بقایی: پیششرط مذاکرات هستهای، پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز است
سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر لزوم پایان درگیریها، اعلام کرد که ایران رویکرد فعلی ایالات متحده را تحمیل اراده میداند و پیش از هرگونه مذاکره هستهای بر توقف جنگ و بازگشایی مسیرهای ترانزیتی تاکید دارد.
اسماعیل بقایی در گفتوگویی صریح با رسانه «ایندیا تودی گلوبال» درباره بنبست هستهای، بسته شدن تنگه هرمز، تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی و آمادگی ایران برای واکنش به تشدید تنشها سخن گفت.
بقایی در این مصاحبه درباره دلیل رد پیشنهاد «دونالد ترامپ» از سوی ایران با بیان اینکه «ایالات متحده بهدنبال "تسلیم کامل" ایران است، نه مذاکره» گفت، رویکرد واشنگتن تحمیل اراده خود است و نه یک روند واقعی بدهبستان سیاسی. به گفته او، پیشنهاد متقابل ایران بر پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز پیش از هرگونه گفتوگوی هستهای مورد تاکید است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تاکید کرد، آمریکا ظرف کمتر از ۹ ماه، دو بار زیر میز مذاکره هستهای زده است. واشنگتن در اوایل سال گذشته و بار دیگر در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه)، مذاکرات را در میانه روند از بین برد؛ این ایران نبوده که میز مذاکره را ترک کرده است. در همین راستا، بقایی تاکید کرد که نباید این فرمول شکستخورده تکرار شود.
در بخش دیگری از این گفتوگو، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تاکید کرد، بسته شدن تنگه هرمز تقصیر آمریکا است، نه ایران. او گفت پیش از ۲۸ فوریه، این تنگه باز بوده اما ایران پس از آنکه آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک کشورهای حاشیه خلیج فارس برای حملات استفاده کردند، اقدام متقابل کرد.
بقایی افزود طبق حقوق بینالملل، محاصره دریایی هم خود نوعی اقدام جنگی محسوب میشود.
وی در پاسخ به پرسشی درباره نقاط اختلاف ایران با پیشنهاد آمریکا و دلیل مخالفت ترامپ با پیشنهاد ایران، گفت: برای درک این موضوع باید آن را در بستر روابط ۱۰ سال گذشته ایران و آمریکا دید. او توضیح داد مذاکرات هستهای از سال ۲۰۱۲ آغاز شد و در نهایت به توافق برجام در سال ۲۰۱۵ انجامید، اما آمریکا در سال ۲۰۱۸ بهصورت یکجانبه از برجام خارج شد. به گفته بقایی، ایران یک سال صبر کرد تا شاید کشورهای اروپایی بتوانند خروج آمریکا را جبران کنند، اما چون چنین اتفاقی رخ نداد، تهران از مه ۲۰۱۹ بهتدریج تعهدات خود را کاهش داد
بقایی سپس به آغاز مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ اشاره کرد و گفت: ایران با وجود بیاعتمادی به آمریکا و به درخواست رهبران منطقه، بار دیگر از طریق عمان وارد روند دیپلماتیک شد؛ اما آمریکا در میانه مسیر، با تجاوز نظامی به ایران، مذاکرات را نابود کرد؛ اقدامی که در 9 اسفند نیز تکرار شد.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: پس از آتشبس کنونی، روند دیپلماتیک از سر گرفته شد و دو طرف متونی را تبادل کردند، اما ایران تاکید داشت اولویت باید پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و توقف راهزنی دریایی آمریکا باشد. او افزود، «مذاکره یعنی بدهبستان. اگر فکر میکنید مذاکره یعنی تأمین صددرصدی خواستههای یکطرف، این دیگر مذاکره نیست بلکه تحمیل اراده است و دستکم درباره ایران چنین چیزی اتفاق نخواهد افتاد.»
