قیمت لبنیات زیر فشار؛ شیر خام در یک سال ۲.۶ برابر شد
قیمت لبنیات در ماههای اخیر زیر فشار افزایش هزینههای تولید، کاهش حدود ۱۰ درصدی مصرف داخلی و احتمال افت صادرات قرار گرفته است. محمد فربد میگوید بهای شیر خام طی یک سال از ۲۳ هزار تومان به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان درِ دامداری رسیده و این تغییر، ساختار قیمتگذاری را بههم زده است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ افزایش هزینههای تولید در ماههای اخیر صنعت لبنیات را هم در بازار داخلی و هم در حوزه صادرات تحت فشار گذاشته است. این وضعیت با افت مصرف داخلی و نگرانی از کاهش صادرات همراه شده و فعالان این صنعت را نسبت به ادامه روند فعلی نگران کرده است. افزایش قیمت شیر خام و نهادههای دامی، در کنار محدودیتهای تامین انرژی و موانع صادراتی، از مهمترین چالشهای پیشروی این بخش است.
ایسنا در خبری نوشت: محمد فربد درباره وضعیت صادرات محصولات لبنی گفت: از ابتدای بهمنماه سال گذشته تاکنون، آمار صادرات از سوی گمرک ایران منتشر نشده و به همین دلیل، آمار دقیق در دسترس نیست. با این حال، به گفته او، با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، احتمال میرود صادرات کالاهای پایه لبنی، بهویژه شیر خشک و کره، کاهش یافته باشد.
او افزود درباره سایر محصولات لبنی نمیتوان با قطعیت نظر داد، اما شواهد نشان میدهد صادرات با افت روبهرو شده است. فربد همچنین تاکید کرد مقایسه مستقیم قیمت محصولات لبنی ایران با کشورهای رقیب ساده نیست، چون کیفیت، عرضه و تقاضا و حتی مقصد صادراتی در تعیین نرخ اثر میگذارند.
به گفته سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران، عمده صادرات لبنیات ایران به کشورهای همجوار، بهویژه عراق، پاکستان و افغانستان انجام میشود. روسیه، جمهوریآذربایجان و قزاقستان، عمان، چین و گرجستان نیز از دیگر مقاصد صادراتی ایران هستند.
فربد درباره رقابت در بازار روسیه توضیح داد که ایران در این بازار با بلاروس رقابت میکند و گاهی کاهش قیمت محصولات بلاروسی، کار را برای صادرکنندگان ایرانی دشوار میسازد. او گفت برآورد این انجمن نشان میدهد صادرات کالاهای پایه، یعنی کره و شیر خشک، کاهش پیدا کرده است.
وی سهم شیر خام در قیمت تمامشده محصولات لبنی را بهطور متوسط حدود ۷۰ درصد اعلام کرد و گفت این سهم در محصولات مختلف متفاوت است. بهعنوان نمونه، در شیر بستهبندیشده در کیسه پلاستیکی، سهم شیر خام از قیمت تمامشده بیش از ۷۰ درصد است.
او درباره اجزای دیگر هزینه نیز توضیح داد که قیمت تمامشده از مواد اولیه، ملزومات و مواد بستهبندی، دستمزد و سربار تشکیل میشود. به گفته فربد، هزینههای انرژی و حملونقل در مراتب بعدی قرار دارند و مجموع این عوامل قیمت نهایی را تعیین میکند.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران ادامه داد: قیمت شیر خام طی یک سال گذشته از کیلویی ۲۳ هزار تومان به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان درِ دامداری رسیده است. او ریشه این افزایش را تغییر نرخ ارز ترجیحی از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۵۰ هزار تومان دانست و گفت این تغییر باعث شده نرخ ارز تخصیصی به علوفه وارداتی دام چند برابر شود و در نتیجه قیمت شیر خام هم افزایش یابد.
فربد در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کاهش مصرف داخلی گفت برآورد این انجمن نشان میدهد مصرف محصولات لبنی حدود ۱۰ درصد کمتر شده است. او توضیح داد که این کاهش، هزینه دستمزد و سربار را به ازای هر واحد محصول بالا میبرد؛ چون در صورت کاهش تولید از ۱۰۰ واحد به ۹۰ واحد، الزاماً تعداد نیروی انسانی تغییر نمیکند و استهلاک تجهیزات هم طبق ضوابط قانونی ثابت میماند.
