اثر شگفتانگیز مهربانی: کند شدن ۲۰ درصدی پیری مغز
یافتههای یک پژوهش تازه نشان میدهد تمایل به کمک کردن به دیگران میتواند نقشی فراتر از یک رفتار اخلاقی ایفا کند و حتی سرعت پیر شدن مغز را کاهش دهد.
براساس این مطالعه، فعالیتهای داوطلبانه مستمر قادر است روند افت عملکردهای شناختی را بین ۱۵ تا ۲۰ درصد کندتر کند.
این تحقیق مشترک توسط دانشگاه تگزاس در آستین و دانشگاه ماساچوست بوستون انجام شده و دادههای بیش از ۳۱ هزار فرد بالای ۵۰ سال را در بازهای حدود ۲۰ سال بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد افرادی که بهطور منظم در فعالیتهای یاریگرانه شرکت میکنند، در مقایسه با سایرین افت حافظه و تمرکز کمتری را تجربه میکنند.
پژوهشگران طیف گستردهای از رفتارهای کمکرسانی را در نظر گرفتهاند؛ از فعالیت رسمی در سازمانهای خیریه گرفته تا کمکهای ساده و غیررسمی به دوستان، همسایگان و اعضای خانواده. تحلیل دادهها نشان میدهد هر دو نوع مشارکت تاثیر مشابهی بر حفظ سلامت شناختی دارند.
سه هوانگ هان، پژوهشگر علوم اجتماعی در دانشگاه تگزاس، میگوید مزایای ذهنی کمک به دیگران فراتر از احساس رضایت کوتاهمدت است و اثرات آن با تداوم در طول زمان انباشته میشود. به گفته او حتی مشارکت محدود در حد ۲ تا ۴ ساعت در هفته نیز میتواند تاثیر قابل توجه و پایداری بر سلامت مغز داشته باشد.
مدلسازیهای آماری این مطالعه نشان میدهد حدود ۱۰۰ ساعت فعالیت داوطلبانه در سال، نقطه بهینه برای بهرهمندی از اثرات مثبت بر عملکرد شناختی است. با این حال، فراتر رفتن از این میزان ممکن است به دلیل فشار روانی یا خستگی جسمی نتیجه معکوس داشته باشد و به فرسودگی منجر شود.
محققان معتقدند تعامل اجتماعی مستمر و حل مسائل دیگران، نوعی تمرین ذهنی برای سلولهای عصبی به شمار میرود. پیش از این نیز مطالعات نشان داده بودند تنهایی و انزوای اجتماعی از عوامل مهم تخریب بافت مغز و افزایش خطر زوال عقل هستند. اکنون کمکرسانی به دیگران به عنوان عاملی مکمل در کنار ورزش منظم و سبک زندگی سالم مطرح شده است.
بر اساس نتایج این تحقیق که در نشریه Social Science & Medicine منتشر شده، نقش فعال و یاریگرانه در جامعه میتواند ذخیره عصبی افراد را برای مقابله با زوال شناختی در سالهای سالمندی تقویت کند. پژوهشگران تاکید میکنند این عامل برخلاف ژنتیک، کاملا تحت کنترل فرد است و میتواند مانند رژیم غذایی سالم یا فعالیت بدنی منظم، از سلامت مغز محافظت کند.