پایش تصویری برای زیستگاه یوز در خراسان شمالی؛ ۸۵ هزار هکتار

به گزارش فرتاک نیوز؛ مجید دریکوند، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی، اعلام کرد ۸۵ هزار هکتار از منطقه میان‌دشت، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های یوز ایرانی، به سامانه‌های پایش تصویری مجهز می‌شود. او گفت این اقدام با هدف ارتقای حفاظت از حیات‌وحش، مقابله با شکار غیرمجاز و استفاده از فناوری‌های نوین در مدیریت مناطق تحت حفاظت اجرا خواهد شد.

وی در ادامه به ظرفیت‌های حفاظتی استان اشاره کرد و گفت خراسان شمالی از استان‌های شاخص کشور در حوزه تنوع زیستی است و همه طبقه‌بندی‌های مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست شامل پارک ملی، منطقه حفاظت‌شده، پناهگاه حیات‌وحش و اثر طبیعی ملی را در خود دارد. دریکوند همچنین افزود در مجموع ۱۱ منطقه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست، ذخیره‌گاه زیست‌کره کپه‌داغ، مناطق شکار ممنوع و قرق‌های اختصاصی وجود دارد که وسعت عرصه‌های تحت حفاظت را به حدود ۲۸۵ هزار هکتار رسانده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی با اشاره به پارک‌های ملی سالوک و ساریگل گفت هرچند وسعت این مناطق زیاد نیست، اما از نظر تنوع زیستی و ارزش اکولوژیکی جایگاه مهمی دارند. او بیان کرد خراسان شمالی تنها استانی است که هر هشت گونه گربه‌سان ایران را در خود جای داده و قرارگیری این استان در محل تلاقی ۲ ناحیه رویشی هیرکانی و ایرانی ـ تورانی، شرایط کم‌نظیری برای حضور گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری ایجاد کرده است.

پایش هوشمند زیستگاه یوز ایرانی

دریکوند توضیح داد با همکاری دانشگاه شهید بهشتی، مطالعات جامع زیست‌محیطی در منطقه میان‌دشت آغاز می‌شود و همزمان سامانه پایش تصویری در این منطقه مستقر خواهد شد. به گفته او، منطقه میان‌دشت شامل پارک ملی، منطقه حفاظت‌شده و پناهگاه حیات‌وحش است و حدود ۸۵ هزار هکتار وسعت دارد و به‌طور کامل زیر پوشش سامانه‌های پایش تصویری قرار خواهد گرفت.

وی همچنین از تجهیز پارک ملی سالوک و منطقه حفاظت‌شده ساریگل به تجهیزات پایش تصویری خبر داد و گفت این اقدام به‌زودی انجام می‌شود تا حفاظت از زیستگاه‌های ارزشمند استان با استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی تقویت شود.

چالش کمبود نیروی انسانی و نقش فناوری

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی کمبود نیروی انسانی را از مهم‌ترین چالش‌های این مجموعه دانست و اظهار کرد اکنون به ازای هر ۱۲ هزار هکتار از مناطق تحت مدیریت، تنها یک محیط‌بان فعالیت می‌کند. دریکوند افزود استانداردهای حفاظتی با این وضعیت فاصله زیادی دارد و در حالی که ناوگان خودرویی، موتوری و سامانه‌های بی‌سیم محیط‌بانان نوسازی شده‌اند، سامانه‌های پایش تصویری، تجهیزات هوشمند و فناوری‌های نوین می‌تواند بخشی از کمبود نیروی انسانی را جبران کند.

او همچنین گفت در توسعه زیست‌محیطی باید از ابتدای اجرای طرح‌ها به الزامات توجه شود و ارزیابی‌های زیست‌محیطی پیش از استقرار صنایع انجام گیرد. دریکوند بیان کرد خراسان شمالی در مقایسه با بسیاری از استان‌های کشور صنعتی نیست، اما فعالیت معادن، به‌ویژه معادن شن و ماسه، از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی محسوب می‌شود و در برخی مناطق به تخریب چشم‌انداز طبیعی، برهم خوردن تعادل اکوسیستم و ایجاد گردوغبار منجر شده است.

دریکوند از اجرای طرح ضربتی پایش صنایع و معادن خبر داد و گفت تمامی صنایع و معادن فعال استان با استفاده از تجهیزات به‌روز و آزمایشگاه سیار مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا وضعیت واقعی آلایندگی مشخص شود و بر اساس نتایج تصمیم‌گیری انجام بگیرد.

