توافق ایران و آمریکا؛ آغاز شوک جدید تورمی در جهان؟

چنانچه توافق میان آمریکا و ایران پایدار بماند و جریان انرژی به چین  دومین اقتصاد بزرگ جهان  بازگردد، زمینۀ احیای تقاضای نفت این کشور فراهم خواهد شد. این تحول، هرچند برای اقتصاد چین مثبت ارزیابی می‌شود، اما خطر افزایش فشارهای تورمی در سطح جهانی را نیز به همراه خواهد داشت.

به عبارتی  در طول بحران‌های اخیر، چین عملاً نقش یک «ضربه‌گیر» یا «سپر» را برای بازارهای جهانی انرژی ایفا کرده است. به گفته آنان، کاهش شدید واردات نفت خام توسط چین در آن دوره، به مهار فشارهای قیمتی نفت کمک کرد؛ آن هم در یکی از شدیدترین تنگی‌های عرضه که تاکنون در تاریخ به ثبت رسیده است.

اما چرا بازگشت چین به بازار نفت می‌تواند تورمی جهانی ایجاد کند؟

نفت به عنوان «خون اقتصاد جهانی» در تمام بخش‌های تولید، حمل‌ونقل و کشاورزی اثر مستقیم دارد. در شرایطی که هنوز عرضه نفت روسیه با محدودیت مواجه است و جنگ اوکراین پایان نیافته، بازگشت یک تقاضای بزرگ مثل چین به بازار، رقابت میان خریداران جهانی (هند، ژاپن، کره، اروپا) را افزایش می‌دهد. افزایش رقابت، قیمت نفت را بالا می‌برد و افزایش قیمت نفت نیز از طریق گرانی حمل‌ونقل، مواد اولیه و هزینه تولید، به افزایش تورم در کشورهای واردکننده نفت منجر می‌شود.

به عبارت دیگر، همان نقشی که چین در مهار تورم جهانی ایفا کرد (با کاهش تقاضای خود)، حالا با احیای تقاضا می‌تواند معکوس شود و فشار تورمی جدیدی بر اقتصاد جهان وارد کند.توافق احتمالی ایران و آمریکا، هرچند می‌تواند گامی در جهت رفع تنش‌ها و بازگشت نفت ایران به بازارهای رسمی باشد، اما به دلیل احیای همزمان تقاضای چین، می‌تواند به عاملی برای افزایش قیمت نفت و در نتیجه تشدید تورم جهانی تبدیل شود. این هشداری است که بلومبرگ اکونومیکس آن را جدی ارزیابی کرده است.