تاوان سنگین میزبانی کویت از پایگاههای آمریکایی در جنگ با ایران
کویت با واگذاری چهار پایگاه نظامی خود به آمریکا نقشی مهم در تامین لجستیک جنگ رمضان علیه ایران ایفا کرد.
کویت به نقطهای بیبازگشت رسیده است؛ کشوری که با میزبانی از پایگاههای آمریکایی، نه تنها امنیت خود را تضمین نکرد، بلکه اقتصاد خود با 90 درصد وابستگی به صادرات نفت پس از بستهشدن تنگه هرمز در آستانه فروپاشی است. اکنون تهران پیامی روشن به کویت میفرستد: «یا پایگاههای تهدیدکننده امنیت ملی ایران را تعطیل کنید، یا از مزایای همسایگی با قدرت برتر خلیج فارس محروم بمانید.»
تا قبل از آغاز تجاوز مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در 9 اسفند 1404، سران کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بارها به ایران اطمینان دادند که از خاک آنها حملهای علیه جمهوری اسلامی انجام نخواهد شد. این وعده، سنگ بنای اعتماد شکنندهای بود که میتوانست منطقه را از یک رویارویی ویرانگر دور نگه دارد. اما در عمل، آنچه رخ داد دقیقاً خلاف این وعده بود. با آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در فوریه 2026، پایگاههای نظامی آمریکا در کویت به سکوهای پرتاب حملات هوایی و موشکی علیه ایران تبدیل شدند. این اقدام، نه تنها پیمانهای نانوشته همسایگی را زیر پا گذاشت، بلکه کویت را مستقیماً در معرض پاسخ کوبنده ایران قرار داد؛ حملاتی که پایگاههای آمریکا در این کشور را آماج پهپادها و موشکهای ایرانی قرار داد.
حضور نظامی آمریکا در کویت به سال 1991 و پس از شکست عراق در جنگ خلیج فارس بازمیگردد. از آن زمان تاکنون، این کشور میزبان برخی از مهمترین و بزرگترین پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه بوده است. پایگاه «عریفجان»، بزرگترین پایگاه لجستیکی آمریکا در غرب آسیا، با مساحتی حدود 36 کیلومتر مربع و گنجایش بیش از 15 هزار نیرو، به عنوان مرکز اصلی پشتیبانی عملیاتهای سنتکام عمل میکند.
پایگاه هوایی «علی السالم» نیز با میزبانی از اسکادرانهای جنگنده و هواپیماهای ترابری ارتش تروریست آمریکا، نقش حیاتی در عملیاتهای هوایی این ارتش ایفا میکند.
علاوه بر این، پایگاه هوایی «احمد الجابر» و «کمپ ویرجینیا» (ویژه نیروهای ویژه) نیز در خاک کویت مستقر هستند. بر اساس گزارشهای رسمی، حدود 13,500 نیروی نظامی آمریکایی در این پایگاهها حضور دارند که این رقم در زمان تنشها تا 20,000 نفر نیز افزایش مییابد.
در جریان جنگ تحمیلی سوم، از همین پایگاهها حملات هوایی متعددی علیه ایران انجام شد. حتی برخی گزارشها حاکی از آن است که سامانههای موشکی کوتاهبرد «هیمارس» (HIMARS) ارتش آمریکا از خاک کویت، مواضعی در استانهای جنوبی و غربی ایران را هدف قرار دادند؛ اقدامی که مستقیماً حاکمیت ملی ایران را نقض کرد و کویت را به یک طرف درگیر در جنگ تبدیل نمود.
پاسخی که تاریخ به یاد خواهد سپرد
ایران اما در واکنش به این اقدام غیرمسئولانه کویتیها بیکار ننشست و در اقدامی که «حداقل در 60 سال اخیر بیسابقه» بوده است، جنگندههای نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با عبور از لایههای پدافندی این کشور، پایگاههای آمریکا در منطقه از جمله تأسیساتی در کویت را هدف حملات مستقیم قرار دادند. این حمله نشان داد که دوران «امنیت مطلق» پایگاههای آمریکایی به سر آمده و هر کشوری که خاک خود را در اختیار ماشین جنگی واشنگتن قرار دهد، خود را در معرض آتش ویرانگر ایران قرار خواهد داد.
