تغییرِ فاز از پاپ به حماسه؛ «پرواز همای» صدای ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ شد
در حالی که تب فوتبال برای جام جهانی ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) به میزبانی قاره آمریکا بالا گرفته، انتخاب «پرواز همای» به عنوان خواننده رسمی ایران، موجی از تحلیلها و جنجالها را در محافل هنری و ورزشی به راه انداخته است.
مسابقات جام جهانی فوتبال خرداد ۱۴۰۵ به میزبانی مشترک ایالات متحده آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار خواهد شد. طبق روال معمول، هر کشور شرکتکننده قطعهای موسیقایی را به فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) ارائه میکند. در همین چارچوب، ایران پرواز همای را بهعنوان خواننده رسمی تیم ملی معرفی کرده و قطعه تولیدشده برای این رویداد به فیفا ارسال شده است.
گفته میشود این اثر حالوهوایی حماسی دارد و بر استفاده از سازهای کوبهای و ایجاد شور و هیجان در مخاطب تمرکز کرده است؛ ویژگیای که از نگاه برخی، نقطه قوت این انتخاب محسوب میشود. با این حال، منتقدان معتقدند که چنین پروژهای بهتر بود به یک خواننده پاپ سپرده شود تا ارتباط گستردهتری با مخاطبان عام و بینالمللی برقرار کند.
در ایران، انتخاب خواننده برای جام جهانی همواره با حاشیه همراه بوده است. در دورههای گذشته نامهایی مانند محمد معتمدی، رضا یزدانی، رضا بهرام و بهنام بانی مطرح شد و در جام جهانی روسیه نیز سالار عقیلی بهعنوان خواننده سرود تیم ملی انتخاب شد. این سابقه نشان میدهد که معیارهای انتخاب، همواره محل بحث و ابهام بوده است.
کارشناسان موسیقی تأکید دارند که انتخاب خواننده برای چنین رویدادی نباید صرفاً بر اساس سلیقههای شخصی انجام شود. قطعه جام جهانی علاوه بر کارکرد هنری، دارای ابعاد فرهنگی، تبلیغاتی و اقتصادی است و میتواند به افزایش شهرت و فروش آثار هنرمند منتخب منجر شود.
به گفته صاحبنظران، یک آهنگ موفق جام جهانی باید ریتمی ساده، قابلهمخوانی و پرانرژی داشته باشد؛ معمولاً با ضربآهنگ حدود ۱۲۵ BPM و کورسهای حماسی و شعارگونه. همچنین، نمایش المانهای بومی موسیقی هر کشور در کنار استانداردهای بینالمللی، یک امتیاز مثبت تلقی میشود.
در سالهای اخیر، آثار رسمی جام جهانی به سمت ترکیب موسیقی بومی با پاپ جهانی، استفاده از چند زبان و مفاهیم فراگیر مانند اتحاد، شادی، امید و تنوع فرهنگی حرکت کردهاند. نمونه شاخص این رویکرد، آهنگ «Waka Waka» شکیرا بود که با شکستن کلیشهها، مسیر تازهای در موسیقی فوتبالی ایجاد کرد.
اکنون نیز شکیرا بار دیگر بهعنوان خواننده رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ انتخاب شده و قطعهای جدید با عنوان «Dai Dai» را با همکاری برنا بوی (Burna Boy) منتشر کرده است؛ موضوعی که مقایسهها با انتخاب ایران و پرواز همای را بیش از پیش داغ کرده است.
باید دید آیا اثر پرواز همای میتواند انتظارات فنی، هیجانی و بینالمللی یک قطعه جام جهانی را برآورده کند یا این انتخاب، همچنان در فهرست تصمیمهای بحثبرانگیز فوتبال و موسیقی ایران باقی خواهد ماند.
