کاهش شدید دستمزد واقعی کارگران؛ قدرت خرید ۲۷۰ درصد کاهش یافته است
دستمزد واقعی کارگران در یک دهه اخیر به شدت کاهش یافته و از ۲۳۲ دلار به ۸۳ دلار رسیده است. این کاهش نشاندهنده افت ۲.۷ برابری قدرت خرید کارگران است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ در سالهای اخیر، به ویژه در ماههای اخیر پس از جنگ، «دستمزد واقعی کارگران» به حدی کاهش یافته که با معیارهای جهانی، به مرز صفر نزدیک شده است. طبق استانداردهای جهانی، دستمزد روزانه زیر ۱۰ دلار به عنوان فقر مطلق شناخته میشود و نهادهای بینالمللی، کارگرانی که دستمزد روزانهشان زیر ۵ دلار است را کارگران فقیر مطلق مینامند.
اعلام کرده که کارگرانی که حقوق ماهانهشان در محدوده ۱۰۰ دلار قرار دارد، به عنوان کارگران «فقیر مطلق» شناخته میشوند. در حال حاضر تعداد زیادی از کارگران ایرانی در این گروه قرار دارند.
پایه مزد کارگران به ۸۳ دلار رسیده است.
تا دوم شهریورماه، قیمت دلار در بازار ایران به مرز ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. حداقل دستمزد کارگران متاهل با یک فرزند، با احتساب همه مزایا، ۲۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است که تنها معادل ۱۲۴ دلار میباشد. پایه مزد کارگران در سال جاری، ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان تعیین شده که با نرخ دلار امروز، ۸۳ دلار است.
اگرچه پایه مزد کارگران ایرانی به ۸۳ دلار رسیده، اما گزارشهای جهانی نشان میدهد که متوسط دستمزد کارگران در ایران ۸۵ دلار است و این کشور در بین کشورهایی که حداقل دستمزد پایینتری دارند، رتبه سوم را دارد.
این کاهش، یک روند بیسابقه و تند بوده است. با وجود نرخ رسمی ۴۲ میلیون تومانی سبد معیشت در اسفند ۱۴۰۴، نمایندگان شرکای اجتماعی در شورایعالی کار، که تحت کنترل دولت و کارفرمایان قرار دارد، پایه مزد را تنها ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان تعیین کردهاند. در عین حال، افزایش بیمحابای نرخ دلار به ۲۰۰ هزار تومان، بر قیمت کالاها و خدمات تأثیر گذاشته و «دستمزد واقعی کارگران» به کمترین میزان در دهههای اخیر کاهش یافته است.
در کشورهای پیشرفته، حداقل دستمزد نیروی کار در محدوده چند هزار دلار است. بر اساس بررسیهای انجام شده، لوکزامبورگ با میانگین حقوق ناخالص ماهانه حدود ۹.۳۰۷ دلار در صدر قرار دارد.
برای درک بهتر سقوط دستمزد واقعی کارگران، باید به یک بازه دهساله نگاه کنیم. پایه مزد کارگران در سال جاری ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان و معادل ۸۳ دلار است.
در شهریور ۱۴۰۰، پایه مزد کارگران ۲ میلیون و ۶۵۵ هزار تومان و قیمت دلار ۲۶ هزار و ۸۰۰ تومان بود که به معنی قدرت خرید ۹۹ دلار بود. در سال ۱۳۹۵، پایه مزد ۸۱۲ هزار و ۱۶۴ تومان و قیمت دلار حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تومان بود که بدین ترتیب، پایه مزد کارگران ۲۳۲ دلار بود.
در ده سال اخیر، کارگران، به ویژه کارگران متخصص، شاهد کاهش بیسابقهای در قدرت خرید خود بودهاند. تغییرات اقتصادی و تحریمها موجب شده تا خانوادههای کارگری از وضعیت «تقریباً متوسط» به «فقیر» و سپس «فقیر مطلق» برسند.
یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان، میگوید: «ما ده سال قبل، ماهی چند کیلو گوشت میخریدیم، حالا ماههاست که رنگ گوشت را در سفره ندیدهایم.»
در چنین شرایطی، با توجه به وضعیت کارگران حداقلبگیر که در محدوده «فقیر مطلق» قرار دارند، ضروری است که «ترمیم مزد» و بهبود معیشت کارگران در اولویت قرار گیرد. این امر نه تنها در جهت جلوگیری از بحران اجتماعی و خانوادگی است، بلکه به عنوان یک اقدام ضروری برای احیای حقوق کارگران نیز مطرح میشود.
سوال این است که آیا کارگران زحمتکش ایرانی شایسته دستمزد کمتر از ۱۰۰ دلار و زندگی در فقر مطلق هستند؟