مخالفت مردم اردن با پایگاههای آمریکایی؛ «این خاک برای دفاع از اسرائیل نیست»
در شرایطی که دولت اردن به همکاری نظامی با آمریکا ادامه میدهد، صدها نفر از نخبگان و شهروندان این کشور خواهان لغو توافقات نظامی شدهاند.
به گزارش فرتاک نیوز؛ در حالی که مقامات اردن به تقویت روابط خود با آمریکا و رژیم صهیونیستی ادامه میدهند، صدای مردم و نخبگان این کشور بار دیگر شکاف عمیق میان اراده عمومی و تصمیمات رسمی را نمایان کرده است. گزارشی از «نیویورکتایمز» به نامه سرگشادهای اشاره دارد که توسط صدها شخصیت اردنی امضا شده و خواستار خروج کامل نیروهای آمریکایی از خاک کشور شدهاند.
این نامه که در شرایطی حساس و با محدودیتهای آزادی بیان در اردن منتشر شده، به وضوح بیان میکند که حضور نیروهای خارجی، اردن را با خطرات امنیتی، سیاسی و اقتصادی مواجه میکند و احتمال کشیده شدن کشور به درگیریهای خارجی را افزایش میدهد.
امضاکنندگان این نامه تأکید کردهاند که اردن نباید به پایگاه جنگ یا میدان نبرد طرفهای متخاصم تبدیل شود. آنها همچنین از دولت خواستهاند که توافقنامههای امنیتی و نظامی با واشنگتن را لغو کند یا حداقل برای بررسی به مجلس ملی ارائه دهد تا مردم از تعهدات پنهان آن مطلع شوند.
«سفیان التل»، فعال سیاسی ۹۰ ساله، در گفتوگو با «نیویورکتایمز» هدف از امضای این نامه را نشاندادن تفاوت میان موضع دولت و موضع مردم اردن عنوان کرد و افزود که مردم این کشور سیاست استفاده از منابع و خاک خود برای دفاع از رژیم صهیونیستی را نمیپذیرند.
این موضعگیری عمومی در حالی انجام شده که حدود چهار هزار نظامی آمریکایی در پایگاهها و تأسیسات اردن مستقر هستند و این کشور به یکی از مراکز کلیدی عملیات نظامی آمریکا در منطقه تبدیل شده است.
پس از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران، نیروهای آمریکایی از برخی کشورهای خلیج فارس به اردن منتقل شدند که این امر کشور اردن را در معرض حملات موشکی و پهپادی قرار داد. نگرانی عمومی از سقوط بقایای موشکها و آژیرهای خطر در سطح جامعه افزایش یافته است. نظرسنجیهای متعدد در سالهای اخیر نیز نشاندهنده این شکاف است که بخش زیادی از مردم اردن رژیم صهیونیستی را بزرگترین تهدید امنیتی کشور میدانند و حمایت از عادیسازی روابط به پایینترین سطح خود رسیده است.
مخالفت گسترده با همکاریهای اقتصادی و دریافت کمک از رژیم اسرائیل نشاندهنده عمق نارضایتی مردم است. بسیاری از شهروندان خواستار بیطرفی واقعی اردن و عدم تبدیل خاک کشور به ابزار پیشبرد سیاستهای قدرتهای خارجی هستند. دولت اردن همواره حضور نیروهای آمریکایی را در چارچوب همکاری نظامی و توافقنامههای دوجانبه توجیه کرده و بر حاکمیت ملی تأکید کرده است. مقامات رسمی بارها وجود «پایگاه آمریکایی» را رد کرده و آن را استقرار نیرو در چارچوب همکاریهای موجود دانستهاند.
با این حال، امضای توافقنامه دفاعی ۲۰۲۱ بدون تصویب مجلس و محدودیتهای شدید بر آزادی بیان، فضای انتقاد را تنگ کرده و انتشار نامه سرگشاده در چنین شرایطی، خود نشانهای از فشار فزاینده افکار عمومی است. این شکاف تنها به موضوع نیروهای آمریکایی محدود نمیشود. مردم اردن که بخش قابل توجهی از آنها ریشه فلسطینی دارند، از سالها پیش خواستار قطع روابط با رژیم صهیونیستی و لغو توافق صلح ۱۹۹۴ بودهاند. جنگ غزه و تحولات بعدی نیز این خواستهها را تشدید کرده است. حاکمان اردن با وجود محکومیت لفظی اقدامات رژیم اسرائیل، عملاً چارچوب همکاریهای امنیتی و اقتصادی را حفظ کردهاند؛ رویکردی که با خواست مردم فاصله دارد. گزارشی که به این نامه و اظهارات امضاکنندگان اشاره دارد، واقعیت را نشان میدهد که در اردن، اراده عمومی و سیاست رسمی در مسیرهای متفاوتی حرکت میکنند. این سند نه تنها نگرانیهای امنیتی مردم را منعکس میکند بلکه یادآوری میکند که مشروعیت سیاست خارجی در نهایت به همسویی با خواست ملت وابسته است. در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای گسترده است، صدای مردم اردن دوباره این پیام را به گوش میرساند که خاک و منابع کشور نباید قربانی منافع قدرتهای خارجی شود.
