کنید تا پیش از نهایی کردن سبد خرید انتخابی عاقلانه داشته باشید.
آیا قیمت روغن مایع با کیفیت آن رابطه مستقیم دارد؟
نگرانی بزرگتر مصرفکنندهها این است که آیا روغن گرانتر الزاما به معنای خرید روغن سالمتر است؟ اگر نظر من را بخواهید سلامت روغن به روش تولید آن بستگی دارد، نه به برچسب قیمت روی بطری.
انواع روغن سرخکردنی امروزی، اغلب روغنهای نیمهجامدی هستند که با فرآیند هیدروژناسیون بهبود پیدا کردهاند. این فرآیند باعث میشود روغن در دمای بالا پایدار بماند پس اگر دنبال سلامت هستید، علاوه بر قیمت روغن به ترکیبات آن توجه کنید.
به عنوان مثال روغن زیتون فرابکر یکی از سالمترین روغنهای جهان است نباید برای سرخ کردن استفاده شود. بسیاری از افراد تصور میکنند چون روغن زیتون گران است، پس باید برای همه چیز عالی باشد. در حالی که برای داشتن سیبزمینی عالی و برشته، روغن مخصوص سرخکردنی گزینهای ایمن خواهد بود و برای تفت دادنهای کوتاه، روغن زیتون یا روغنهای گیاهی با نقطه دود متوسط عالی هستند.
راهنمای خرید روغن خوراکی؛ نکات طلایی برای انتخاب روغن پختوپز و سرخکردنی
اگر از روغن پختوپز برای سرخ کردن استفاده کنید کلی ضرر میبینید. اول اینکه مواد مغذی روغن از بین میرود. دوم، طعم مواد غذایی تحت تاثیر قرار میگیرد و سوم، ممکن است ترکیبات مضری در روغن ایجاد شود که اصلاً دوست ندارید وارد بدن خانوادهتان شود. برای اینکه در بازار سردرگم نشوید، این چکلیست کوچک برایتان آماده کردهام:
- هدف استفاده را مشخص کنید: آیا میخواهید سالاد درست کنید؟ پس روغن زیتون، کنجد یا کلزا بخرید. آیا میخواهید برای خانواده کتلت سرخ کنید؟ پس در خرید روغن مخصوص سرخکردنی شک نداشته باشید.
- به نقطه دود توجه کنید: تولیدکنندهها روی بطریها ذکر شده که محصولاشان برای چه دمایی مناسب است.
- به دنبال بستهبندیهای استاندارد باشید: بستهبندیهایی که نور را از خود عبور نمیدهند، عمر مفید روغن را بالا میبرند.
- مقایسه کنید: همیشه قیمت را بر اساس حجم (مثلاً قیمت به ازای هر لیتر) بسنجید، نه قیمت کل بطری.
تکنیکهای حرفهای برای خرید روغن؛ توصیههای ویژه آشپزهای باتجربه
شاید جالب باشد بدانید که آشپزهای حرفهای، همیشه مجموعهای از روغنها در آشپزخانه خود دارند. آنها هیچوقت از روغن زیتون برای سرخ کردن سیبزمینی استفاده نمیکنند، همانطور که از روغن سرخکردنی نمیتوان برای طعمدهی به سالاد استفاده کرد.
خرید آنلاین روغن، این فرصت را به شما میدهد که با صرف کمترین زمان بتوانید قیمتها را مقایسه کنید. شما میتوانید قیمت برندهای مختلف را در یک لحظه کنار هم بگذارید و با آگاهی کامل دست به خرید بزنید.
فراموش نکنید روغن خوراکی، پایه و اساس طعم غذاهای شماست. با انتخاب درست، نه تنها طعم غذا را چند پله ارتقا میدهید بلکه به سلامت قلب و عروق خانواده خود نیز کمک میکنید.
جمعبندی؛ راهنمای انتخاب و اطلاع از قیمت روغن خوراکی
نویسنده توییت جنجالی ابتدای مطلب، احتمالاً فقط میخواسته کمی جلب توجه کند اما نتیجه مباحثه کلی درس برای ما به ارمغان آورده است. وقتی بدانیم روغن سرخکردنی و روغن پختوپز دو ابزار متفاوت هستند و باید با هم در آشپزخانه حضور داشته باشند دیگر فریب قیمت ارزان یا تبلیغات برندهای ناشناخته را نمیخوریم. پس بیشتر از آنکه به قیمت جدید روغن مایع فکر کنید یا به تعقیب قیمت روغن نباتی لادن در بازار بپردازید توصیه میکنم روی کاری که میخواهید با روغن انجام دهید، تمرکز داشته باشید.
به نظر من آشپزی، علم ترکیب کردن درست مواد است. بهترین روغن سرخکردنی برای داشتن سیبزمینیهای ترد و طلایی کنار دستتان بگذارید و از بهترین روغن پختوپز و سالاد برای حفظ عطر طبیعی سبزیجات و گوشتها استفاده کنید. همین!