وی درباره گردوغبار نیز به وجود چهار ایستگاه سنجش کیفیت هوا در استان اشاره کرد و گفت یکی از این ایستگاه‌ها در جاجرم از مدار خارج شده و سه ایستگاه دیگر در بجنورد، شیروان و اسفراین فعال هستند. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی ادامه داد برای بررسی دقیق منشا گردوغبار و سهم معادن در آلودگی هوا، مطالعات تخصصی بیشتری در دستور کار قرار دارد.

شکار غیرمجاز همچنان تهدید جدی حیات‌وحش

دریکوند شکار غیرمجاز را از مهم‌ترین تهدیدهای تنوع زیستی استان دانست و گفت هرچند قاچاق حیات‌وحش در استان گستردگی زیادی ندارد، اما شکار غیرقانونی همچنان یکی از چالش‌های اصلی حفاظت از گونه‌های جانوری است. او افزود مشارکت مردم در سال‌های اخیر افزایش یافته و نگاه جامعه به حفاظت از محیط‌زیست تغییر کرده است؛ به‌گونه‌ای که امروز حفظ طبیعت به یک ارزش اجتماعی تبدیل شده است.

۵۰ آتش‌سوزی در مناطق حفاظت‌شده

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی با اشاره به مخاطرات طبیعی گفت سال گذشته حدود ۵۰ مورد آتش‌سوزی در مناطق تحت مدیریت استان رخ داد که بزرگ‌ترین آن حدود ۳۰۰ هکتار از پارک ملی سالوک را درگیر کرد. دریکوند افزود امسال نیز چند مورد حریق محدود با حضور به‌موقع محیط‌بانان و همکاری نیروهای منابع طبیعی مهار شد و اجازه گسترش آتش داده نشد.

سرانه تولید زباله کمتر از میانگین کشور

وی درباره مدیریت پسماند گفت سرانه تولید زباله در خراسان شمالی کمتر از میانگین کشور است و میزان تولید زباله به ازای هر نفر کمتر از ۵۰۰ گرم در روز برآورد می‌شود. دریکوند افزود در شهر بجنورد نیز سرانه تولید زباله حدود ۴۰۰ گرم در روز برای هر شهروند است و این وضعیت نسبت به بسیاری از نقاط کشور مناسب‌تر است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی با بیان اینکه مهم‌ترین مشکل استان در این بخش نبود محل‌های دفن استاندارد در برخی شهرها است، اظهار کرد اجرای طرح جامع مدیریت پسماند، مکان‌یابی اصولی محل‌های دفن و استفاده از روش‌های علمی دفن زباله باید در اولویت شهرداری‌ها قرار گیرد. او تاکید کرد بهترین راهکار مدیریت پسماند، کاهش تولید زباله از مبدا است و شهروندان می‌توانند با کاهش مصرف پلاستیک، حذف ظروف یک‌بارمصرف و اصلاح الگوی مصرف، نقش مؤثری در حفاظت از محیط‌زیست ایفا کنند.

کمبود نیرو و توسعه اکوتوریسم؛ مهم‌ترین مطالبات

دریکوند گفت حدود نیمی از پست‌های سازمانی این اداره کل خالی است و تامین نیروی انسانی و بهبود وضعیت معیشتی محیط‌بانان از مهم‌ترین مطالبات برای ارتقای حفاظت از عرصه‌های طبیعی استان به شمار می‌رود. او توسعه اکوتوریسم را نیز از دیگر ظرفیت‌های مهم خراسان شمالی دانست و افزود این استان با برخورداری از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و تنوع قومی ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های گردشگری طبیعی کشور را دارد.

وی اظهار کرد برنامه‌ریزی برای تبدیل برخی مناطق حفاظت‌شده از جمله سالوک و ساریگل به پایلوت اکوتوریسم می‌تواند علاوه بر ایجاد اشتغال، زمینه حفاظت پایدار از منابع طبیعی را نیز فراهم کند. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خراسان شمالی گفت تجربه جهانی نشان داده است گردشگری مسئولانه حفاظت از محیط‌زیست را تقویت می‌کند و آشنایی مردم به‌ویژه نسل جوان با ارزش‌های طبیعی موجب افزایش مشارکت عمومی در صیانت از طبیعت خواهد شد.