تغییرات بنزینی در سکوت خبری؛ احتمال افزایش قیمت بنزین آزاد به بیش از ۵ هزار تومان
در حالی که تنها ۴ روز به زمان اجرای فاز جدید اصلاح ساختار مدیریت مصرف بنزین باقی مانده، دولت هنوز جزئیات رسمی این برنامه را اعلام نکرده است؛ با این حال کارشناسان پیشبینی میکنند که احتمالاً شاهد افزایش قیمت بنزین آزاد و کاهش سهمیه سوخت خودروها خواهیم بود.
پس از اجرای اصلاحات نرخ بنزین در سال گذشته و تعیین سازوکار نرخ سوم سوخت، حالا کارگروه ویژه بنزین در تازهترین جلسه خود، درباره آغاز مرحله اول فاز سوم اصلاح ساختاری مدیریت مصرف بنزین به جمعبندی رسیده است. سید فازی که تا حالا هیچ گونه اطلاع رسانی درباره چگونگی اجرای آن صورت نگرفته است. البته حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته که «در مورد قیمت بنزین هیچ گونه تصمیمی گرفته نشد و عموما سیاستها درباره سیاستهای غیر قیمتی بود.»
از سوی دیگر، وزیر نفت نیز اعلام کرده است که بررسیها و جمعبندیها در مجموعه صنعت نفت با مشارکت بخشهای مختلف انجام شده و در حوزه بنزین، اصلاحات غیرقیمتی همچنان در اولویت قرار دارد.
حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی: احتمالا دولت به دنبال کاهش سهمیه های سوخت یا تغییراتی در روش تخصیص سهمیه است. ضمن اینکه ممکن است تغییراتی هم در قیمت بنزین آزاد ۵ هزار تومانی اعمال شود
حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی در اینباره به بازار می گوید: احتمالا دولت به دنبال کاهش سهمیه های سوخت یا تغییراتی در روش تخصیص سهمیه است. ضمن اینکه ممکن است تغییراتی هم در قیمت بنزین آزاد ۵ هزار تومانی اعمال شود.
او با اشاره به اینکه کسری بنزین در کشور مدام در حال افزایش بوده و پیش بینی می شود که از مرز ۲۰ الی ۳۰ میلیون لیتر در روز هم گذر کند، ادامه داد: رییس جمهور به صراحت از جان فداه ها خواسته که مصرف انرژی را مدیریت کنند.
قیمت بنزین آزاد افزایش می یابد؟
بعد از گفته های مسئولین در مورد ثابت ماندن قیمت بنزین یارانه ای، گمانه زنی ها در مورد افزایش قیمت سوخت آزاد ۵ هزار تومانی بیشتر شده است. هر چند که نباید فراموش کرد که از همان ابتدای ۳ نرخی شدن بنزین، در مصوبه دولت آمده بود که بهای بنزین آزاد هر ۳ ماه یکبار متناسب با رشد قیمت جهانی این سوخت در بازار ها، دولت مجاز به تغییر قیمت آن است. جدای از این بهارستان نشین ها هم از اختیار تامِ دولت در این حوزه سخن می گویند.
قادری عضو کمیسیون اقتصادی: بر اساس قانون دولت اجازه افزایش قیمت بنزین را دارد و این مساله کاملا در اختیار دولت است. ضمن اینکه با توجه به شرایط پیش آمده و افزایش ناترازی ها دولت چاره ای جز کاهش سهمیه ها یا افزایش قیمت سوخت ندارد
جعفر قادری عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفتگو با بازار در اینباره می گوید که بر اساس قانون دولت اجازه افزایش قیمت بنزین را دارد و این مساله کاملا در اختیار دولت است.
او همچنین با اشاره به کسری و ناترازی های پیش آمده در حوزه انرژی، ادامه داد: با توجه به شرایط پیش آمده دولت چاره ای جز کاهش سهمیه ها یا افزایش قیمت سوخت ندارد.