به گفته او، همین موضوع باعث میشود سهم هزینههای سربار در تولید افزایش پیدا کند و فشار بیشتری بر حاشیه سود اندک صنعت لبنیات وارد شود. فربد همچنین برآوردهای غیررسمی از وجود حدود ۲۰ میلیون تن ظرفیت نصبشده در این صنعت را مطرح کرد و گفت بهطور متوسط حداکثر حدود ۵۰ درصد این ظرفیت مورد استفاده قرار میگیرد.
وی تاکید کرد این برآورد بر اساس میزان شیر ورودی به صنعت، حجم فرآوری و ظرفیت ماشینآلات نصبشده در کارخانههای کشور انجام شده است. او در عین حال گفت برخی واحدها بیش از ۵۰ درصد و برخی کمتر از این میزان فعالیت میکنند.
فربد درباره تاثیر احتمالی افزایش قیمت بنزین بر قیمت تمامشده محصولات لبنی نیز گفت تغییر قیمت حاملهای انرژی و سوخت، بهتنهایی اثر تعیینکنندهای ندارد. او افزود صنعت لبنیات هم بهدنبال وارد کردن شوک قیمتی جدید به بازار نیست و این اتفاق را به صلاح خود نمیداند.
او ادامه داد افزایش قیمت محصولات لبنی در ماههای آینده عمدتاً به تغییر قیمت شیر خام و ملزومات بستهبندی وابسته است. اگر قیمت شیر خام و مواد بستهبندی، از مواد پتروشیمی تا کارتن، ثابت بماند، سایر افزایش هزینهها برای صنعت قابل تحمل خواهد بود و واحدهای تولیدی میتوانند از افزایش قیمت خودداری کنند.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران در پاسخ به پیشنهاد تعیین قیمت شیر خام بر اساس عرضه و تقاضا گفت این انجمن نهتنها درباره شیر خام، بلکه درباره همه کالاها به سازوکار عرضه و تقاضا باور دارد. با این حال، به گفته او، اجرای این سازوکار نباید مانع توسعه دامداریها یا صنایع لبنی شود و لازم است رشد همه بخشهای زنجیره همزمان دیده شود.
فربد درباره حمایت از دامداران در دورههای مازاد عرضه نیز گفت برای چنین شرایطی راهکارهای قانونی وجود دارد. به گفته او، قیمت شیر خام تضمینی است و اگر شیر خام تولیدشده توسط واحدهای صنعتی جذب نشود، دولت طبق قانون مکلف به خرید تضمینی آن است.
او همچنین تاکید کرد دامداران بر اساس قانون نباید نگران زیان ناشی از مازاد عرضه باشند. فربد در ادامه گفت یکسانسازی نرخ ارز و توسعه زیرساختها از مهمترین موضوعاتی است که وزارت جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و گمرک باید به آن بپردازند تا صادرات محصولات لبنی به مسیر رشد بازگردد.
وی درباره چشمانداز حجم و ارزش صادرات تا پایان سال هم یادآور شد که از ابتدای بهمنماه سال گذشته آمار صادرات منتشر نشده و به همین دلیل نمیتوان درباره میزان دقیق آن قضاوت کرد. او گفت با توجه به باقیماندن زمان تا پایان سال، هر تحول مثبتی میتواند بخشی از کسری احتمالی صادرات را جبران کند.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران همچنین ابراز امیدواری کرد شرایط جنگی پایان یابد و گفت این موضوع میتواند بر روند صادرات و اتفاقات تا پایان سال اثر بگذارد. او درباره محدودیتهای برق در گاوداریها و کارخانههای لبنی نیز اظهار کرد زنجیره صنعت لبنیات در اولویت جلوگیری از قطع برق قرار دارد.
به گفته فربد، مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو پذیرفتهاند که این صنعت باید در اولویت باشد، چون قطع برق میتواند خسارت زیادی وارد کند. او افزود قطع ناگهانی و بدون اطلاع قبلی، آسیب بیشتری به واحدهای تولیدی میزند، زیرا سامانهها و تجهیزات جایگزین توان تامین کامل برق مورد نیاز را ندارند.