پتروشیمی خارک زیر آتش؛ چگونه تولید دوباره به مدار برگشت؟
توقف تولید در شرایط جنگی پایان راه پتروشیمی خارک نبود؛ این مجتمع با بازگشت مرحلهای، بار دیگر تمام واحدهای خود را فعال کرد.
پتروشیمی خارک در یکی از دشوارترین مقاطع صنعت نفت و پتروشیمی کشور، تجربه توقف کامل تولید و بازگشت مرحلهای به مدار را پشت سر گذاشت؛ تجربهای که حالا با انتشار اطلاعیه این شرکت در کدال، ابعاد روشنتری پیدا کرده است. بر اساس این اطلاعیه، تمامی واحدهای تولیدی مجتمع از ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ و در پی شرایط ناشی از جنگ و وضعیت اضطراری کشور متوقف شدند؛ اما این توقف در نهایت به تعطیلی طولانیمدت تولید منجر نشد.
اهمیت این اتفاق زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم پتروشیمی خارک یکی از مجتمعهای مهم صنعت پتروشیمی کشور است و هرگونه توقف طولانیمدت فعالیت آن میتواند پیامدهایی برای تولید، فروش و زنجیره صادرات محصولات پتروشیمی داشته باشد. از همین رو، بازگرداندن چنین مجموعهای به مدار تولید در شرایط اضطراری، یک موضوع صرفاً داخلی برای شرکت نیست و از منظر اقتصادی نیز اهمیت دارد.
بازگشت مرحلهای تولید؛ از ۶۰ درصد ظرفیت تا فعالیت کامل
نقطه آغاز بازگشت تولید پتروشیمی خارک از ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ رقم خورد؛ زمانی که بخشی از واحدهای مجتمع با حدود ۶۰ درصد ظرفیت فعالیت خود را از سر گرفتند. این روند به صورت مرحلهای ادامه پیدا کرد تا سرانجام از سوم اردیبهشت ۱۴۰۵ تمامی واحدهای عملیاتی و تولیدی مجتمع دوباره وارد مدار شدند.
این فاصله زمانی نشان میدهد بازگرداندن یک مجتمع پتروشیمی پس از توقف اضطراری، فرآیندی پیچیده است. پیش از رسیدن به ظرفیت کامل، وضعیت تجهیزات، شرایط عملیاتی، ایمنی واحدها، زیرساختها و امکان استمرار تولید باید مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین، عبور از ظرفیت محدود به فعالیت کامل را میتوان یکی از مهمترین بخشهای مدیریت بحران در این مجتمع دانست.
از سوی دیگر، اطلاعیه کدال یک پیام اقتصادی مهم نیز دارد؛ اینکه توقف تولید لزوماً به معنای از دست رفتن ظرفیت تولید برای یک دوره طولانی نیست و اگر زیرساختها، نیروی متخصص و مدیریت بحران در کنار یکدیگر قرار گیرند، امکان بازگشت سریعتر فعالیتهای صنعتی وجود خواهد داشت.
از کارگر تا مدیرعامل؛ سرمایه انسانی پشت بازگشت خارک
پشت این بازگشت اما تنها تجهیزات و تصمیمهای مدیریتی قرار ندارد. در چنین شرایطی، اپراتورها، کارکنان تعمیرات و نگهداری، کارشناسان، مهندسان، مدیران میانی و مدیرعامل باید در یک زنجیره هماهنگ برای حفظ تأسیسات و بازگرداندن تولید فعالیت کنند. در صنایع فرایندی، کوچکترین خطا میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند و به همین دلیل تجربه و تخصص نیروی انسانی نقشی تعیینکننده دارد.
پتروشیمی خارک در کنار وظیفه اصلی خود یعنی تولید، در حوزه مسئولیت اجتماعی و تعامل با جامعه محلی نیز در شرایط بحرانی قرار داشت. فعالیت یک مجتمع بزرگ در جزیره خارگ، ارتباط مستقیمی با شرایط منطقه و مردم پیرامون آن دارد و همین موضوع باعث میشود مسئولیت شرکت در روزهای دشوار تنها به حفظ تولید محدود نباشد.
در نهایت، آنچه از روایت پتروشیمی خارک باقی میماند، فقط چند تاریخ در یک اطلاعیه کدال نیست. از توقف تمامی واحدها در ۱۶ اسفند تا آغاز بازگشت تولید در ۲۵ فروردین و فعال شدن کامل واحدها از سوم اردیبهشت، یک تجربه مهم از مدیریت بحران در صنعت پتروشیمی شکل گرفته است؛ تجربهای که نشان میدهد در شرایط دشوار، ترکیب مدیریت، دانش فنی و نیروی انسانی میتواند یک مجتمع بزرگ صنعتی را دوباره به مدار تولید بازگرداند.