۲۰ الی ۳۰ میلیون لیتر حداقل ناترازی بنزین در امسال
مقامهای دولتی تاکید میکنند بخشی از زیرساختهای انرژی کشور در جریان جنگ اخیر آسیب دیده و همین مساله ناترازی را تشدید کرده است. سقاباصفهانی میگوید: دولت در حال بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده و توسعه پالایشگاههای کوچک است، اما این اقدامات دستکم در کوتاهمدت اثر کامل نخواهند داشت. به این ترتیب، دولت اکنون همزمان با دو چالش بزرگ مواجه است: رشد تاریخی مصرف و محدودیت در ظرفیت تولید و پالایش.
حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی: پیش از شروع جنگ ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه های کشور بین ۱۰۵ الی ۱۱۰ میلیون لیتر در روز بود. اما حالا شرایط فرق کرده، پالایشگاه لاوان از دور خارج شده و بخشی از ریفورمیتی که توسط پتروشیمی ها تولید می شد را از دست داده ایم. جدای از این بخشی از واردات بنزین از جبل علی وارد می شد که آن نیز هم اکنون سخت شده است
حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی در اینباره به بازار می گوید: پیش از شروع جنگ ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه های کشور بین ۱۰۵ الی ۱۱۰ میلیون لیتر در روز بود. اما حالا شرایط فرق کرده، پالایشگاه لاوان از دور خارج شده و بخشی از ریفورمیتی که توسط پتروشیمی ها تولید می شد را از دست داده ایم. جدای از این بخشی از واردات بنزین از جبل علی وارد می شد که آن نیز هم اکنون سخت شده و مسیرهای وارداتی ما نیز محدود گشته است.
در چنین شرایطی، «مدیریت مصرف» عملا به ابزاری برای خرید زمان تبدیل شده است؛ زمانی برای بازسازی زیرساختها، کاهش فشار واردات و جلوگیری از تبدیل ناترازی به بحران فراگیر سوخت.
فاز سوم اصلاح ساختاری بنزین چطور خواهد بود؟
فاز سوم اصلاح ساختاری مدیریت مصرف بنزین هنوز منتشر نشده، اما تجربه دو مرحله قبلی، مسیر احتمالی سیاستگذاری را تا حد زیادی روشن میکند. فاز نخست این طرح از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ آغاز شد؛ زمانی که نظام سهنرخی بنزین به اجرا درآمد. بر اساس این مدل، ۶۰لیتر نخست با نرخ ۱۵۰۰تومان عرضه شد، اما امکان ذخیرهسازی سهمیه از ۹ ماه به ۶ ماه کاهش یافت. همچنین ۱۰۰لیتر بنزین با نرخ ۳۰۰۰تومان در اختیار دارندگان کارت سوخت شخصی قرار گرفت و مصرف مازاد با نرخ آزاد ۵۰۰۰تومان محاسبه شد.
فاز دوم هم بدون هیچ گونه اطلاع رسانی و در سکوت خبری از ابتدای سال ۱۴۰۵ اجرایی شد و با اجرای آن سیاست محدودسازی شدت بیشتری گرفت. مدت ذخیرهسازی بنزین ۱۵۰۰تومانی از ۶ماه به ۳ماه کاهش یافت و سقف ذخیره نیز به ۱۸۰لیتر محدود شد. افزون بر این، سهمیه بنزین ۳۰۰۰تومانی از ۱۰۰لیتر به ۷۰لیتر کاهش یافت و امکان ذخیره آن نیز حذف شد. اکنون بسیاری از کارشناسان بر این باورند که فاز سوم نیز بر همین محور استوار خواهد بود؛ کاهش تدریجی انعطاف مصرف، بدون ورود مستقیم به حوزه افزایش قیمت.
شرکت ملی پخش هم می گوید که اگر هر خانوار در کشور روزانه تنها یک لیتر مصرف بنزین خود را کاهش دهد، با در نظر گرفتن حدود ۲۰ میلیون خانوار، روزانه ۲۰ میلیون لیتر از مصرف بنزین صرفهجویی میشود.
اما جالب اینجاست که با وجود احتمالات برای افزایش ناترازی، طرح های وزارت نفت برای شفاف سازی بیشتر در حوزه مصرف سوخت و جلوگیری از قاچاق در عمل بلاتکلیف باقی مانده است. در این میان رشد قیمت های جهانی نیز کام قاچاقچیان را شیرین تر کرده است.
