آینده تورم در خطر؛ کارشناسان درباره قیمت بنزین هشدار میدهند
کارشناسان اقتصادی نسبت به تبعات افزایش قیمت بنزین هشدار میدهند. این افزایش میتواند تاثیرات جدی بر نرخ تورم و قیمت ارز و طلا داشته باشد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ امیرعباس آذرم وند: پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، اقتصاد ایران در شرایط دشواری به سر میبرد. حتی قبل از حمله ایالات متحده، تیم اقتصادی دولت چهاردهم بیشتر بر سیاست گرانسازی تأکید داشت. در دوران کاندیداتوری پزشکیان، وعده داده شده بود که اقدامات اقتصادی مبتنی بر مشاوره کارشناسی انجام خواهد شد و بدون اجماعسازی، از اقداماتی پرریسک پرهیز خواهد شد.
وفاق نام سیاستی بود که پزشکیان و دولتش برای جلب همکاری دیگر جناحها اتخاذ کردند، هرچند در عمل، اصولگرایان به این همراهی بیشتر متمایل شدند. محمدباقر قالیباف در مقام رئیس مجلس، در طرح شوک ارزی دیماه با پزشکیان همکاری نزدیکی داشت و نظریه «پرداخت یارانه به انتهای زنجیر» که از سوی قالیباف مطرح شد، در اردیبهشت ۱۴۰۱ نیز برای شوک ارزی زمان رئیسی تجویز گردید. اسماعیل سقاب نیز به تیم اقتصادی دولت پزشکیان پیوست و به اقتصاد بازاری و لیبرالی متعهد باقی ماند.
در شرایطی که کشور هنوز از شوک تورمی ارزی دیماه ۱۴۰۴ خارج نشده، جنگ و دو دوره محاصره دریایی، زمینهساز شوک انرژی برای تیم اقتصادی دولت شده است. دولت به بهانه محدودیت در واردات و صادرات، در تلاش است تا نرخ بنزین را به نحوی آزاد کند که نیازی به نرخگذاری نباشد. بدین ترتیب همانطور که پس از حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی، نرخ ترجیحی تعیین نشد، در بازار بنزین نیز این طرح در دستور کار قرار دارد.
سقفگذاری نکردن برای یک کالای حیاتی مانند نرخ ارز یا بنزین ممکن است خطر افزایش مداوم قیمتها را به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال، پس از حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی، ارز ۱۱۳ هزار تومانی برای واردات کالاهای اساسی تعیین شد که اکنون به نزدیک ۱۶۰ هزار تومان رسیده است. به وضوح، افزایش مستمر نرخ ارز و بنزین موجب ادامهدار شدن روند تورم خواهد شد.
اقتصاددانانی که با خبرآنلاین گفتگو کردند، از گرایشهای مختلف چپ تا راست، نسبت به آزادسازی نرخ بنزین و سه سناریوی دولت هشدار دادهاند. حتی کسانی که خواهان کاهش دخالت دولت در اقتصاد هستند، با توجه به شرایط جنگی و تورم ۶۶ درصدی تا پایان تیرماه، هر گونه افزایش قیمتی را عاملی برای کنترلناپذیری تورم در کشور میدانند.
محمدتقی فیاضی با اشاره به پیامدهای افزایش قیمت بنزین، تاکید کرد که این تصمیم بار تورمی سنگینی خواهد داشت و آثار آن ممکن است به مدت حداقل یک سال و نیم ادامه یابد. او پیشبینی کرد که افزایش قیمت بنزین حداقل ۱۰ درصد به تورم سالانه اضافه کند و انتظارات تورمی را نیز بالا ببرد. در چنین شرایطی، احتمال میرود نرخ تورم سال جاری به حدود ۹۰ درصد برسد و فشار ناشی از این تصمیم تا پایان سال ۱۴۰۶ ادامه یابد.
رمضانخانی نیز در خصوص شرایط اقتصادی کشور، اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین در شرایط جنگی و با تورم ۶۶ درصدی را پیچیده دانست و خاطرنشان کرد که کشور در حال حاضر قادر به واردات بنزین به میزان لازم نیست و برای واردات آن نیاز به منابع مالی قابل توجهی دارد. برآورد شده است که حجم واردات مورد نیاز حدود ۶ میلیارد دلار باشد، اما در شرایط کنونی این منابع در دسترس نیست.
همچنین، او بر لزوم مدیریت تقاضا و توجه به کمبود عرضه تاکید کرد و گفت تخصیص سهمیه به افراد میتواند گزینهای مناسبتر باشد، هرچند این راهکار نیز معایبی دارد.
او همچنین پیشبینی کرد که اگر نرخ تورم از ۷۰ درصد فراتر رود، شرایط بسیار دشوارتر خواهد شد و در صورت افزایش نرخ حاملهای انرژی، تورم نقطهبهنقطه ممکن است از ۱۰۰ درصد عبور کند.
همت قلیزاده، تحلیلگر اقتصاد انرژی، به تفاوت سیاستگذاری اقتصادی در شرایط جنگی اشاره کرد و گفت که استفاده از سازوکار قیمت در چنین شرایطی ممکن است کارآمدی کمتری داشته باشد. او تاکید کرد که کشور در حال حاضر به وحدت اجتماعی نیاز دارد و سیاستهای قیمتی شدید میتواند این وحدت را تضعیف کند.
حسین راغفر نیز با اشاره به آثار افزایش قیمت حاملهای انرژی بر تورم، اظهار داشت که این افزایش به سرعت هزینه حملونقل را بالا میبرد و در نتیجه قیمت بسیاری از کالاها افزایش مییابد. او هشدار داد که در شرایط فعلی، افزایش قیمتها میتواند زمینهساز اعتراضات گسترده باشد و این امر ممکن است پیامدهای اجتماعی و انسانی سنگینی به همراه داشته باشد.
در نهایت، کامران سلطانی، دبیر پیشین کانون صرافان، نوسانات اخیر بازار ارز و طلا را به شایعات مربوط به افزایش قیمت بنزین وابسته دانست و گفت که این شایعات بر فضای روانی بازار تاثیر گذاشته و سبب نوسانات شدید در معاملات شده است.