از اوج قدرت تا شکست مقابل سامانیان؛ سرگذشت عمرو لیث صفاری

عمرو لیث صفاری پس از مرگ برادرش یعقوب، دومین فرمانروای صفاریان شد و با وجود جنگ‌های داخلی و خارجی، بخش بزرگی از ایران را تحت کنترل خود داشت.

عمرو لیث صفاری؛ جانشین یعقوب و ادامه‌دهنده راه صفاریان

عمرو لیث صفاری، دومین امیر سلسله صفاریان، پس از مرگ برادرش یعقوب لیث در سال ۲۶۵ هجری قمری به قدرت رسید. او در دوره حکومت خود تلاش کرد میراث سیاسی و نظامی برادرش را حفظ کند و قلمرو صفاریان را گسترش دهد، اما با چالش‌های فراوانی از سوی رقیبان داخلی، دشمنان منطقه‌ای و خلافت عباسی روبه‌رو شد.

حکومت عمرو لیث با وجود قدرت قابل توجه، دوران پرتنشی را تجربه کرد. شورش‌هایی مانند قیام رافع بن هرثمه و خجستانی، مخالفت‌های برادرش علی بن لیث و در نهایت رویارویی با سامانیان، پایه‌های قدرت او را تضعیف کرد.

سیستان؛ خاستگاه قدرت صفاریان در ایران

سیستان در قرن سوم هجری یکی از مناطق مهم و آباد ایران به شمار می‌رفت. این منطقه به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، قرار گرفتن در مسیر ارتباطی ایران و هند و فاصله از مرکز خلافت عباسی، همواره زمینه‌ساز شکل‌گیری جنبش‌های سیاسی و نظامی بود.

پس از فتوحات اسلامی، سیستان تحت نفوذ حکومت‌های مختلف قرار گرفت و در دوره طاهریان نیز بخشی از قلمرو خراسان محسوب می‌شد. با افزایش نارضایتی‌ها از حکومت‌های مرکزی، زمینه برای ظهور خاندان صفاری فراهم شد؛ خاندانی که از میان گروه‌های عیاران سیستان برخاستند و به یکی از نخستین حکومت‌های مستقل ایرانی پس از اسلام تبدیل شدند.

یعقوب لیث صفاری با تکیه بر نیروهای محلی و حمایت عیاران توانست قدرت خود را در سیستان تثبیت کند و پس از او، عمرو لیث مسیر برادرش را ادامه داد.

آغاز زندگی و ورود عمرو لیث به عرصه قدرت

عمرو لیث فرزند لیث صفار و برادر کوچک‌تر یعقوب بود. او در سال‌های جوانی زندگی ساده‌ای داشت و پیش از قدرت گرفتن خاندان صفاری، مانند بسیاری از مردم سیستان به مشاغل معمولی مشغول بود.

با افزایش قدرت یعقوب، عمرو به نزدیک‌ترین فرد به او تبدیل شد و در بسیاری از لشکرکشی‌ها برادرش را همراهی کرد. اعتماد یعقوب به عمرو باعث شد او مسئولیت‌های مهمی در حکومت به دست آورد و در نهایت پس از مرگ یعقوب، بسیاری از فرماندهان و نیروهای صفاری با او بیعت کردند.

عمرو در آغاز حکومت تلاش کرد با حفظ اتحاد سپاه صفاری، مانع فروپاشی قدرتی شود که یعقوب با سال‌ها جنگ و تلاش ایجاد کرده بود.