تاثیر فیزیوتراپی بر کاهش فاصله عضلات راست شکمی بعد از بارداری

یک مطالعه مرور نظام‌مند نشان می‌دهد که تمرین‌درمانی و مداخلات غیرتهاجمی نظیر تیپ، کرست و تحریک الکتریکی می‌تواند نقش قابل‌توجهی در کاهش دیازتازیس‌رکتی و بهبود پیامدهای عملکردی زنان پس از زایمان داشته باشد.

دیازتازیس‌رکتی یا جداشدگی عضله راست شکمی یکی از شایع‌ترین اختلالات عضلانی پس از بارداری است که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای مانند درد کمر و لگن، اختلالات عملکردی و کاهش کیفیت زندگی ایجاد کند. این پژوهش نشان می‌دهد که رویکردهای غیرجراحی در بسیاری از موارد اثربخش‌تر، کم‌خطرتر و اقتصادی‌تر از روش‌های تهاجمی هستند.

فیزیوتراپی می‌تواند نیاز به جراحی در درمان جداشدگی عضلات شکم را کاهش دهد

دکتر حکیمه آدی‌گوزلی، متخصص فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی تبریز و یکی از پژوهشگران این طرح، به تشریح این پژوهش پرداخت و اظهار کرد: دیازتازیس‌رکتی از جمله مشکلات رایج در دوران پس از زایمان است که به دلیل افزایش فشار داخل شکم و کشش بیش از حد عضله راست شکمی ایجاد می‌شود. این عارضه علاوه بر جنبه ظاهری، می‌تواند عملکرد عضلات مرکزی بدن را مختل کرده و موجب درد، ناپایداری و محدودیت‌های حرکتی شود. آگاهی از شیوع بالای این اختلال و پیامدهای آن می‌تواند به برنامه‌ریزی بهتر درمانی برای زنان کمک کند.

وی با اشاره به یافته‌های مرور نظام‌مند عنوان کرد: تمرین‌درمانی هدفمند، شامل تمرینات شکم، عضلات کف لگن و عضلات ثبات مرکزی، می‌تواند در کاهش عرض جداشدگی عضله راست شکمی نقش مهمی ایفا کند. این تمرینات با بهبود هماهنگی عضلانی و افزایش قدرت ناحیه میانی بدن، علاوه بر کاهش دیازتازیس، به کاهش درد کمر و لگن و افزایش توانایی عملکردی فرد نیز کمک می‌کنند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: ترکیب تمرین‌درمانی با مداخلات کمکی مانند تیپ، کرست و تحریک الکتریکی، نتایج بهتری به همراه دارد. این روش‌ها با حمایت مکانیکی از عضلات شکم و افزایش فعال‌سازی عضلات عمقی، روند اصلاح جداشدگی عضلات شکم را تسهیل می‌کنند. رویکرد چندبعدی می‌تواند جایگزین مناسبی برای روش‌های جراحی تهاجمی و پرهزینه باشد.

سونوگرافی به عنوان معیار طلایی در پایش اثربخشی مداخلات فیزیوتراپی بر عضلات راست شکمی

دکتر فریبا قادری، متخصص فیزیوتراپی و از پژوهشگران این طرح نیز در گفت‌وگو با ایسنا در بیان اهمیت ارزیابی دقیق این اختلال مطرح کرد: در مطالعات مختلف، روش‌های متفاوتی برای سنجش میزان دیازتازیس‌رکتی وجود دارد و نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که ابزار و سطح ارزیابی می‌تواند بر نتیجه اندازه‌گیری تأثیرگذار باشد. 

وی بر اهمیت استانداردسازی روش‌های ارزیابی تأکید و بیان کرد: نبود یک روش یکپارچه می‌تواند در مقایسه پژوهش‌ها و تصمیم‌گیری درمانی چالش‌هایی ایجاد کند.

وی با تأکید بر نقش حیاتی سونوگرافی در ارزیابی دقیق دیازتازیس افزود: سنجش عرض جداشدگی عضله راست شکمی در سطح بالای ناف با استفاده از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی، از دقت بیشتری برخوردار است و می‌تواند برای انتخاب نوع مداخله و پایش روند درمان بسیار مفید باشد که این نوع ارزیابی دقیق امکان برنامه‌ریزی بهینه‌تری برای مداخلات فیزیوتراپی فراهم می‌کند.

دکتر قادری با اشاره به پیامدهای گسترده دیازتازیس‌رکتی که شامل اختلال در کنترل تنه، علائم مرتبط با کف لگن و کاهش کیفیت زندگی است، تأکید کرد: مداخلات غیرتهاجمی فیزیوتراپی می‌توانند به‌عنوان خط اول درمان مورد استفاده قرار گیرند. گسترش آموزش‌های پیشگیرانه، تشخیص زودهنگام و تدوین پروتکل‌های درمانی استاندارد می‌تواند نقش مهمی در بهبود سلامت زنان در دوران پس از بارداری داشته باشد.

به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله‌ای با شناسه DOI: 10.32098/mltj.03.2023.15 منتشر شده است، نتایج مهمی را در زمینه تأثیر مداخلات فیزیوتراپی بر کاهش فاصله عضلات راست شکمی و بهبود پیامدهای عملکردی زنان پس از بارداری ارائه می‌دهد. این یافته‌ها می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در هدایت رویکردهای درمانی فیزیوتراپی، به‌ویژه برای زنانی که به دنبال روش‌های ایمن، غیرجراحی و مقرون‌به‌صرفه هستند، ایفا کنند و مسیر تازه‌ای برای طراحی پروتکل‌های استاندارد درمانی و پیشگیری از پیامدهای طولانی‌مدت این اختلال فراهم سازند.