راهنمای خرید روغن مایع با نرخ قدیم؛ آینده قیمت‌ها روشن شد

دولت از مدتی قبل اعلام کرده بود می‌خواهد تخصیص ارز ترجیحی به تولیدکنندگان را متوقف کند تا یارانه به شکل مستقیم و نقدی مستقیما دست مردم برسد. به همین دلیل روز سه‌شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴، از قیمت‌ جدید انواع روغن رونمایی کرد. آن‌هم در شرایطی که تقریبا از ۱۰ روز قبل، گزارش‌های میدانی درباره کاهش موجودی روغن در قفسه فروشگاه‌های زنجیره‌ای منتشر شده بود و از همان زمان می‌دانستیم بازار باید خود را برای تطبیق با سیاست‌های جدید ارزی آماده کند.

شوک حذف ارز ترجیحی به قیمت روغن نباتی و ماجرای یارانه جدید

دولت با هدف اصلاح ساختار اقتصادی، پرداخت ارز ترجیحی به واردکنندگان یک سری کالای اساسی از جمله روغن خام را متوقف کرد. منطق این تصمیم جلوگیری از رانت و نشت یارانه به زنجیره واسطه‌ها عنوان شده است.

از طرف دیگر درست ۴۸ ساعت پیش از ابلاغ نرخ‌های جدید، خبر واریز یارانه یک میلیون تومانی به حساب سرپرستان خانوار منتشر شد تا توان خرید مردم در برابر موج جدید قیمت‌ها تقویت شود. در واقع، دولت تصمیم گرفته به جای ارزان نگه داشتن صوری کالا در مبدأ، مابه‌التفاوت آن را مستقیماً به جیب مصرف‌کننده واریز کند. تغییر سیاست یارانه دولتی، مستقیماً بر قیمت روغن نباتی اثر می‌گذارد و نرخ‌ها را به واقعیت‌های بازار جهانی نزدیک کرده است.

تحلیل آماری قیمت روغن خوراکی؛ از بطری ۵ هزار تومانی تا نرخ‌های جدید

نگاهی به روند تغییرات قیمت روغن در گزارش‌های آماری هشت سال گذشته، عمق تحولات فعلی را بهتر نشان می‌دهد. اگر به دی‌ماه سال ۱۳۹۶ بازگردیم، یک بطری روغن مایع ۹۰۰ گرمی تنها پنج هزار و ۳۸۳ تومان قیمت داشت. این عدد در سال ۱۴۰۰ به حدود ۱۷ هزار تومان رسید و حالا در دی‌ماه ۱۴۰۴، با جهشی معنادار، رقم ۲۳۰ هزار تومان را شاهد هستیم.

روغن‌ جامد نیز وضعیت مشابهی حاکم است. یک کیلو روغن جامد که در سال ۱۳۹۹ حدود ۱۹ هزار تومان قیمت داشت، اکنون در مرز ۳۶۲ هزار تومان برای هر کیلوگرم قرار گرفته است.

جدول مقایسه قیمت روغن مایع و جامد از سال ۱۳۹۶ تا دی ۱۴۰۴

سوپرمارکت قیمت روغن خوراکی روغن سرخ‌کردنی روغن پخت‌وپز (2)دولت با هدف اصلاحات اقتصادی، پرداخت ارز ترجیحی به واردکنندگان یک سری کالای اساسی از جمله روغن خام را متوقف کرد

راهنمای خرید روغن مایع به نرخ قدیم با استفاده از کالابرگ

با وجود افزایش قیمت‌ها وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌گوید راهکاری برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر در نظر گرفته شده است. طبق اعلام احمد میدری، طرح کالابرگ الکترونیک همچنان برقرار است و مردم می‌توانند تصمیم بگیرند بخشی از نیاز خود را با قیمت‌های جدید تامین کنند.

این یعنی مردم می‌توانند سهمیه مشخصی از روغن، مرغ، برنج و پنیر را همچنان با قیمت قدیم خریداری کنند. به عنوان مثال اگر کسی بخواهد یک بطری روغن ۸۱۰ گرمی تهیه کند که قبلا ۸۰ هزار تومان بود، مختار است با استفاده از اعتبار کالابرگ آن را به همان قیمت قبلی بخرد و خاطرجمع باشد که مابه‌التفاوت آن توسط دولت پرداخت می‌شود.

