بررسی کاربرد هوش مصنوعی برای مدیریت ذخایر و توزیع خون در فارس

به گزارش فرتاک نیوز؛ در سال‌های اخیر، تحول دیجیتال و به‌کارگیری فناوری‌های نوین به‌ویژه در نظام سلامت، فرصت‌هایی برای افزایش بهره‌وری، کاهش خطا و تصمیم‌گیری دقیق‌تر با اتکا به داده و تحلیل‌های هوشمند ایجاد کرده است. در همین راستا، اداره‌کل انتقال خون استان فارس نیز برای بهبود مدیریت فرآورده‌های خونی و پاسخ‌گویی به نیاز مراکز درمانی، بررسی استفاده از ابزارهای پیشرفته را آغاز کرده است.

مدیریت ذخایر خون، پیش‌بینی نیاز مراکز درمانی برای جلوگیری از کمبود یا مازاد، کاهش ضایعات فرآورده‌های خونی و توزیع هدفمند، از چالش‌های اصلی این حوزه است؛ موضوعی که می‌تواند با کمک فناوری‌های داده‌محور و هوشمند تقویت شود. معاون فنی و فناوری‌های نوین مدیرکل انتقال خون استان فارس اعلام کرد این طرح با استفاده از داده‌ها و اطلاعات ثبت‌شده سال‌های گذشته و در همکاری با متخصصان حوزه هوش مصنوعی در حال توسعه است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال به بهره‌برداری برسد.

مهدی میرزاخانی با اشاره به جایگاه فارس در حوزه انتقال خون گفت با وجود گستردگی جغرافیایی، این استان به لحاظ میزان اهدای خون پس از تهران در جایگاه بالایی قرار دارد و از نظر فعالیت، حجم بالایی از خون‌گیری را به خود اختصاص داده است.

او همچنین به برخی فناوری‌ها و دستاوردهای سال‌های اخیر اشاره کرد؛ از جمله افزایش تولید پلاکت «پرسیس» و بهره‌گیری از کیسه‌های فیلتردار برای کاهش گلبول‌های سفید خون، پیشگیری از واکنش‌های تب‌زا و پایین آوردن خطر عفونت‌های مرتبط. به گفته وی، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۰ درصد تولیدات خون متراکم فارس از این کیسه‌های فیلتردار استفاده کرده است.

در بخش کنترل کیفیت نیز بر شاخص‌های متعدد تأکید شده است؛ از انتخاب اهداکننده مناسب و افزایش جمعیت اهداکننده مؤثر تا کاهش ضایعات. همچنین نوع محصول روی شاخص‌های مدنظر اثر می‌گذارد و کنترل تجهیزات مانند نگهداری، ذخیره‌سازی و پایش دما از اجزای مهم فرآیند تولید به شمار می‌رود. نظارت واحدهای کنترل کیفیت و تضمین کیفیت و همچنین مسئول فنی واجد صلاحیت نیز بر روند تولید انجام می‌شود.

میرزاخانی در ادامه کاهش خطاهای انسانی را نتیجه توسعه اتوماسیون آزمایشگاهی دانست و گفت آزمایش‌های غربالگری سال‌هاست در سازمان انتقال خون ایران به روش اتوماسیون انجام می‌شود و حتی در تعیین گروه‌های خونی و بررسی گروه‌های فرعی، فنوتیپ‌ها و آنتی‌بادی‌ها نیز روند تغییر از دستی به اتوماسیون دنبال شده است.

وی درباره فناوری‌های نوین در تشخیص آزمایشگاهی نیز گفت دستگاه‌های مبتنی بر کمی‌لومینسانس و الکتروکمی‌لومینسانس، تست‌های غربالگری را با شناسایی چند تست ویروسی و باکتریایی انجام می‌دهند. همچنین استفاده از تست «NAT» برای تشخیص ژن ویروس‌ها با دوره پنجره کوتاه‌تر و شناسایی چند تست ویروسی، به ارتقای ایمنی و کیفیت فرآورده‌های خونی کمک می‌کند.