اولین پس‌لرزه جنگ / قیمت مسکن ریزشی شد (۱۸ اسفند ۱۴۰۴)

در شرایطی که جنگ و ناامنی بر زندگی روزمره مردم سایه افکنده، بازار مسکن نیز به شدت تحت تأثیر این وضعیت قرار گرفته است. خریداران و سرمایه‌گذاران به دلیل عدم اطمینان از آینده، تمایلی به ورود به بازار ندارند.

این ترس از عدم تعادل در دخل و خرج خانوارها و همچنین احتمال تخریب ساختمان‌ها، موجب شده تا افراد به سمت سرمایه‌گذاری در بازارهای دیگر یا حتی نگهداری نقدینگی روی بیاورند. در واقع، شرایط کنونی باعث شده که خرید مسکن نه تنها جذابیت خود را از دست بدهد، بلکه به عنوان یک ریسک بزرگ تلقی شود.

یکی دیگر از عوامل مؤثر در کاهش تقاضا، عدم وجود ثبات اقتصادی است. در شرایطی که نرخ تورم به طور مداوم در حال افزایش است و قیمت‌ها به سرعت در حال تغییر هستند، خریداران احساس می‌کنند که هر گونه سرمایه‌گذاری در بازار مسکن ممکن است به ضررشان تمام شود. این عدم ثبات اقتصادی نه تنها بر تصمیمات خرید تأثیر می‌گذارد، بلکه موجب ایجاد تردیدهای جدی در میان سرمایه‌گذاران نیز می‌شود.

تحلیل وضعیت بازار مسکن در شرایط جنگ و نااطمینانی اقتصادی

علاوه بر این، نگرانی‌های اجتماعی و امنیتی نیز بر بازار مسکن تأثیر گذاشته است. بسیاری از افراد به دلیل ترس از وقوع حوادث ناگوار در مناطق جنگی، تمایلی به خرید ملک ندارند. این ترس نه تنها بر تقاضای خرید تأثیر می‌گذارد، بلکه موجب کاهش قیمت‌ها نیز می‌شود. در واقع، هرگونه ترس از تخریب یا آسیب به دارایی‌های ملکی، باعث می‌شود که افراد ترجیح دهند تا از سرمایه‌گذاری در این بخش صرف نظر کنند.

در نهایت، با توجه به وضعیت کنونی، به نظر می‌رسد که بازار مسکن نیازمند یک دوره زمان برای بازگشت به حالت طبیعی خود باشد. تا زمانی که شرایط امنیتی و اقتصادی بهبود نیابد، انتظار نمی‌رود که تقاضا برای خرید ملک دوباره افزایش یابد. بنابراین، فعالان این حوزه باید منتظر نشانه‌هایی از ثبات باشند تا بتوانند تصمیمات آگاهانه‌تری اتخاذ کنند و به تدریج اعتماد خریداران را جلب نمایند.

بررسی‌ها با استناد به شاخص «قیمت پیشنهادی» فروشندگان واحد مسکونی در تهران حاکی است: متوسط قیمت‌ها در فاصله ۳ روز اول جنگ، شنبه ۹ اسفند تا دوشنبه ۱۱ اسفند، ۶ درصد کاهش یافت و سطح میانگین «قیمت پیشنهادی» در فایل‌ها از ۱۴۸ میلیون تومان در مترمربع به ۱۳۹ میلیون تومان افت کرد.

قیمت مسکن تهران ۶ درصد سقوط کرد!

مطابق تجربه «جنگ ۱۲روزه» در اواخر بهار و ابتدای تابستان امسال و همچنین الگوی جهانی بازارهای مسکن در کشورهای درگیر جنگ و بی‌ثباتی‌های سیاسی، طی هفته گذشته تقریباً هیچ تمایلی در بازار برای خرید واحد مسکونی وجود نداشت و تقاضا که تا پیش از این با سرعت زیاد تنور معاملات ملک را گرم کرده بود، تا سطح «صفر» سقوط کرد.

 طی دو ماه اول زمستان، رشد چشمگیر تقاضای خرید آپارتمان در بازار مسکن تهران، روند تغییرات میانگین «قیمت پیشنهادی» هر مترمربع واحد مسکونی را به حدود یک میلیون تومان افزایش در روز رسانده بود. اما در روزهای ابتدای هفته گذشته، «چرخش جنگی اوضاع» باعث شد این سرعت تغییر در مسیر کاهش، ۲ برابر شود.

گزارش‌ روزهای گذشته حکایت از آن دارد که «هیچ تماس تلفنی با واسطه‌ها و دلالان ملک» برقرار نشده، ضمن آنکه بنگاه‌ها نیز در این ایام بسته بودند و امکان فعالیت در این بازار وجود نداشته است. علاوه بر توقف «تلفن‌ها» در بازار مسکن، «رسوب سنگین» فایل‌های فروش در بازار آنلاین، دومین علامت تعطیلی معاملات مسکن در روزهای گذشته از جنگ است.

فایل‌هایی که در یک هفته گذشته، بعداز جست‌وجوی کاربران بازار آنلاین مسکن، تحت عنوان «فایل‌های جدید ۲۴ ساعت گذشته»، به نمایش درمی‌آید، آپارتمان‌هایی هستند که از دو هفته پیش تاکنون، برای فروش عرضه شده و در روزهای اخیر، به درخواست فروشنده یا صاحب فایل، «بازعرضه» شده و در صفحات نمایشگر پلتفرم‌ها، مجدداً بالا آمده است.

تعداد همین فایل‌های «بازعرضه‌شده» در بازار مسکن ۹۴درصد نسبت به روزهای عادی کاهش یافته است. روزانه در بازار آنلاین مسکن تهران، بیش از ۸هزار فایل جدید عرضه می‌شود اما در حال حاضر این تعداد به ۵۰۰ مورد کاهش یافته است.

پیش‌بینی‌های فعالان بازار معاملات مسکن آن است که وضعیت تعطیلی یا شبه‌تعطیلی به‌وجود‌آمده، دست‌کم تا اردیبهشت سال آینده ادامه پیدا می‌کند. این وضعیت البته هم می‌تواند قیمت را کاهش دهد و هم اینکه روی روند کاهشی قیمت بی‌اثر باشد، به‌طوری‌که قیمت‌ها در هفته‌های آتی بدون افزایش، به ثبات نسبی برسند.

از زمان شروع جنگ در ۹ اسفندماه، تقاضای خرید مسکن به شدت کاهش پیدا کرده؛ چون در نگاه مردم و افرادی که به دنبال سرمایه‌گذاری در بازارهای دارایی هستند، «همه چیز تعطیل شده»، «اوضاع نامعلوم است» و «ترس از عدم تعادل دخل و خرج خانوار در پی شرایط جنگی و تورم غیرقابل پیش‌بینی» و همچنین «ترس از تخریب ساختمان‌ها»، عملاً «معامله ملک» را حتی از اولویت چندم هم پایین‌تر برده است.

از طرف دیگر، حتی افرادی که به هر دلیل، قصد خرید ملک دارند هم نمی‌توانند «کارسازی» کنند. این اقدام، اصطلاحی است در بین فعالان بازار مسکن که فرآیند تامین «پول نقد لازم» برای شروع معامله و سپس تکمیل معامله خرید را توضیح می‌دهد چرا که همه این فرآیندهای مالی در شرایط تعطیلی عمومی و توقف فعالیت‌ سامانه‌های مورد نیاز معامله ملکی، «غیرممکن» است.