فوتبال باشگاهی ایران زیر فشار پولپاشی و قراردادهای نامتعارف
فوتبال باشگاهی ایران بار دیگر با مسئله پولپاشی و قراردادهای نامتعارف روبهرو شده است؛ روندی که بهگفته کارشناسان، فاصله هزینه و کیفیت را بیشتر کرده است. این وضعیت در آستانه فصل جدید لیگ برتر، بحث شفافیت مالی و اجرای فیرپلی مالی را دوباره پررنگ کرده است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ روزنامه ایران در گزارشی نوشته است بخش مهمی از وضعیت فعلی فوتبال باشگاهی ایران به ساختار اقتصادی باشگاهها برمیگردد. بسیاری از باشگاهها همچنان به منابع عمومی وابستهاند و همین مسئله باعث شده درآمدزایی پایدار در اولویت قرار نگیرد.
در این شرایط، مدیران باشگاهها بیشتر از آنکه به دنبال توازن مالی باشند، مجبور به تأمین هزینههای جاری و رقابت با دیگر مدعیان در بازار نقلوانتقالات هستند. این مسیر در بلندمدت به افزایش بدهیها و شکلگیری پروندههای حقوقی منجر شده است.
از سوی دیگر، رشد قابلتوجه دستمزد بازیکنان داخلی و خارجی در حالی رخ داده که بهاعتقاد بسیاری از کارشناسان، سطح فنی مسابقات با این افزایشها همخوانی ندارد. به این ترتیب، بازار فوتبال ایران هنوز به تعادل منطقی میان هزینه و کیفیت نرسیده و نیازمند بازنگری جدی در سازوکارهای نظارتی و مدیریتی است.
نکتهای که در این میان توجه زیادی جلب کرده، تفاوت برخی ارقام قراردادها در ایران با مبالغی است که همان بازیکنان پیش از حضور در لیگ ایران یا پس از خروج از آن دریافت میکنند. بهگفته منتقدان، این اختلافها طبیعی نیست و ابهامهای زیادی ایجاد کرده است؛ نمونهای که درباره قرارداد فصل گذشته موسی جنپو، بازیکن خارجی استقلال، نیز مطرح شد.
در واکنش به این وضعیت، فدراسیون فوتبال در سالهای گذشته ابزارهایی مانند سقف قرارداد، سقف بودجه و حالا اجرای «فیرپلی مالی» را مطرح کرده است. با این حال، تجربه نشان میدهد موفقیت این سیاستها به زیرساخت اجرایی، شفافیت مالی و تداوم نظارت وابسته است؛ در غیر این صورت، راه دور زدن قوانین و پرداختهای غیررسمی باز میماند.
مقایسه با فوتبال اروپا نشان میدهد قوانین مالی در لیگهای معتبر با جدیت بیشتری پیگیری میشوند و باشگاهها موظف به ارائه گزارشهای شفاف هستند. منچسترسیتی و پاریسنژرمن در سالهای اخیر زیر نظارت دقیق نهادهای بینالمللی قرار گرفتهاند و یوونتوس هم بهدلیل برخی تخلفات مالی با کسر امتیاز روبهرو شد.
این تفاوت در اجرا، یکی از مهمترین نشانههای فاصله فوتبال ایران با استانداردهای حرفهای جهان است. نبود شفافیت مالی کافی، ضعف در حسابرسی و پیچیدگی ساختار مالکیتی برخی باشگاهها، اجرای مؤثر قانون را دشوار کرده و حل این مشکلات را به یک نگاه ساختاری نیازمند کرده است.
در این گزارش تأکید شده است که خصوصیسازی واقعی باشگاهها، حرکت به سمت درآمدزایی پایدار از مسیرهایی مانند حق پخش، بازاریابی و توسعه آکادمیها، و همچنین تقویت نظام نظارتی میتواند به ایجاد تعادل میان هزینه و کیفیت کمک کند.
فوتبال ایران در آستانه فصل جدید، بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای دقیق و بلندمدت نیاز دارد؛ تصمیمهایی که این رشته پرطرفدار را از تکرار چالشهای گذشته خارج کند و به سمت حرفهایسازی واقعی ببرد. بهاینترتیب، شفافیت در نظام مالی و پایان وابستگی به منابع عمومی، تنها راه نجات فوتبال باشگاهی ایران توصیف شده است.
