حفاظت مشارکتی ۴۰ هکتار جنگلکاری تجرک در مشرف به شهر رودهن، با تفاهمنامه منابع طبیعی و شهرداری به شهرداری سپرده شد. هدف، تهیه کتابچه طرح حفاظت، نگهداری و توسعه برای تصویب در کمیته فنی استان است؛ سپس اجرای مراحل قراردادی دنبال میشود.
به گزارش فرتاک نیوز؛ تفاهمنامه «حفاظت مشارکتی از جنگلکاریهای سنواتی منطقه تجرک» ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ میان مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران و شهردار رودهن منعقد شد. بر اساس این توافق، در صورت عبور از مرحله تفاهمنامه و تصویب طرح، زمینه حفاظت و استفاده عمومی از این عرصه فراهم میشود. رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دماوند روز شنبه گفت عرصه تجرک در پلاک مربوط به اراضی ملی قرار دارد. او افزود منابع طبیعی در سالهای گذشته، براساس قراردادهای منعقدشده با پیمانکاران، عملیات غرس نهال، نهالکاری و کاشت درخت را در این محدوده انجام داده است.
۴۰ هکتار در حریم رودهن؛ مالکیت تغییر نمیکند
وی با اشاره به این نکته گفت مساحت عرصه مورد نظر ۴۰ هکتار است و با وجود انتقال مدیریت به شهرداری رودهن، مالکیت زمین همچنان در اختیار دولت باقی میماند. به گفته میرزاکریمی، با توجه به قرار گرفتن اراضی در محدوده و حریم شهر رودهن، مدیریت عرصه برای حفاظت، نگهداری، توسعه جنگلکاری و مراقبت از آن به شهرداری رودهن محول شده است. میرزاکریمی توضیح داد تفاهمنامه به معنای واگذاری مالکیت اراضی ملی به شهرداری نیست و صرفاً بخشی از مسئولیت مدیریت و حفاظت از عرصهای دولتی، با مشارکت مدیریت شهری انجام میشود. او این اقدام را فرصتی برای همکاری منابع طبیعی و مدیریت شهری در حفاظت از یک عرصه جنگلکاریشده در مجاورت شهر دانست.
۶ ماه فرصت برای عبور از تفاهمنامه به قرارداد
بر اساس توضیحات میرزاکریمی، تفاهمنامه فعلی شش ماه اعتبار دارد و شهرداری رودهن در این مدت موظف است کتابچه طرح مربوط به عرصه را تهیه کند. پس از تهیه، این کتابچه باید در کمیته فنی استان بررسی و تصویب شود و در مرحله بعد قرارداد رسمی در دفترخانه اسناد رسمی منعقد خواهد شد. او تاکید کرد تفاهمنامه پایان فرآیند نیست و موفقیت طرح باید با تهیه طرح، تصویب آن، انعقاد قرارداد و اجرای تعهدات روی زمین سنجیده شود. همچنین این زمانبندی امکان پیگیری عملکرد شهرداری رودهن را در یک نقطه زمانی مشخص ایجاد میکند.
تجرک فقط یک عرصه جنگلکاری نیست
میرزاکریمی با اشاره به موقعیت تجرک گفت این جنگلکاری مشرف به شهر رودهن قرار دارد و با توجه به جمعیت شهر، امید میرود در آینده به مکانی تفرجگاهی و تفریحی برای شهروندان تبدیل شود. او افزود در این صورت، علاوه بر حفاظت فیزیکی، موضوعاتی مانند زیرساخت، دسترسی، نگهداری، ظرفیتپذیری، ملاحظات زیستمحیطی و تامین اعتبار نیز وارد تصمیمگیری میشود. با این حال، به گفته او ایجاد تفرجگاه در تجرک در شرایط فعلی تصمیم قطعی محسوب نمیشود. آنچه اکنون انجام شده انتقال مدیریت عرصه و پیشبینی تهیه کتابچه طرح است و تبدیل آن به فضای تفرجگاهی نیازمند تصمیمها و اقدامات بعدی است.
