مناقشه همکاری دانشگاههای اروپایی با نهادهای اسرائیلی ادامه دارد
همکاری دانشگاههای اروپایی با نهادهای رژیم اسرائیل به رغم سیاستهای تعلیق همچنان ادامه دارد. این موضوع در بررسی دو نهاد رسانهای اروپایی به وضوح مشهود است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ بررسیهای صورتگرفته از سوی تارنمای euobserver نشان میدهد که پس از اعلام سیاستهای متعدد برای تعلیق یا قطع همکاری با نهادهای مرتبط با ارتش اسرائیل، دهها دانشگاه اروپایی هنوز در پروژههای تحقیقاتی مشترک با این نهادها فعال هستند.
تحلیل اطلاعات پروژههای پژوهشی اتحادیه اروپا (CORDIS) نشان میدهد که ۳۴ دانشگاه در کشورهای اسپانیا، هلند، ایتالیا و بلژیک بعد از اعلام سیاستهای تعلیق، در ۳۸ پروژه جدید برنامه افق اروپا (Horizon Europe) با موسسات اسرائیلی مرتبط با دفاع یا فناوریهای دوگانه همکاری کردهاند. این دانشگاهها در مجموع حدود ۱۵ میلیون یورو بودجه از اتحادیه اروپا دریافت کردهاند.
بسیاری از این پروژهها شامل فناوریهایی میشوند که قابلیتهای غیرنظامی و نظامی دارند. به عنوان مثال، دانشگاه گرانادا در پروژهای به نام PROACTIF همکاری میکند که با شرکت اسرائیلی ملانوکس و برخی شرکتهای دفاعی اروپایی نظیر سفران و لئوناردو در حال توسعه خودروهای بدون سرنشین و سامانههای رباتیک است.
دانشگاه گرانادا ادعا میکند که شرکت ملانوکس تحت مالکیت انودیا (Nvidia) قرار دارد و دیگر نباید به عنوان یک شرکت اسرائیلی شناسایی شود. با این حال، پایگاه داده افق اروپا همچنان این شرکت را متعلق به رژیم صهیونیستی میداند.
به طور کلی، ۳۸۶ موسسه آموزش عالی در اروپا در ۲۰۵ پروژه با نهادهای دفاعی اسرائیل همکاری دارند و ۱۲۸ موسسه اروپایی در ۱۲ پروژه دیگر با نهادهای دولتی اسرائیل مشارکت میکنند.
دانشگاههای هلندی نیز همکاریهایی با موسسه فناوری اسرائیل (Technion) دارند. دانشگاه گرونینگن در اکتبر ۲۰۲۵ به دلیل ارتباط این موسسه با ارتش اسرائیل از پروژه REACT خارج شد، اما به زودی اعلام کرد که همکاری خود را به پژوهشگران محدود میکند. دانشگاه فناوری آیندهوون نیز با وجود اعلام توقف همکاری، در این پروژه ادامه داد.
موسسه فناوری اسرائیل با صنایع دفاعی این کشور ارتباط نزدیکی دارد و فناوریهای آن به شرکتهایی مانند البیت سیستمز و صنایع هوافضای اسرائیل ارائه میشود. این موسسه همچنین مرکز تحقیقات دفاعی پیشرفتهای دارد که به پیوند تحقیقات دانشگاهی با ارتش و صنایع دفاعی مربوط میشود.
در ایتالیا، دانشگاه بولونیا که پیشتر اعلام کرده بود پروژههای جدید دارای کاربرد دوگانه را تأیید نخواهد کرد، در دسامبر ۲۰۲۵ پس از بررسیهای حقوقی، به مشارکت در پروژه NeAIxt با شرکت اسرائیلی ویبیت نانو ادامه داد. این شرکت فعال در زمینه نیمهرساناها، فناوریهایی را توسعه میدهد که قابلیتهای نظامی و غیرنظامی دارند.
تحقیقات مرکز تحقیقات اروپا و اتحادیه گزارشگران نشان میدهد که تلاشها برای حفظ حضور موسسات اسرائیلی در پروژههای اروپایی یک شبکه سازمانیافته را در بر میگیرد. این شبکه شامل انجمن روسای دانشگاههای اسرائیل (VERA) است که به یکی از چهرههای اصلی مقابله با جنبش تحریم دانشگاهی اسرائیل تبدیل شده است. VERA در طول دو سال حدود ۸۰۰ هزار دلار برای حفظ مشارکت موسسات اسرائیلی هزینه کرده است.
در عین حال، شورای آموزش عالی اسرائیل در ژانویه تصمیم به تأسیس دفتر جدیدی برای مقابله با تحریم دانشگاهی گرفت و ۶ میلیون شکل، معادل ۱.۷ میلیون یورو بودجه برای سال ۲۰۲۶ به آن اختصاص داد.
کمیسیون اروپا تأکید میکند که درخواستها برای پایان همکاری با نهادهای اسرائیلی باید به صورت موردی بررسی شود و صرف اسرائیلی بودن یک نهاد نمیتواند مبنای حذف آن باشد. این رویکرد به تصمیمات اتحادیه اروپا درباره روسیه پس از جنگ اوکراین مشابه است. در نهایت، مذاکرات برای برنامه افق اروپا در سالهای ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴ در حال انجام است و برخی نمایندگان پارلمان اروپا خواستار ایجاد چارچوبی روشنتر برای خروج دانشگاهها از پروژهها و محدودیتهای مشارکت در پروژههای نظامی هستند.
