از هر ۴۰ نفر در کرمانشاه، یک نفر معلول است/ ۳۲۸۱ خانواده، دارای دو یا چند عضو معلول هستند

 مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه، در گفت‌وگوی اختصاصی با فرتاک نیوز، در تشریح وضعیت خانواده‌های دارای دو یا چند عضو معلول در استان اظهار کرد: معلولیت، چه به صورت مادرزادی و چه اکتسابی، تأثیر عمیقی بر تمام جنبه‌های زندگی فرد و خانواده می‌گذارد و پیامدهای آن تنها متوجه فرد دارای معلولیت نیست، بلکه همه اعضای خانواده را درگیر می‌کند.

«مجید درویشی» افزود: خانواده‌های دارای عضو معلول، علاوه بر چالش‌های عاطفی و روانی، با مشکلات مالی، اجتماعی، مراقبتی و درمانی متعددی مواجه هستند؛ اما شرایط خانواده‌هایی که با دو یا چند عضو دارای معلولیت زندگی می‌کنند، صرفاً  مشکلات مورد اشاره نیست، بلکه فشارها در این خانواده‌ها به شکل تصاعدی افزایش می‌یابد.

حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد خانواده‌های دارای معلول با معلولیت چندگانه در خانواده‌ها مواجه هستند

 وی  با اشاره به اینکه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد خانواده‌های دارای عضو معلول، با پدیده معلولیت چندگانه در خانواده‌ها مواجه هستند گفت: در چنین خانواده‌هایی، فشار مراقبتی چند برابر می‌شود، منابع مالی خانواده کاهش می‌یابد و سلامت روانی مراقبان، به‌ویژه مراقب اصلی خانواده، در معرض فرسودگی جدی قرار می‌گیرد.

مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه تأکید کرد: خانواده‌های دارای بیش از یک عضو معلول، از نظر کیفی با خانواده‌های دارای یک عضو معلول تفاوت دارند و نمی‌توان مسائل آنان را صرفاً با افزایش تعداد افراد دارای معلولیت توضیح داد.

معلولیت؛ مسئله‌ای گسترده در جامعه کرمانشاه/ ۴۹ هزار و ۵۰۰ معلول تحت پوشش بهزیستی استان کرمانشاه هستند 

مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه با بیان اینکه معلولیت پدیده‌ای نادر یا جزئی نیست، گفت: در حال حاضر بیش از ۴۹ هزار و ۵۰۰ فرد دارای معلولیت تحت پوشش بهزیستی استان کرمانشاه قرار دارند و نرخ معلولیت در استان ۲.۴۷ درصد جمعیت را شامل می‌شود؛ به عبارتی، تقریباً از هر ۴۰ نفر در استان، یک نفر با معلولیت زندگی می‌کند.

۸۹۱۶ فرد دارای چند معلولیت تحت پوشش بهزیستی استان قرار دارند/ حضور ۲۷۹۶ خانواده دارای دو عضو معلول در کرمانشاه

درویشی با اشاره به آمار افراد و خانواده‌های دارای معلولیت چندگانه در استان نیز اظهار کرد: در مجموع، ۸۹۱۶ فرد دارای چند معلولیت تحت پوشش بهزیستی استان قرار دارند.همچنین ۲۷۹۶ خانواده دارای دو عضو معلول، ۴۰۷ خانواده دارای سه عضو معلول،۷۳ خانواده دارای چهار عضو معلول و پنج خانواده دارای پنج عضو معلول هستند.

 ۳۲۸۱ خانواده در استان کرمانشاه با دو یا چند عضو دارای معلولیت زندگی می‌کنند

وی گفت: بر این اساس، در مجموع ۳۲۸۱ خانواده در استان کرمانشاه با دو یا چند عضو دارای معلولیت زندگی می‌کنند؛ خانواده‌هایی که علاوه بر دریافت حمایت‌های مستمر، به خدمات تخصصی، توانبخشی، حمایت‌های اقتصادی، مشاوره‌ای و اجتماعی نیاز دارند.

وی افزود: این آمار نشان می‌دهد که موضوع معلولیت باید در تمامی برنامه‌ریزی‌های شهری، اجتماعی، عمرانی و خدماتی مورد توجه قرار گیرد و مناسب‌سازی محیط، دسترسی به خدمات، حمایت از خانواده‌ها و تقویت سلامت روان آنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از سیاست‌گذاری‌های استان باشد.

وی در گوشه دیگری از سخنانش به پیامدهای اجتماعی معلولیت چندگانه اشاره کرد و افزود: در خانواده‌ای که یک عضو معلول دارد، مراقب اصلی که معمولاً مادر خانواده است، می‌تواند بخش عمده زمان، انرژی و توجه خود را بر نیازهای همان یک نفر متمرکز کند؛ اما در خانواده‌هایی که دو یا چند عضو معلول دارند، نیازهای افراد ممکن است متفاوت یا حتی متضاد باشد.

