احداث سالن تشریح و آزمایشگاه پزشکی قانونی در آرامستان؛ گرفتار پیچوخم مجوزهای شهری
طرح انتقال سالن تشریح و آزمایشگاه پزشکی قانونی کرمانشاه به محدوده آرامستانها با وجود خرید زمین و تأمین بخشی از اعتبار، همچنان به دلیل موانع اداری و صدور مجوزهای شهری متوقف مانده است؛ طرحی که به گفته مسئولان میتواند هم مشکلات شهروندان را کاهش دهد و هم در مدیریت بحرانها نقش مهمی ایفا کند.
سالهاست موضوع انتقال سالن تشریح و آزمایشگاه پزشکی قانونی کرمانشاه از بافت مسکونی شهر به محدوده آرامستانها مطرح شده؛ طرحی که به گفته مسئولان پزشکی قانونی،میتواند هم مشکلات شهروندان را کاهش دهد و هم در مدیریت بحرانهای احتمالی نقش مهمی ایفا کند. با این حال، با وجود خرید زمین، تأمین اعتبار اولیه و وعدههای مختلف، این پروژه هنوز پشت درب بسته مجوزهای اداری متوقف مانده است.
ضرورت خروج سالن تشریح از بافت مسکونی
در حال حاضر ساختمان پزشکی قانونی کرمانشاه در میان بافت مسکونی شهر قرار دارد؛ جایی که در اطراف آن مدارس و منازل مسکونی قرار گرفته و رفتوآمد آمبولانسها و حضور خانوادههای داغدار صحنههایی ایجاد میکند که برای ساکنان منطقه و حتی خود خانوادهها ناخوشایند است.
به گفته بهتاش خانیآباد مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه، حضور چنین مرکزی در میان بافت شهری منطقی نیست.
او میگوید: آمبولانسی که پیکر یک متوفی را به ساختمان پزشکی قانونی میآورد، وارد مرکز شهر میشود؛ در حالی که اطراف این ساختمان، دبستان، دبیرستان و خانههای مسکونی قرار دارد. مردم با صحنههایی مثل شیون خانوادهها مواجه میشوند و این اصلاً مناسب بافت شهری نیست.
به اعتقاد او، با انتقال این مجموعه به مجموعه آرامستانها هم شأن خانوادههای داغدار حفظ میشود هم از بروز چنین صحنههایی در سطح شهر جلوگیری میگردد.
یکی از مهمترین مزایای احداث سالن تشریح در محدوده آرامستان، کاهش رفتوآمد و هزینههای خانوادههاست. در شرایط فعلی، بسیاری از خانوادهها مجبورند برای انجام معاینات قانونی، پیکر متوفی را از آرامستان دوباره به پزشکی قانونی در داخل شهر منتقل کنند.
خانیآباد میگوید: گاهی خانوادهها مجبور میشوند دو بار آمبولانس اجاره کنند؛ یک بار برای انتقال متوفی به آرامستان و بار دوم برای آوردن جسد به پزشکی قانونی. این یعنی تحمیل هزینه و سختی مضاعف به خانوادهای که در شرایط روحی سختی قرار دارد.
او افزود: اگر سالن تشریح و آزمایشگاه در آرامستان مستقر شود، بسیاری از این مشکلات برطرف خواهد شد. خانوادهها میتوانند همزمان با انجام معاینات قانونی، امور مربوط به دفن و خرید قبر را پیگیری کنند و در فضایی مناسبتر مانند مسجد و امکانات آرامستان حضور داشته باشند.
سوله بحران؛ ضرورتی برای روزهای حادثه
بخش دیگری از این طرح به ایجاد یک سوله بحران در کنار سالن تشریح و آزمایشگاه اختصاص دارد؛ فضایی که در شرایط عادی مورد استفاده پزشکی قانونی قرار میگیرد اما در زمان حوادث بزرگ میتواند نقش حیاتی ایفا کند.
مدیرکل پزشکی قانونی کرمانشاه میگوید: حوادث هیچوقت زمان و مکان مشخصی ندارند؛ ممکن است خدای ناکرده سقوط هواپیما، انفجار یک مجتمع یا زلزله رخ دهد ما تجربه زلزله سال ۹۶ را در کرمانشاه داریم و میدانیم در چنین شرایطی مدیریت اجساد چقدر اهمیت دارد.
