افرادی که این ویژگی های شخصیتی را دارند از آلزایمر در امان می مانند
عواملی مانند فشار خون بالا و دیابت از مدتها پیش بهعنوان ریسک فاکتورهای آلزایمر شناخته شدهاند و نتایج پژوهشهای جدید نشان میدهد که شخصیت افراد نیز میتواند در این روند نقش مهمی ایفا کند.
بیماری آلزایمر، شایعترین نوع زوال عقل در سالمندان شناخته شده است، بیماریای که بهتدریج به مغز، بهویژه بخشهای مسئول حافظه، آسیب میرساند.
دانشمندان دانشگاه ژنو در پژوهشی روی افراد ۶۵ ساله به بالا دریافتند که برخی ویژگیهای شخصیتی میتوانند به محافظت از مغز در برابر پیری و آلزایمر کمک کنند. آنها با استفاده از اسکنهای مغزی، نشانههای آلزایمر مانند پلاکهای آمیلوئید و همچنین اندازه نواحی مختلف مغز را بررسی کردند.
نتایج این پژوهش جالبتوجه بود؛ افرادی که کمتر «موافق» بودند _همیشه به دنبال راضی کردن دیگران نبودند_ از اختلاف نظر نمیترسیدند و استقلال فکری بیشتری داشتند، مدارهای حافظه سالمتری نشان دادند. این مدارها معمولا از نخستین بخشهایی هستند که در آلزایمر آسیب میبینند.
«موافق بودن» معمولا با مهربانی، همکاری و تلاش برای سازگاری با دیگران همراه است. هرچند این ویژگیها در مجموع مثبت هستند، اما نتایج پژوهش کنونی نشان میدهد که موافق بودن بیش از حد، ممکن است با افزایش سن به سلامت مغز کمکی نکند. در مقابل، ویژگیهایی مانند کنجکاوی، استقلال فکری و تمایل در به چالش کشیدن ایدهها میتوانند به حفظ سلامت مغز کمک کنند.
ویژگی دیگر مورد بررسی در این پژوهش، «تجربه کردن» بود. افرادی با این ویژگی معمولا به یادگیری، تجربههای تازه و تفکر عمیق علاقه دارند. یافتهها نشان میدهد که این خصوصیت نیز با سلامت بهتر مغز ارتباط دارد، هرچند شدت این ارتباط به اندازه «کمتر موافق بودن» نبود.
این نتایج با پژوهشهای پیشین هماهنگ است که نشان میدهند، فعال بودن ذهنی و حفظ کنجکاوی در طول زندگی میتواند روند افت حافظه را کندتر کند. این پژوهش همچنین دیدگاه جدیدی به درک ما از راههای احتمالی محافظت مغز در برابر آلزایمر اضافه میکند.
پژوهشگران تاکید کردند که تغییر ویژگیهای شخصیتی، بهویژه در سنین بالا کار سادهای نیست، با این حال، شناخت شخصیت هر فرد میتواند به پزشکان کمک کند تا برنامههای شخصیتری برای حفظ سلامت مغز طراحی کنند.
برای نمونه، تشویق افراد به کنجکاوی، یادگیری مادامالعمر و درگیر ماندن ذهنی ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد، بهویژه در کسانی که به دلیل مشکلات جسمی دیگر در معرض خطر بیشتری هستند.
نتایج پژوهش کنونی به این معنا نیست که مهربانی یا «موافق بودن» ویژگیهای بدی هستند بلکه نشان میدهد، تعادل میان ویژگیهای شخصیتی اهمیت دارد. کنجکاوی، پذیرش ایدههای نو و توانایی تفکر مستقل میتواند به مغز کمک کند تا در سالهای پایانی عمر قویتر بماند.
این تحقیق به سرپرستی پروفسور پانتلیمون جیاناکوپولوس انجام شده و در مجله «نوروبیولوژی پیری» (Neurobiology of Aging) منتشر شده است. پژوهشی که پیوند میان شخصیت، ذهن و سلامت مغز را برجسته میکند و امیدهای تازهای برای پیشگیری از آلزایمر به همراه دارد.