تاوان سنگین یک اشتباه راهبردی
کویت بهای گزافی برای میزبانی از پایگاههای آمریکایی پرداخته است. از زمان اعلام توقف تردد شناورها از تنگه هرمز 90 درصد از درآمدهای دولت کویت که از مسیر صادرات نفت تأمین میشد، از دست رفت. با بسته شدن این آبراه استراتژیک در 9 اسفند 1404 کویت برای اولین بار از زمان جنگ 1991 خلیج فارس، صادرات نفت خام خود را به طور کامل به صفر رساند. این فاجعه اقتصادی با حملات مستقیم به تأسیسات انرژی کویت تشدید شد. پالایشگاهها و خطوط لولهای که هدف حملات قرار گرفتند، خسارات سنگینی دیدند. ورود گردشگر و سرمایهگذاران خارجی به این کشور نیز تقریباً به صفر رسید. بر اساس گزارشهای اقتصادی، کویت ماهانه میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی خود را از دست داد و مجبور شد برای تأمین نیازهای داخلی، به ذخایر ارزی خود متوسل شود.
اقتصاد کویت به شدت به تنگه هرمز وابسته است. علاوه بر صادرات نفت، بخش عمدهای از واردات مواد غذایی و کل تجارت خارجی این کشور از این آبراه تامین میشود. در این بین انسداد هرمز، عملاً شریانهای حیاتی اقتصاد کویت را قطع کرد و نشان داد که «امنیت وارداتی» از واشنگتن میتواند چه بهای گزافی را بر کشورهای منطقه تحمیل سازد.
ایران در طول تاریخ همواره نشان داده است که با آغوش باز از روابط حسنه با کویت استقبال میکند، اما این رابطه باید بر پایههای جدیدی استوار شود. انتظار تهران این است که کویت به یک کشور واقعاً مستقل تبدیل شود و خود را فدای آمال و آرزوهای آمریکا و اسرائیل نکند، چرا که امنیت منطقه را نه یک قدرت خارجی که باید خود کشورهای منطقه تأمین کنند.
نخستین و حیاتیترین گام در مسیر تحقق این هدف، تعطیلی کامل پایگاههای نظامی آمریکا در خاک این کشور است. پایگاههایی چون کمپ عریفجان، علی السالم، احمد الجابر که به تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی ایران به ویژه در خلال جنگ رمضان بدل شدهاند، دیگر قابل پذیرش نیستند. در بُعد اقتصادی نیز، تهران انتظار دارد کویت با توقف فروش نفت به دلار آمریکا و خودداری از خرید اوراق قرضه و اسناد خزانهداری واشنگتن، سهم خود را در تأمین مالی ماشین جنگی که جهان را ویران میکند، قطع کند.
به نظر میرسد کویت امروز بر سر یک دوراهی مهم ایستاده است. مسیر اول، ادامه وابستگی به واشنگتن و میزبانی از پایگاههایی است که نه تنها امنیت نیاوردهاند، بلکه این کشور را به «شریک تهدید» در نظم جدید خلیج فارس تبدیل کردهاند. این مسیر به معنای تداوم انزوای اقتصادی، توقف صادرات نفت و زندگی در سایه تهدید دائمی خواهد بود.
مسیر دوم، پذیرش واقعیتهای جدید منطقه و حرکت در مسیر یک توافق با ایران است؛ توافقی که در آن، کویت با تعطیلی پایگاههای آمریکایی به «شریک صلح» تبدیل میشود و از مزایای همسایگی با قدرت برتر خلیج فارس بهرهمند میگردد.
تجربه تلخ جنگ تحمیلی سوم ثابت کرد که وعدههای امنیتی واشنگتن، چیزی جز سراب برای کشورهای کرانه جنوبی خلیج فارس نبوده است. پایگاههای آمریکا نه تنها از کویت دفاع نکردند، بلکه این کشور را به یک هدف مشروع برای حملات ایران تبدیل کردند. اکنون زمان آن فرا رسیده که کویت با انتخابی مسئولانه، سرنوشت خود را از چنگال وابستگی به قدرتهای فرامنطقهای رها کند و به طرح ایجابی ایران برای صلح و همزیستی در خلیج فارس بپیوندد.