وی تصریح کرد: تهران حاضر نیست در برابر «خواستههای حداکثری» آمریکا تسلیم شود، زیرا این خواستهها را بخشی از کارزار ظالمانه واشنگتن میداند.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره خطوط قرمز ایران و احتمال واگذاری بخشی از اورانیوم غنیشده، گفت ایران در این مرحله وارد جزئیات برنامه هستهای نشده، زیرا تجربه دو دور مذاکرات در کمتر از یک سال نشان داده که آمریکا «وسواس» زیادی نسبت به برنامه هستهای ایران دارد و خود واشنگتن دو بار میز مذاکره را نابود کرده است. او گفت ایران پیشنهاد کرده به جای تمرکز بر پرونده هستهای، بر پایان جنگ، حل مسئله تنگه هرمز و توقف محاصره اعمالشده از سوی آمریکا تمرکز شود.
این مقام وزارت امور خارجه تاکید کرد، حتی در شرایط آتشبس اسمی کنونی نیز، محاصره دریایی طبق حقوق بینالملل یک اقدام جنگی محسوب میشود و ایران در برابر نقض مکرر تعهدات آتشبس از سوی آمریکا تا همینجا هم حداکثر خویشتنداری را نشان داده است.
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازگشایی تنگه هرمز در برابر لغو محاصره آمریکا گفت: پیش از ۲۸ فوریه، تنگه هرمز برای همه کشورها باز بود، اما ایران پس از آن مجبور شد طبق حقوق بینالملل اقداماتی انجام دهد، زیرا آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس برای حمله به ایران استفاده کردند. بقایی تاکید کرد که «این تجاوز آشکار بود و ما مجبور شدیم برای جلوگیری از سوءاستفاده از این آبراه برای حملات نظامی علیه ایران، اقدام کنیم.»
سخنگوی وزارت خارجه افزود: تهران از آسیبی که به دلیل محدودیتها در تنگه هرمز به کشورهایی مانند هند رسیده متاسف است، اما مسببان این وضعیت، آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند و ایران بهعنوان یک کشور ساحلی، بیش از بسیاری از کشورها به امنیت این آبراه نیاز دارد.
بقایی استدلال آمریکا درباره «دفاع مشروع» را مضحک توصیف کرد و گفت این ایران نبود که به آمریکا حمله کرد، بنابراین واشنگتن نمیتواند از «دفاع مشروع» صحبت کند.
او در ادامه تاکید کرد: «نیروهای مسلح ما برای هر سناریویی آماده هستند. ما چارهای جز مقابله شدید نداریم و در جنگ اخیر نیز این موضوع را نشان دادیم، زیرا این جنگی ظالمانه است و مردم ایران در دفاع از سرزمین خود در برابر متجاوزان متحد هستند.»
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اعزام ناو جنگی فرانسه به منطقه گفت: مقامهای فرانسوی توضیح دادهاند که قصد اعزام ناو به تنگه هرمز یا منطقه پیرامونی ایران را ندارند. فکر میکنم اروپاییها به اندازه کافی هوشمند هستند که تشخیص دهند این یک جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی بوده است؛ جنگی که با ارزشهایی که خود اروپا سالها از آن سخن گفته، در تضاد است.
او گفت کشورهای اروپایی از نظر سیاسی و امنیتی دریافتهاند که این جنگ انتخابی آمریکا نهتنها ثبات منطقه را تضعیف کرده، بلکه تبعات سنگینی برای اقتصاد جهانی از جمله اقتصاد اروپا و احساس امنیت آنها داشته است. وی تاکید کرد: «به همین دلیل به آنها توصیه شده که وضعیت را پیچیدهتر نکنند.»
سخنگوی وزارت خارجه افزود: مقاومت ایران صرفاً یک مقاومت ملی در برابر قلدرهای جهان نیست، بلکه دفاع از ارزشهای مشترک انسانی است؛ ارزشهایی که تمدن بشری هزاران سال بر پایه آنها شکل گرفته است. او گفت همین مسئله باعث شده افکار عمومی جهان نسبت به موضع ایران همدلی نشان دهند، زیرا هیچکس این جنگ را قابل توجیه نمیداند.
بقایی در ادامه این گفتوگو همچنین به مواضع برخی اعضای کنگره آمریکا اشاره کرد و گفت بسیاری از سناتورها و نمایندگان این جنگ را «جنگ انتخابی دولت آمریکا» و اقدامی در راستای حمایت از رژیم صهیونیستی توصیف کردهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران درباره آینده تنگه هرمز در صورت پایان جنگ گفت: ایران و عمان بهعنوان دو کشور ساحلی این تنگه، مسئولیت تضمین عبور ایمن کشتیها را بر عهده دارند و ایران نیز پیشتر این مسئولیت را انجام داده است. پس از تجربه ماههای اخیر و استفاده مهاجمان از این آبراه علیه امنیت ملی ایران، لازم است تدابیری برای جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی اتخاذ شود.
