برای پیر نشدن مغز و دوری از آلزایمر چه کنیم؟
فراموشی، از دست دادن حافظه یا زوال عقل، اتفاقاتی نیستند که به یکباره رخ دهند، مدتها قبل از زوال عقل علائمی ظاهر میشوند که باید به آنها توجه داشت، در صورت عدم توجه به این علائم و پیروی نکردن از راهکارهای پیشگیری کننده از پیری مغز به احتمال زیاد در سنین بالاتر خطر بروز زوال عقل جدی خواهد بود.
اغلب از دست دادن حافظه به عنوان اولین نشانه واضح زوال عقل در نظر گرفته میشود. اما مدتها قبل از شروع فراموشی، تغییرات آرامتری ممکن است در حال وقوع باشند. این امر پرداختن به راهکارهایی در جهت جلوگیری یا کند شدن سرعت پیری مغز به ویژه از سنین میانسالی به بعد را ضروری میکند.
دکتر بابک قرائی مقدم متخصص مغز واعصاب با بیان اینکه استفاده از اصطلاح پیری مغز بهتر از استفاده از واژه زوال مغز است در این باره میگوید: یکی از انواع پیری مغز تیپ آلزایمر است. برای اینکه اختلالات مغزی ایجاد نشود یا سرعت ایجاد آنها را کم کنیم یک سری راهکار داریم. یک سری از دلایل پیری مغز دست ما نیست و یک سری از دلایل آن ارثی است. بیشترین ریسک فاکتور و عامل خطر آن هم سن افراد است. به مرور زمان و هرجه سن افراد بالا میرود احتمال بروز پیری مغز و آلزایمر به معنای از دست دادن حافظه بیشتر میشود.
استرس؛ عامل مهم
او استرس را یکی از عومل تشدید کننده پیری مغز میداند و در این باره توضیح میدهد: یکی از راههای کاهش احتمال پیری مغز این است که فرد کمتر دچار استرس شود. استرس و افسردگی میتواند این روند را بدتر کند بنابراین افرادی که احساس میکنند دچار افسردگی هستند باید تحت درمان قرار بگیرند اگر افراد مسن و سالمند تحت مراقبت بیشتری قرار بگیرند و حضور بیشتری در اجتماع داشته باشند میتوان تا حد زیادی به کاهش احتمال ابتلای وی به زوال عقل یا کند شدن سرعت پیری مغز وی امیدوار بود.
علامت خاموش پیری مغز
این متخصص مغز و اعصاب در توضیح بیشتر میگوید: هر گونه اختلال جسمی مانند اختلال شنوایی که در پیری شایع است، باید مورد درمان قرار گیرند چرا که اگر این عارضه درمان نشود، همین باعث خواهد شد ارتباطات فرد با مردم دیگر کمتر شود. تحقیقات نشان داده زمانی که کم شنوایی ادامه پیدا کند، روند تخریب مغز بیشتر میشود.
او به خطر کوچک شدن مغز اشاره میکند و توضیح میدهد اگر پزشک متوجه شود که مغز فرد بیمار در حال کوچکتر شدن است و یک سری نشانههای پیری مغز در وی ظاهر شده، باید داروهایی را به وی تجویز کند که میتواند مناطق مختلف مغز را تحریک کند، این داروها باید تائیدیه جهانی داشته باشند. مصرف این داروها میتواند سرعت پیری مغز را در این افراد کاهش دهد.
به گفته دکتر قرائی مشکلاتی مانند فشارخون و بیماریهای سیستمیکی مانند دیابت حتما باید مورد درمان قرار گیرند، چرا که درمان فشار خون بالا میتواند در کاهش سرعت پیری موثر باشد.
اقدامات پیشگیری کننده
او ابه همیت خواب در کاهش سرعت پیری و میگوید خواب مناسب میتواند برای افراد سالمندی که در معرض پیری مغز قرار دارند خیلی مفید باشد، یکی از اصلیترین مکانیسمهای ایجاد بیماریهای مرتبط با پیری مغز، رسوب پروتئینهای مختلف در فضای بین سلولی مغز است که یک روند التهابی ایجاد میکند. دیده شده که خواب مناسب در پاکسازی فضاهای بین سلولی مغز موثر است. البته داروهای جدیدی که اخیرا در حال ساخت هستند میتوانند با مکانیسمهای مختلف جلوی این رسوبات در مغز را بگیرند.
دکتر قرائی همچنین به فعالیت مغزی و ورزش دادن به مغز، از جمله با بر قراری ارتباط اجتماعی، خواندن کتاب، و حل جدول به عنوان فعالیتهای مغزی اشاره میکند و میگوید: این فعالیتها میتواند کمک به تحریک و تقویت مغز کند. این فعالیتها میتواند باعث شود روند پیری مغز که یکی از شایعترین و شناخته شده ترین آن بیماری آلزایمر است تا حدی آرام و کند شود. معضل پیری مغز و بروزات بیرونی آن با توجه به پیرتر شدن جوامع بیشتر میشود. همراهی، پرستاری مناسب و اینکه خانوادههای افراد دچار پیری مغز بیشتر در کنار آنها باشند، میتواند در پیشگیری از حاد شدن این روند موثر باشند.