سیاست جدید دولت برای مصرف‌کنندگان قدرت انتخاب بین دو گزینه فراهم می‌کند؛ یکی دریافت یارانه یک میلیون تومانی به صورت نقدی و خرید کالا به قیمت روز و دوم استفاده از اعتبار کالابرگ برای خرید روغن مایع و سایر اقلام اساسی با نرخ‌های مصوب قبلی.

بر اساس این طرح، سهمیه روغن هر نفر در خانواده محفوظ است. یعنی اگر خانواده‌ای ۴ نفره هستید، می‌توانید تعداد مشخصی بطری روغن را با همان قیمت روغن خوراکی قبل از آزادسازی تهیه کنید و مابقی اعتبار یک میلیون تومانی را صرف خرید اقلامی مثل مرغ یا برنج کنید.

پیش‌بینی وضعیت عرضه و قیمت روغن جامد در روزهای آینده

فعالان بازار اعتقاد دارند پس از اعلام رسمی قیمت‌ جدید روغن نباتی، کمبود تصنعی یکی دو هفته اخیر از بین خواهد رفت. در روزهای گذشته، بسیاری از توزیع‌کنندگان به دلیل نامشخص بودن نرخ جدید، از عرضه کالا خودداری می‌کردند. حالا با تثبیت قیمت روغن جامد و مایع در کانال‌های جدید، انتظار می‌رود طی ۴۸ ساعت آینده قفسه فروشگاه‌ها دوباره پر شود.

نکته کلیدی ماجرا، مدیریت تقاضا توسط مصرف‌کنندگان است. دولتی‌ها واقعا عقیده دارند با توجه به واریز یارانه یک میلیون تومانی، قدرت خرید برای تامین نیازهای ضروری حفظ شده است و نیازی به خرید هیجانی و انبار کردن کالا در منازل نیست.

از نظر آنها اعداد ارقام شاید در نگاه اول جهش بزرگی را نشان دهد ولی لایه حمایتی دولت از طریق کالابرگ و یارانه نقدی تلاش دارد مانع از فشار مضاعف بر معیشت خانوار شود. بازار اکنون در مرحله تطبیق با نرخ‌های جدید است و پیش‌بینی می‌شود با تداوم عرضه، التهاب روزهای اخیر به طور کامل فروکش کند.

در نهایت، تحولات ۱۶ دی ۱۴۰۴ را باید قطعه‌ای از پازل جراحی بزرگ اقتصادی دولت با اسم رمز حذف ارز ترجیحی دانست.

آینده بازار روغن؛ آیا برندهای کوچک حذف می‌شوند؟

آینده قیمت روغن خوراکی را می‌توان به کمک اتفاقات سال‌های ۹۹ و ۱۴۰۱، تا حدودی پیش‌بینی کنیم. تجربه نشان داده با واقعی شدن قیمت‌ها، انگیزه‌ی انبار کردن کالا در سطوح عمده‌فروشی از بین می‌رود. در این حالت، احتمالاً در اسفندماه شاهد رقابت برندهای مختلف برای جذب مشتری خواهیم بود که منجر به تخفیف‌های ۵ تا ۱۰ درصدی روی قیمت‌های مصوب در فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌شود.

همچنین با توجه به فاصله قیمتی ایجاد شده میان روغن‌های مایع معمولی و روغن‌های تخصصی (مانند زیتون یا کنجد) پیش‌بینی می‌شود بخشی از دهک‌های پردرآمد به سمت روغن‌های سلامت‌محور حرکت کنند ولی تقاضا برای خرید روغن مایع در بسته‌بندی‌های کوچک‌تر (۸۰۰ گرمی) بالا می‌رود تا مدیریت بودجه خانوار با یارانه جدید همخوانی پیدا کند.

حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمت روغن نباتی، در ابعاد کلان زمین بازی را برای تولیدکنندگان تغییر می‌دهد. از همین حالا کارخانه‌های بزرگ که نقدینگی بالاتری دارند، خود را برای تصاحب سهم بازار واحدهای کوچک آماده کرده‌اند. برندهای کوچک نیز برای فرار از ورشکستگی، ناچار خواهند شد زیرمجموعه هلدینگ‌های بزرگتر شوند یا خطوط تولید خود را به برندهای معتبر اجاره دهند. نتیجه چنین اتفاقی محدودیت تنوع برند در قفسه‌ها را رقم خواهد زد و در عین حال به پایداری بیشتر در زنجیره تأمین کمک می‌کند.