سونامی بیکاری؛ ۶۳۰ هزار شغل صنعتی چگونه از بین رفت؟
طبق تازهترین آمار، در بهار امسال ۶۳۰ هزار شغل صنعتی در ایران از بین رفته و سهم صنعت از اشتغال به ۳۱ درصد کاهش یافته است. این موضوع نشاندهنده چالشهای جدی در حوزه سرمایهگذاری و رشد اقتصادی است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ بررسیها نشان میدهد که طی ۷ سال اخیر تنها ۱۷۴ هزار شغل جدید ایجاد شده، در حالی که جمعیت در سن کار با بیش از دو میلیون و ۱۰۰ هزار نفر افزایش یافته است.
تحلیلهای کارشناسان حاکی از آن است که کاهش سرمایهگذاری و رشد اقتصادی پایین مهمترین عوامل از دست رفتن شغلهای صنعتی به شمار میروند. بر اساس محاسبات مرکز پژوهشهای مجلس، نرخ تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در دی ماه ۱۴۰۴ به منفی ۱۲.۹ درصد رسیده است. این بدین معناست که نه تنها در بخشهای اقتصادی بهاندازه استهلاک جایگزین نشده، بلکه بخشهایی از سرمایه موجود نیز از بین رفتهاند.
در ۱۴ ماه گذشته، عوامل متعددی از جمله جنگ و ناکارآمدی تنظیمگری دولت، باعث خروج سرمایه از بخش صنعت و اقتصاد ایران شدهاند. دور زدن قوانین و مقررات، ارائه امتیازهای خاص به جای قوانین برابر و ناکارآمد شدن مکانیزمهای حمایتی از جمله این موارد هستند.
یکی از نمونههای بارز دور زدن قوانین، تلاش برای ناکارآمد کردن تعرفههای حمایت از تولید داخل از طریق افزایش فعالیت خودروهای مناطق آزاد است.
با وجود برآوردهای تقریبی در مورد سرمایهگذاری صنعتی در صنعت خودرو، که بیش از ۲۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود، صنایع خودروسازی و قطعهسازی با مشکلاتی نظیر تأمین مواد اولیه و قیمتگذاری دستوری مواجه هستند.
در سایر صنایع، بسیاری از کارخانهها و کارگاهها با مشکلاتی در تخصیص ارز و ثبت سفارشات روبرو هستند و به دلیل محاصره دریایی، تولیداتشان متوقف شده است. در حالی که این واحدها موظف به پرداخت هزینههای قانونی نظیر مالیات و حق بیمه هستند.
تحلیلها نشان میدهد که اگر سرمایهگذاران در مرداد ۱۴۰۴ در بورس یا بازار طلا سرمایهگذاری کرده بودند، به ترتیب با بازدهی ۶۹ درصدی و ۱۰۰ درصدی مواجه میشدند. این تفاوت قابل توجه میتواند دلیل اصلی کاهش انگیزههای سرمایهگذاری و فعالیتهای صنعتی در مقایسه با گزینههای کمریسک باشد.
به طور کلی، فرار سرمایه ۱۴۶ میلیارد دلاری از سال ۹۴ تا ۱۴۰۴ تبعات سنگینی برای جامعه به همراه خواهد داشت و تضعیف دولت و ناکارآمدی الگوهای تنظیمگری به قیمت قربانی شدن مردم و نیروی کار تمام خواهد شد.