ترکیب بی‌سابقه تورم و رکود در اقتصاد ایران
اقتصاد ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با تورم سالانه ۷۳.۶ درصد و رشد منفی ۱۰.۱ درصد مواجه است که شرایطی بی‌سابقه را رقم زده است. این وضعیت ناشی از کاهش صادرات، افت تولید و آسیب به زیرساخت‌هاست.
به گزارش فرتاک نیوز؛ اقتصاد ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به‌ویژه با دو شاخص کلیدی، تصویر روشنی از افزایش فشارهای اقتصادی ارائه می‌دهد. از یک سو، تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریورماه به ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد افزایش یافته و از سوی دیگر، رشد اقتصادی سه‌ماهه نخست سال به‌طور رسمی منفی ۱۰.۱ درصد اعلام شده است.
در این شرایط، افت قابل توجه تجارت خارجی، کاهش تولید نفت و گاز و آسیب به زیرساخت‌ها، نگرانی‌ها را در مورد تداوم رکود اقتصادی بیشتر کرده است.
محمدتقی فیاضی، تحلیل‌گر اقتصاد کلان، به این نکته اشاره می‌کند که افزایش تورم از آذر ۱۴۰۴ و پس از شوک ارزی و حذف ارز ترجیحی آغاز شده و در حال حاضر، نشانه‌های تشدید دوباره آن مشاهده می‌شود. او اشاره می‌کند که تورم ماهانه پس از کاهش در دی و بهمن، اکنون به ۴.۲ درصد رسیده است.
فیاضی با بررسی وضعیت تورم نقطه‌به‌نقطه، می‌گوید این شاخص از ۵۲.۶ درصد در آذر ۱۴۰۴ به ۸۹.۸ درصد در شهریور ۱۴۰۵ رسیده و ۳۷.۲ واحد درصد افزایش یافته است. همچنین، تورم سالانه در همین بازه زمانی از ۴۲.۲ درصد به ۷۳.۶ درصد ارتقاء یافته است. او افزایش نرخ ارز را یکی از عوامل اصلی فشارهای تورمی معرفی می‌کند.
تحلیل‌گر اقتصاد کلان معتقد است که فشارهای تورمی تنها ناشی از نرخ ارز نیست و افت تجارت خارجی نیز بر وضعیت اقتصادی تاثیر گذاشته است. صادرات کالا و خدمات در سه‌ماهه نخست سال ۳۵.۷ درصد و واردات ۱۴.۸ درصد کاهش یافته‌اند.
در زمینه رشد اقتصادی، آمارها نشان می‌دهد که رشد کل اقتصاد منفی ۱۰.۱ درصد و رشد بدون نفت منفی ۴.۶ درصد است. به‌علاوه، استخراج نفت و گاز با افت ۲۶ درصدی و رشد بخش گاز طبیعی با کاهش ۲۱ درصدی روبرو بوده است.
کاهش تشکیل سرمایه ثابت ناخالص نیز نگران‌کننده است و آمارها نشان می‌دهد که این شاخص ۸.۴ درصد کاهش یافته است. فیاضی می‌گوید حتی اگر شرایط به حالت عادی برگردد، آثار منفی کاهش سرمایه‌گذاری و آسیب به زیرساخت‌ها می‌تواند بازگشت به رشد پایدار را به تأخیر بیندازد.
با این حال، بخش کشاورزی به دلیل بارندگی مناسب، رشد مثبتی داشته، اما این رشد نمی‌تواند جبران کننده افت سایر بخش‌ها باشد. او پیش‌بینی می‌کند که اقتصاد ایران در پایان سال با رشد منفی قابل توجهی مواجه شود و نرخ رشد را حدود منفی ۸ درصد تخمین می‌زند.
در نهایت، فیاضی بر همزمانی دو روند رکودی و تورمی تأکید دارد و می‌گوید که ایران در گذشته نیز رشدهای منفی شدیدی را تجربه کرده، اما ترکیب فعلی رکود و تورم بسیار بالا، در دهه‌های اخیر بی‌سابقه است.