آتشبس مرزی هند و چین؛ ریسکزدایی اقتصاد، نه جداسازی کامل
آتشبس مرزی هند و چین پس از سالها تنش و محدودیتهای اقتصادی، به شکلگیری مسیر جدیدی برای رقابت ژئوپلیتیکی و همکاری تجاری منجر شده است. دهلی نو با ریسکزدایی بدون جداسازی کامل، کاهش تنشها را به ابزاری برای تقویت تولید داخلی تبدیل میکند.
به گزارش فرتاک نیوز؛ هند به مدت شش سال سیاست خود در قبال چین را بر پایه این فرض اجرا کرده است که وابستگی اقتصادی به رقیبی که مرز مورد مناقشه با او دارد، یک نقطه ضعف محسوب میشود.
پس از درگیریهای هیمالیا در سال ۲۰۲۰، دهلی نو فشارها را با نظارت بیشتر بر سرمایهگذاری چین، محدود کردن سفرهای تجاری و مسدود کردن یا کند کردن چندین معامله افزایش داد. با این حال، پیام این اقدامات برای هند ناخوشایند بود و این کشور برای کاهش نفوذ چین در بخشهای حساس راهبردی ناچار به پرداخت هزینه اقتصادی شد.
در ۶ آگوست، مقامات هندی و چینی برای سی و ششمین دور از سازوکار کاری امور مرزی خود در دهلی نو گرد هم آمدند؛ نشانهای دیگر از مسیر بهبود روابط. هر دو طرف از زبان معمول درباره صلح و آرامش در امتداد خط کنترل واقعی استفاده کردند، اما این وضعیت به معنای پایان کامل تنش نیست.
در واقع، مرز هنوز کاملاً تنشزدایی نشده و هر دو طرف همچنان نیروهای بزرگی در محدوده مرز وسیع دارند و اختلاف ارضی نیز حتی یک اینچ تغییر نکرده است. از سوی دیگر، هند رقابت با چین را متوقف نکرده؛ بلکه در مسیر مدیریت آن، به این جمعبندی رسیده است که ریسکزدایی و جداسازی دو موضوع یکسان نیستند.
طبق این رویکرد جدید، ساختن صنعتی که بتواند واقعاً با تولیدات چینی رقابت کند، در کوتاهمدت میتواند به دسترسی بیشتر به ماشینآلات و دانش فنی چین نیاز داشته باشد، نه کمتر. همین مسئله تناقضی را نشان میدهد که در قلب راهبرد صنعتی هند قرار دارد: تبدیل شدن به جایگزین جهانی بعدی، در حالی که بسیاری از کارخانهها بدون تجهیزات چینی قادر به فعالیت نیستند.
اعداد و ارقام این عملگرایی را روشن میکند: هند در سال مالی گذشته نزدیک به ۱۳۲ میلیارد دلار کالا از چین خریداری کرد و کل تجارت به حدود ۱۵۱ میلیارد دلار رسید؛ همچنین کسری تجاری هند از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر رفت. این کالاها صرفاً مصرفی و ارزان نیستند و بخش بزرگی از آنها ماشینآلات، لوازم الکترونیکی، مواد شیمیایی، قطعات و نهادههای صنعتی است که تولیدکنندگان هندی با آنها کار میکنند.
در بخش سرمایهگذاری نیز همین الگو دیده میشود. در ماه مارس، هند برخی محدودیتهایی را که طی سالهای پرتنش مرزی وضع کرده بود، نه با باز گذاشتن کامل درها، بلکه با ایجاد فضای بیشتر برای ورود فناوری، ماشینآلات و سرمایه چینی به تولیدات هند کاهش داد.
بر اساس قوانین جدید، سرمایهگذاریهایی که تا ۱۰ درصد مالکیت آنها متعلق به چین باشد، در شرایط مناسب میتوانند مسیر تأیید سریعتر و با محدودیت کمتر را طی کنند. صنعت خودروهای برقی هند به عنوان نمونه روشنتری مطرح است؛ زیرا خودروسازان چینی همچنان برای فعالیت در هند با موانع سیاسی و سرمایهگذاری جدی روبهرو هستند.
با وجود این، دهلی نو تلاش برای خودکفایی را کنار نگذاشته است و تنها دقیقتر شده که وابستگی واقعاً در چه نقطهای خطرناک میشود. در ماه جولای، مقامات حدود ۵۱ میلیارد دلار واردات حیاتی را برای جایگزینی داخلی در اولویت قرار دادند که شامل خودروهای برقی، خورشیدی، منسوجات و کفش بود.
دهلی نو همچنین در حال آمادهسازی مشوقهایی برای تولید پلیسیلیکون داخلی است تا وابستگی به چین در زنجیره انرژی خورشیدی کاهش پیدا کند. در عین حال، چین نیز برای همراهی با این مسیر دلایل خود را دارد؛ هند یک بازار بزرگ و رو به رشد برای تولیدکنندگان چینی است، درست زمانی که شرکتهای چینی در ایالات متحده، اروپا و دیگر نقاط با موانع تجاری و بررسیهای سیاسی بیشتر مواجهاند.
با این حال، وابستگی متقارن نیست؛ هند به پایگاه صنعتی چین بسیار بیشتر از نیاز چین به تقاضای هند نیاز دارد و همین عدم تعادل دقیقاً دلیلی است که دهلی نو میخواهد رابطه را به جای حذف کامل، تغییر شکل دهد. یک مرز پایدارتر همچنین احتمال اصطکاک اقتصادی را کاهش میدهد و میتواند هند را از تنوعبخشی سریعتر یا نزدیک شدن به کشورهایی که درصدد ایجاد تعادل در برابر پکن هستند دور نگه دارد.
در نهایت، هیچیک از طرفین نباید وانمود کند رقابت ژئوپلیتیکی به پایان رسیده است. این یک وابستگی متقابل کنترلشده میان دو رقیب است که در حال یافتن راهی برای رقابت بدون محدود کردن تمام روابط اقتصادی به مرز هستند.
بنابراین، نشست آرامش مرزی ماه اوت نباید با صلح و آشتی واقعی اشتباه گرفته شود. هند و چین رقابت خود را از نظر نظامی، فناوری، دیپلماتیک و برای نفوذ منطقهای، زنجیرههای تأمین و سرمایهگذاری در تولید ادامه خواهند داد و دهلی نو تلاش برای تنوعبخشی و دوری از واردات چین را پیگیری میکند؛ در مقابل، پکن به حفظ برتری ناشی از مقیاس صنعتی خود ادامه میدهد.
اما به نظر میرسد هند درباره مرحله بعدی این رقابت به حقیقت سختتری رسیده است: اینکه پیش از ساختن چیزی برای جایگزینی، به خودکفایی نمیرسد.