ورق استیل نقش مهمی در صنعت نفت و گاز ایفا میکند و انتخاب مناسب آن از اهمیت بالایی برخوردار است. آگاهی از ویژگیهای گریدهای مختلف میتواند در افزایش عمر مفید تجهیزات تأثیرگذار باشد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ در هر واحد فرآورش گازی واقع در سواحل جنوبی ایران، دو نوع فشار به طور همزمان وجود دارد: هوای مرطوب و شور از خارج و سیال ترش از داخل. یون کلر موجود در هوای خلیج فارس لایهٔ محافظ فلز را خرابی میکند و سولفید هیدروژن نیز از سمت فرآیند به جدارهٔ تجهیزات فشار میآورد. بنابراین، انتخاب متریال در این شرایط به عنوان بخشی از طراحی ایمنی واحد تلقی میشود. ورق استنلس استیل در این زمینه اهمیت ویژهای دارد و هر پیمانکار با تجربهای میداند که اعضای خانوادهٔ استیل دارای رفتارهای متفاوتی هستند. تفاوت عملکرد دو گرید که به ظاهر مشابه هستند، میتواند تأثیر زیادی بر عمر مفید تجهیزات داشته باشد.
کاربرد ورق استیل
برخلاف تصور عمومی که مصرف استیل را به لولهکشی محدود میکند، سهم عمدهای از آن به شکل ورق در پروژهها مورد استفاده قرار میگیرد. شرایط کاری هر یک از این کاربردها متفاوت است و همین موضوع گرید مناسب را تعیین میکند.
عواملی که گرید را مشخص میکنند
یکی از عوامل مؤثر، کلراید است. در فضاهای صنعتی گرید 304 عملکرد خوبی دارد، اما در مجاورت آب دریا یا هوای ساحلی، دوام نخواهد داشت. افزودن 2 تا 3 درصد مولیبدن در گرید 316L این نقطه ضعف را جبران کرده و به همین دلیل این گرید به گزینهای پیشفرض در پروژههای جنوبی کشور تبدیل شده است. در مدارهایی که با آب دریا کار میکنند، مانند سیستمهای اطفای حریق سکوها، حتی 316L نیز کافی نیست و طراحان به سراغ آلیاژهای پرمولیبدن مانند 904L میروند. علاوه بر کلراید، دما نیز عامل مهمی است. با افزایش دما از 60 درجهٔ سانتیگراد و وجود کلراید و تنش کششی، ترکخوردگی تنشی کلریدی ممکن است رخ دهد. فولادهای داپلکس مانند 2205 در برابر این پدیده مقاومت بهتری دارند و به همین دلیل در طراحی مخازن و مبدلهای سنگین کاربرد یافتهاند. در سرویسهای ترش، انتخاب متریال باید به الزامات NACE MR0175 / ISO 15156 توجه کند. این استاندارد شامل سختی و شرایط عملیات حرارتی است و صرفاً وجود ورق «316» کافی نیست.
شاخص PREN
در مکاتبات فنی، به شاخص PREN برمیخورید که به صورت زیر محاسبه میشود: PREN = %Cr + 3.3×%Mo + 16×%N PREN برای گرید 304 حدود 18 و برای گرید 316L حدود 24 تا 26 است. این عدد نشاندهندهٔ مقاومت در برابر خوردگی حفرهای است، اما نمیتوان آن را تضمین کنندهٔ عملکرد دانست.
جوشکاری و کیفیت
بخش عمدهای از خرابیهای زودهنگام در تجهیزات استیل به جوشکاری مربوط میشود. حرارت جوشکاری میتواند لایهٔ اکسید کروم را از بین ببرد و اگر این ناحیه از نظر اسیدشویی و پسیو شدن مورد توجه قرار نگیرد، به نقطهٔ شروع خوردگی تبدیل خواهد شد. استفاده از گریدهای کمکربن مانند 304L و 316L میتواند به کاهش این مشکلات کمک کند. همچنین، کنترل گاز پشتبند در جوشکاری و جلوگیری از تماس مستقیم دو فلز بدون عایق نیز از جمله موارد مهم در کارگاههای حرفهای هستند.
کیفیت سطح
کیفیت سطح ورق در پروژههای صنعتی تنها به زیباییشناسی مربوط نمیشود. ورق نورد گرم با سطح No.1 متداول است، در حالی که ورق نورد سرد با سطح 2B برای تجهیزات فرآیندی که نیاز به تمیزکاری دورهای دارند، مطلوبتر است.
انتخاب و تأمین
انتخاب متریال مناسب زمانی مؤثر است که مشخصات در بازار در دسترس باشد. در دسترس بودن ضخامت و ابعاد مورد نیاز و امکان استعلام قیمت میتواند به کاهش زمان پروژه کمک کند. مجموعههایی مانند استیل رخ با سابقه دو دهه در واردات و تأمین ورق استنلس استیل میتوانند اطلاعات فنی و قیمت روز را در اختیار خریداران قرار دهند.