انصراف احتمالی ایران از جام جهانی و حواشی آن

 روزنامه الشرق الاوسط در گزارشی با عنوان سناریوهای انصراف تیم ملی ایران از جام جهانی نوشته است:

فضای فوتبال بین‌المللی در روزهای اخیر با موجی از گمانه‌زنی‌ها روبه‌رو شده است؛ موضوعی که به احتمال انصراف تیم ملی ایران از حضور در جام جهانی 2026 مربوط می‌شود. این بحث‌ها در پی تحولات سیاسی و امنیتی اخیر منطقه و بازتاب گسترده آن در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی شدت گرفته است.

بر اساس گزارش برخی رسانه‌های جهانی در ساعات گذشته، گفته می‌شود ایران احتمال عدم مشارکت را مطرح کرده و همین مسئله سناریوهای کم‌سابقه‌ای را درباره تغییر ترکیب مسابقات ایجاد کرده است. با این حال، یک منبع در فدراسیون جهانی فوتبال به روزنامه «الشرق الأوسط» تأکید کرده که تمام موارد مطرح‌شده فعلاً در حد گمانه‌زنی است و هیچ تصمیم رسمی اتخاذ نشده است.

ماتیاس گرافستروم، دبیرکل فیفا، نیز اعلام کرده: «تا این لحظه هیچ اطلاعاتی در این خصوص دریافت نکرده‌ایم. موضوع همچنان در حد حدس و گمان است و باید دید شرایط چگونه پیش می‌رود. در صورت لزوم، کمیته مربوطه تصمیم مناسب را اتخاذ خواهد کرد.»

با وجود این موضع رسمی و محتاطانه، واقعیت‌های سیاسی و میدانی بر فضای بحث سایه انداخته است. ایران در گروه هفتم جام جهانی با بلژیک، مصر و نیوزیلند هم‌گروه شده و طبق برنامه باید هر 3 مسابقه خود را در ایالات متحده، مشخصاً در شهرهای لس‌آنجلس و سیاتل برگزار کند. همین موضوع پرسش مهمی را مطرح کرده است: آیا ایران در شرایط تنش اخیر حاضر به بازی در خاک آمریکا خواهد بود؟

در سوی دیگر، مسئله تنها به تصمیم ایران محدود نمی‌شود. موضوع صدور روادید برای کاروان این تیم نیز مطرح است. پیش‌تر در قرعه‌کشی جام جهانی که در دسامبر گذشته برگزار شد، به هیئت ایرانی روادید ورود به آمریکا داده نشد. همین سابقه، نگرانی‌ها درباره موانع دیپلماتیک احتمالی را افزایش داده است، حتی اگر ایران قصد حضور داشته باشد.

در صورت عدم امکان برگزاری بازی‌های ایران در آمریکا، سناریوی انتقال مسابقات این تیم به کانادا یا مکزیک، دو میزبان دیگر جام جهانی، مطرح شده است. با این حال، این گزینه نیز با چالش‌های جدی اجرایی روبه‌رو است، از جمله تغییر برنامه مسابقات، حقوق پخش تلویزیونی، جابه‌جایی هواداران و حفظ عدالت رقابتی میان تیم‌ها.

در سطح قاره آسیا نیز گمانه‌زنی‌هایی شکل گرفته است. یکی از سناریوهای مطرح این است که در صورت انصراف ایران، عراق مستقیماً راهی مرحله نهایی شود و جایگزین ایران در گروه هفتم کنار بلژیک، مصر و نیوزیلند قرار گیرد. در این صورت، امارات به جای عراق در پلی‌آف جهانی شرکت خواهد کرد؛ مرحله‌ای که 6 تیم برای 2 سهمیه رقابت می‌کنند. قرار بود عراق در مونتری به مصاف برنده دیدار بولیوی و سورینام برود و در مسیر دیگر تیم‌های کنگو، کالدونیای جدید و جامائیکا حضور دارند.

با این حال، این سناریوها با پیچیدگی‌های عملی فراوانی روبه‌رو هستند. زمان اندک تا برگزاری پلی‌آف جهانی در اواخر مارس و اوایل آوریل فشار زیادی ایجاد کرده است. افزون بر آن، مسائل فنی و لجستیکی نیز مطرح است. به عنوان نمونه، در شرایط فعلی گزارش شده سرمربی استرالیایی عراق، گراهام آرنولد، در دبی حضور دارد و بازیکنان این تیم در کشورهای مختلفی از جمله عراق، امارات و عربستان پراکنده‌اند. این وضعیت کار تجمع، آماده‌سازی و سفر تیم را دشوار می‌کند و احتمال تعویق یا تغییر برنامه پلی‌آف را افزایش می‌دهد.

از منظر فنی نیز هرگونه تغییر در ترکیب گروه‌ها می‌تواند برنامه‌های آماده‌سازی تیم‌ها را بر هم بزند. برای مثال، تیمی مانند مصر که برای رویارویی با ایران برنامه‌ریزی کرده، ممکن است با حریفی متفاوت مواجه شود. همچنین صعود مستقیم احتمالی یک تیم بدون حضور در پلی‌آف، پرسش‌هایی درباره اصل برابری فرصت‌ها ایجاد می‌کند، چرا که سایر تیم‌ها مسیر کامل مقدماتی را طی کرده‌اند.

رسانه‌های بین‌المللی نیز با احتیاط به این موضوع پرداخته‌اند. برخی روزنامه‌های بریتانیایی گزارش داده‌اند که فیفا اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارد، بدون آنکه موضع رسمی اتخاذ کند. رسانه‌های اروپایی نیز بر پیچیدگی‌های حقوقی و اجرایی هر تصمیم ناگهانی تأکید کرده‌اند، به‌ویژه در آستانه موعدهای حساس.

به نظر می‌رسد پرونده حضور ایران در جام جهانی 2026 دیگر صرفاً یک مسئله ورزشی نیست و به موضوعی چندبعدی تبدیل شده که سیاست، امنیت و فوتبال را به هم گره زده است. با وجود تمام گمانه‌زنی‌ها، موضع رسمی فیفا تا این لحظه تغییری نکرده است؛ نه خبری قطعی اعلام شده و نه تصمیم نهایی گرفته شده، بلکه تنها تأکید بر رصد دقیق شرایطی است که می‌تواند یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های تاریخ جام جهانی را رقم بزند.