تجربه آبعلی؛ الگویی که هنوز همه راه را نرفته است
میرزاکریمی گفت مدیریت مشارکتی عرصههای منابع طبیعی در شهرستان دماوند پیشتر هم تجربه شده است و حدود سه سال پیش مدیریت ۱۰۰ هکتار از اراضی آبعلی به شهرداری این شهر واگذار شد. او اظهار کرد بخشی از اقدامات توسط شهرداری آبعلی انجام شده، اما بخشی دیگر به دلیل محدودیتهای اعتباری و مسایل مالی با تاخیر مواجه شده است. به گفته او این تجربه نشان میدهد انتقال مدیریت یک عرصه به مدیریت شهری بهتنهایی تضمینکننده اجرای کامل طرح نیست. او افزود اگر برای حفاظت و توسعه عرصه منابع مالی، برنامه اجرایی و سازوکار مشخص نگهداری پیشبینی نشود، فاصله میان تصمیم اداری و نتیجه واقعی روی زمین میتواند افزایش پیدا کند. میرزاکریمی در عین حال تاکید کرد شرایط آبعلی و رودهن یکسان نیست؛ از نظر او وسعت شهری آبعلی، فاصله عرصه با مرکز شهر و شرایط جغرافیایی آن با تجرک متفاوت است و نمیتوان تجربه آبعلی را بدون توجه به این تفاوتها عیناً به رودهن تعمیم داد.
گفتوگو برای توسعه الگوی حفاظت مشارکتی در دماوند
او گفت مدیریت مشارکتی قرار نیست به تجرک محدود بماند و در شهرستان دماوند برنامهریزی برای اجرای چنین الگویی در نقاط دیگر نیز در حال انجام است. میرزاکریمی افزود مذاکراتی با شهرداری دماوند، شهرداری کیلان و چند نقطه دیگر صورت گرفته است. او ادامه داد اگر این مذاکرات به طرحهای اجرایی منجر شود، تجرک میتواند یکی از نمونههای مهم این الگو در شهرستان باشد؛ نمونهای که نحوه اجرای آن برای تصمیمگیری درباره سایر عرصههای جنگلکاریشده قابل استفاده است. با این حال توسعه این مدل نیازمند آن است که تجربه تجرک فقط با معیار «انعقاد تفاهمنامه» سنجیده نشود.
آزمون اصلی تجرک از همین حالا آغاز شده است
میرزاکریمی گفت تجرک اکنون در نقطهای قرار دارد که یک تصمیم مدیریتی گرفته شده، اما نتیجه نهایی هنوز مشخص نیست. به گفته او ۴۰ هکتار عرصه جنگلکاریشده در حریم رودهن به شهرداری سپرده شده، اما برای تبدیل شدن این اقدام به تجربه موفق حفاظت مشارکتی، باید چند مرحله دیگر طی شود. نخست کتابچه طرح باید در مهلت ششماهه تهیه شود، سپس کمیته فنی استان باید درباره آن تصمیم بگیرد و در صورت تصویب، قرارداد رسمی در دفترخانه منعقد شود. پس از آن نیز اجرای واقعی برنامه در عرصه به عنوان مرحله مهم دنبال میشود. او افزود در این مرحله باید مشخص شود شهرداری رودهن چه میزان اعتبار برای نگهداری و حفاظت اختصاص میدهد و چه برنامهای برای مراقبت از درختان دارد. همچنین ادامه نظارت منابع طبیعی بر عرصه و در صورت پیشبینی توسعه تفرجگاهی، ضوابط و امکانات اجرای آن نیز باید روشن شود. از سوی دیگر، به گفته میرزاکریمی وضعیت فعلی ۴۰ هکتار تجرک باید به عنوان نقطه مبنا ثبت شود؛ پوشش گیاهی، وضعیت درختان، امکانات حفاظتی و شرایط عرصه در زمان آغاز طرح معیارهایی هستند که میتواند در آینده میزان تحقق اهداف را نشان دهد.