به گفته او، این سوله میتواند برای نگهداری موقت اجساد، نمونهگیری، بررسیهای آزمایشگاهی و صدور جواز دفن در حوادث جمعی مورد استفاده قرار گیرد و روند مدیریت بحران را بسیار سریعتر و منظمتر کند.
زمین خریداری شده اما مجوز صادر نمیشود
با وجود اهمیت این طرح، روند اجرایی آن سالهاست که متوقف مانده است. خانیآباد میگوید: زمین مورد نیاز برای اجرای پروژه سالها پیش در محدوده آرامستان خریداری شده و حتی هزینه آن نیز توسط سازمان پزشکی قانونی پرداخت شده است.
او میگوید: حدود چهار هزار متر زمین در محدوده آرامستان خریداری کردهایم و هزینه آن را هم پرداخت کردهایم، حتی برای این پروژه اعتبار اولیه حدود ۱۰ میلیارد تومان هم در سفر ریاست قوه قضائیه به استان مصوب شده، اما هنوز در مرحله دریافت مجوزها از شهرداری با مشکل مواجه هستیم.
به گفته او، یکی از مهمترین موانع، قرار داشتن زمین در محدوده فضای سبز شهری شهرداری کرمانشاه است که برای تغییر کاربری آن باید مجوزهای مختلفی صادر شود.
مدیرکل پزشکی قانونی کرمانشاه در عین حال از مطالبه هزینههای سنگین برای صدور مجوز تغییر کاربری نیز گلایه دارد.
او میگوید:صحبتهایی مطرح شده که برای صدور مجوز ساخت ممکن است حدود ۱۶ تا ۲۰ میلیارد تومان هزینه تغییر کاربری از ما دریافت شود. در حالی که این پروژه برای مردم است و انتظار داریم دستگاههای مسئول در این زمینه همکاری کنند.
خانیآباد با اشاره به تجربه مشابه این طرح در استان کردستان میگوید: انتقال سالن تشریح از داخل شهر به آرامستان در سنندج در مدت کوتاهی انجام و با استقبال مردم روبهرو شد.
او میگوید:در سنندج ظرف کمتر از شش ماه سالن تشریح از داخل شهر به آرامستان منتقل شد و مردم بارها بابت این کار تشکر کردند، چون منفعت اینگونه طرحها مستقیما به خود مردم برمیگردد.
با وجود تأکید مسئولان بر ضرورت اجرای این طرح و حتی اختصاص اعتبار اولیه، پروژه انتقال سالن تشریح و آزمایشگاه پزشکی قانونی کرمانشاه همچنان در پیچوخم اداری متوقف مانده است.
مدیرکل پزشکی قانونی استان میگوید: کسی با اصل این طرح مخالف نیست و همه مسئولان هم قول همکاری دادهاند، اما متأسفانه هنوز به نتیجه نرسیده است. امیدواریم این موضوع به عنوان یک مطالبه جدی برای استان پیگیری شود.
نقش فرامنطقهای پزشکی قانونی کرمانشاه
این استان به عنوان یکی از مراکز مهم خدمات پزشکی قانونی در غرب کشور شناخته میشود و تنها آزمایشگاه ژنتیک پزشکی قانونی در منطقه را در اختیار دارد.
به گفته خانیآباد، بسیاری از نمونههای تخصصی از استانهای همجوار مانند ایلام، کردستان، لرستان و همدان برای بررسی به کرمانشاه ارسال میشود. بنابراین ایجاد مجموعهای مجهز شامل سالن تشریح، آزمایشگاه و سوله بحران در فضایی مناسب، علاوه بر خدمترسانی بهتر به مردم استان، میتواند زیرساختی مهم برای ارائه خدمات تخصصی به استانهای غربی کشور نیز باشد و ظرفیت علمی و عملیاتی پزشکی قانونی کرمانشاه را تقویت کند.
اکنون بسیاری از کارشناسان معتقدند اجرای این پروژه نه تنها میتواند بخشی از مشکلات خانوادههای داغدار را کاهش دهد، بلکه در شرایط بحران نیز زیرساخت مهمی برای مدیریت حوادث در غرب کشور فراهم خواهد کرد؛ طرحی که با وجود ضرورت آشکار، هنوز در انتظار یک تصمیم نهایی مانده است.
خبرنگار:طیبه دولتآبادی