نظارت مشارکتی بر طرحهای مرتعداری؛ پیشگامی هرمزگان در الگوی ملی
نظارت مشارکتی بر طرحهای مرتعداری کشور برای نخستین بار در هرمزگان اجرایی شد؛ اقدامی که بر کیفیت و دقت نظارت در عرصههای مرتعی میافزاید. این طرح با محوریت صندوق حمایت از توسعه کشاورزی تخصصی و مشارکت تعاونیها و تشکلهای مردمی اجرا شده و الگویی ملی در نظر گرفته میشود.
به گزارش فرتاک نیوز؛ بندرعباس - منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان برای نخستین بار در کشور، الگوی نوین «نظارت مشارکتی بر طرحهای مرتعداری و طرح الحاق مدیریت» را اجرایی کرد. این اقدام با محوریت صندوق حمایت از توسعه کشاورزی تخصصی منابع طبیعی و آبخیزداری و با بهرهگیری از توان تعاونیها و تشکلهای مردمی انجام شده است.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان اعلام کرد این الگو در راستای سیاستهای سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور مبنی بر توسعه مدیریت مشارکتی و ارتقای کیفیت نظارت بر طرحهای مرتعداری اجرا میشود و میتواند به عنوان الگویی ملی در سایر استانهای کشور مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس این مدل، مسئولیت ساماندهی و اجرای فرآیند نظارت بر عهده صندوق حمایت از توسعه کشاورزی تخصصی منابع طبیعی و آبخیزداری استان قرار گرفته است.
سیدمحمد نور موسوی توضیح داد صندوق با بهرهگیری از ظرفیت تعاونیها و تشکلهای تخصصی، نظارت میدانی بر اجرای طرحهای مرتعداری را انجام میدهد. وی درباره تفاوت این شیوه با روشهای گذشته گفت پیش از این نظارت صرفاً از طریق سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی انجام میشد، اما در مدل جدید ضمن حفظ استانداردهای تخصصی، از ظرفیت تشکلهای مردمی و تعاونیهای تخصصی برای افزایش دقت، سرعت و اثربخشی نظارت استفاده میشود.
معاون فنی ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان نیز ویژگیهای فنی این طرح را تشریح کرد. به گفته مهرانپور، تمامی ناظران بهکارگیریشده از اعضای سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و دارای صلاحیت حرفهای نظارت هستند و اجرای این الگو با حفظ کیفیت و استانداردهای فنی، موجب افزایش حضور میدانی کارشناسان در عرصههای مرتعی میشود.

وی افزود تشکلهای تخصصی در این مدل با حضور مستمر در عرصهها، اجرای تعهدات مجریان طرح، وضعیت چرای دام، عملیات اصلاح، احیا و حفاظت از مراتع و سایر برنامههای پیشبینیشده را پایش میکنند و گزارشهای کارشناسی خود را برای تصمیمگیری در اختیار صندوق و ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قرار میدهند.
رییس اداره امور مراتع ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان همچنین از آغاز اجرای عملی این طرح در شهرستان حاجیآباد خبر داد. به گفته حیدری کهنعلی، در حال حاضر نظارت مشارکتی بر اجرای طرحهای مرتعداری در سه مرتع شهرستان حاجیآباد آغاز شده و بهزودی این شیوه در سایر طرحهای مرتعداری استان نیز اجرایی خواهد شد.
وی با اشاره به ظرفیت صندوق حمایت از توسعه کشاورزی تخصصی منابع طبیعی و آبخیزداری استان گفت این صندوق در سالجاری با جذب بیشترین میزان اعتبارات در میان صندوقهای تخصصی منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، بستر مناسبی برای اجرای برنامههای نوآورانه و مشارکتی فراهم کرده و اجرای این الگوی نظارتی نیز در همین چارچوب محقق شده است.
حیدری کهنعلی تاکید کرد نتایج اولیه اجرای این طرح نشان میدهد استفاده از ظرفیت صندوق، تعاونیها و تشکلهای تخصصی علاوه بر کاهش هزینههای نظارت، موجب افزایش دقت و کیفیت اجرای طرحهای مرتعداری، حفاظت موثرتر از عرصههای مرتعی، تقویت مسئولیتپذیری بهرهبرداران، افزایش شفافیت و توسعه مشارکت مردمی در مدیریت منابع طبیعی میشود.
استان هرمزگان با دارابودن ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار هکتار عرصه منابع طبیعی که یک میلیون و ۹۲ هزار هکتار آن عرصههای جنگلی با گونههای کرت، آکاسیا، کنار، کهور ایرانی، تج و همچنین بیش از چهار میلیون و ۹۰ هزار هکتار نیز مراتع بوده، سرمایهای ملی محسوب میشود که هماکنون با تداوم دمای نزدیک به ۵۰ درجه سانتیگراد و کاهش بارندگیهای سال جاری، در شرایطی بسیار حساس و آسیبپذیر قرار گرفته و به شدت نیازمند صیانت و حفاظت است.