بقایی تاکید کرد این مسئله به معنای کنترل تنگه هرمز نیست و ایران همچنان به تعهدات بینالمللی خود پایبند خواهد بود.
در ادامه، خبرنگار ایندیا تودی به مسئله کابلهای ارتباطی زیر دریا در تنگه هرمز اشاره کرد و پرسید آیا ایران قصد دارد از این ظرفیت بهعنوان ابزار فشار استفاده کند یا خیر؟ بقایی در پاسخ گفت، برخی رسانههای غربی و سیاستمداران آمریکایی تلاش میکنند اقدامات قانونی ایران در تنگه هرمز را بهعنوان ابزار چانهزنی معرفی کنند، در حالی که چنین برداشتی نادرست است، زیرا اقدامات ایران واکنشی به سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از این آبراه و خاک کشورهای خلیج فارس برای حمله به ایران بوده است.
با این حال، وی در ادامه تصریح کرد که ایران هیچ برنامهای برای قطع کابلهای ارتباطی زیر دریا ندارد و گفت: «ما حتی به چنین چیزی فکر هم نکردهایم.»
در بخش دیگری از گفتوگو، بقایی در پاسخ به این پرسش که چرا خلع سلاح هستهای رژیم صهیونیستی بخشی از روند مذاکرات نیست، گفت هیچ تردیدی وجود ندارد که این رژیم تنها بازیگر منطقه است که عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیست. او این وضعیت را «طنزی تلخ» توصیف کرد و گفت رژیم صهیونیستی در حالی خواستار حذف تأسیسات هستهای ایران است که خود عضو انپیتی نیست. این در حالی است که ایران از سال ۱۹۷۰ عضو این پیمان بوده است.
بقایی همچنین گفت ایران نخستین و تنها کشوری بود که در سال ۱۹۷۴ ایده خاورمیانه عاری از سلاح هستهای را مطرح کرد. تنها مانع تحقق این ایده، رژیم صهیونیستی است و آمریکا نیز از چنین رژیمی حمایت میکند.
وی تاکید کرد که مطالبه خلع سلاح هستهای رژیم اشغالگر، برچیدن برنامه هستهای این رژیم و قرار گرفتن فعالیتهای هستهای آن تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید به یک مطالبه جهانی تبدیل شود؛ مطالبهای که همواره از سوی کشورهای مختلف مطرح شده، اما آمریکا هر بار مانع تحقق آن شده است.
این مقام وزارت امور خارجه ایران در ادامه به اشتباهات محاسباتی ترامپ نسبت به ایران پرداخت و گفت: آنها باید در منابع اطلاعاتی خود تجدیدنظر کنند و بفهمند ملت ایران ملتی پرافتخار و میهندوست است؛ ملتی که برای دفاع از سرزمین خود هر کاری انجام خواهد داد.
او همچنین افزود که ایران «غافلگیریهای زیادی» در اختیار دارد و هر زمان لازم باشد از توانمندیهای خود استفاده خواهد کرد.
بقایی در ادامه از برنامه سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان برای شرکت در نشست وزیران خارجه بریکس خبر داد و گفت: ایران و هند هر دو عضو بریکس و سازمان همکاری شانگهای هستند و سطح همکاری و هماهنگی دو کشور در این نهادها مطلوب است.
وی تاکید کرد این نشست برای تهران اهمیت زیادی دارد و ایران امیدوار است در حاشیه آن دیدارهای دوجانبهای از جمله با وزیر خارجه هند برگزار شود.
در پایان این گفتوگو، سخنگوی وزارت امور خارجه درباره احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران گفت: «میتوانم اطمینان دهم نیروهای مسلح ما برای هر سناریویی آماده هستند.»
او هشدار داد: «هر کسی که جرأت کند پا به خاک ایران بگذارد، بهشدت از این اقدام پشیمان خواهد شد.»