درویشی ادامه داد: برای نمونه، ممکن است یک فرزند مبتلا به اختلال اوتیسم به محیطی آرام، کم‌تحریک و قابل پیش‌بینی نیاز داشته باشد، در حالی که فرزند دیگر با معلولیت جسمی ـ حرکتی به مراقبت‌های فیزیکی مانند جابه‌جایی، استحمام و کمک در امور روزمره نیازمند باشد. در چنین شرایطی، مراقب خانواده همواره میان نیازهای متفاوت اعضا قرار می‌گیرد و این وضعیت، روند فرسودگی جسمی و روانی او را سرعت می‌بخشد.

 فرزندان سالم؛ قربانیان خاموش معلولیت چندگانه

 به گفته مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه یکی دیگر از چالش‌های مهم این خانواده‌ها غفلت از فرزندان است؛ فرزندانی که از دوران کودکی در برخی خانواده‌ها، به‌صورت ناخودآگاه نقش مراقب را بر عهده می‌گیرند و از فرصت بازی، آموزش و رشد متناسب با سن خود بازمی‌مانند.

وی افزود: این فرزندان ممکن است با احساس گناه مواجه شوند و از خود بپرسند چرا خودشان سالم هستند اما خواهر یا برادرشان دارای معلولیت است. گاهی نیز خشم پنهانی شکل می‌گیرد؛ چراکه احساس می‌کنند همه توجه خانواده به فرد یا افراد دارای معلولیت معطوف شده و نیازهای آنان نادیده گرفته می‌شود.

درویشی خاطرنشان کرد: این وضعیت در بزرگسالی نیز می‌تواند پیامدهایی همچون ترک خانواده، ازدواج زودهنگام، مهاجرت یا احساس مسئولیت سنگین نسبت به مراقبت از خواهر یا برادر دارای معلولیت در آینده به همراه داشته باشد

 افزایش هزینه‌ها و خطر گرفتار شدن خانواده‌ها در چرخه فقر

وی در ادامه مشکلات اقتصادی را یکی از مهم‌ترین و چندلایه‌ترین چالش‌های خانواده‌های دارای چند عضو معلول دانست و گفت: خانواده‌های دارای یک عضو معلول، به‌طور متوسط ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از خانواده‌های معمولی، هزینه‌های مرتبط با سلامت و مراقبت پرداخت می‌کنند. این میزان در خانواده‌های دارای دو عضو معلول می‌تواند به ۷۰ تا ۸۰ درصد درآمد خانواده برسد.

مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه افزود: مادر به عنوان مراقب اصلی خانواده، معمولاً امکان اشتغال تمام‌وقت ندارد و از سوی دیگر، پدر خانواده نیز ممکن است به دلیل غیبت‌های مکرر برای همراهی فرزندان، شغل خود را از دست بدهد یا با کاهش درآمد مواجه شود در نتیجه، بسیاری از این خانواده‌ها در معرض گرفتار شدن در چرخه فقر قرار می‌گیرند.

انزوای اجتماعی و آسیب به سلامت روان در خانواده‌های دارای چند معلول

درویشی  خاطرنشان کرد: خانواده‌هایی که چند عضو دارای معلولیت دارند، گاهی از شبکه‌های اجتماعی خود، شامل فامیل، همسایگان و دوستان، فاصله می‌گیرند. خجالت از شرایط ظاهری فرزندان، ناتوانی در پاسخگویی به دعوت‌ها، نبود درک کافی از وضعیت خانواده و انگ اجتماعی از جمله عواملی است که به این انزوا دامن می‌زند.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، خانواده ممکن است در یک حباب اجتماعی فرو برود؛ به‌گونه‌ای که اطرافیان از عمق مشکلات، فشارها و رنج‌های آن آگاهی نداشته باشند. این انزوای اجتماعی، یکی از عمیق‌ترین آسیب‌ها را به سلامت روان اعضای خانواده وارد می‌کند.

مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه در پایان تأکید کرد: این خانواده‌ها تنها دریافت‌کننده خدمات نیستند، بلکه با وجود دشواری‌های فراوان، از تاب‌آوری بالایی برخوردارند و در بسیاری موارد، شبکه‌های حمایتی خلاقانه‌ای ایجاد می‌کنند. وظیفه دستگاه‌های مسئول و جامعه این است که با کاهش فشارهای اقتصادی و اجتماعی، ارائه خدمات تخصصی، حمایت از انجام فعالیت‌های خلاقانه و حضور فعال افراد دارای معلولیت در جامعه، زمینه توانمندسازی آنان را فراهم کنند. همچنین لازم است مسئولان با تقویت برنامه‌های پیشگیرانه، از جمله مشاوره‌های ژنتیکی، غربالگری‌های تخصصی، مراقبت‌های دوران بارداری و آموزش خانواده‌ها، برای کاهش تولد نوزادان دارای معلولیت‌های قابل پیشگیری، راهکارهای مؤثر و علمی اتخاذ کنند.

 خبرنگار:طیبه دولت‌آبادی