جعبه مرگ در تنگه هرمز؛ سلاحی که زندگی را گران کرد

در آب‌های خلیج، صدای موتور نفتکش‌ها کم‌رنگ‌تر از همیشه شنیده می‌شود. جایی که روزی مسیر آرام صدور انرژی بود، امروز تبدیل به جبهه‌ای است که جهان پشت آن گرفتار شده.

به نقل از وال‌استریت ژورنال، دو هفته از شروع حمله آمریکا و اسرائیل به ایران گذشته. آسمان پر از هواپیماهای بدون سرنشین است، و در عمق دریا، مین‌های خاموش منتظرند. واشنگتن تصور می‌کرد با چند صد حمله هوایی می‌تواند تهران را عقب بنشاند. اما نتیجه چیز دیگری بود: ایران با سلاح‌هایی ارزان‌تر و تاکتیک‌هایی پراکنده، مسیر نفت جهان را کند کرد.

تقریباً یک‌پنجم نفت زمین از همین مسیر باریک عبور می‌کند. وقتی کشتی‌ها می‌ایستند، قیمت نفت بالا می‌رود، و این بالا رفتن یعنی قبض‌های سنگین‌تر، غذای گران‌تر، و سفرهای کمتر. حتی برای کسانی که از سیاست چیزی نمی‌دانند، اثر جنگ را در روزهایشان می‌شود حس کرد.

تا حالا دست‌کم شانزده کشتی آسیب دیده‌اند. ملوان‌ها از عبور می‌ترسند. نفت بالای صد دلار، همان چیزی است که اقتصاددانان «بحران عرضه» می‌نامند—یعنی کم شدن شدت جریان کالا در بازار، درست مثل وقتی شیر آب را آهسته‌تر می‌چرخانی.

ترامپ قول داده نفتکش‌ها را اسکورت کند تا راه باز شود، اما تنگه هرمز فقط بیست‌ویک مایل عرض دارد و افسران می‌گویند آنجا ممکن است برای سربازان آمریکایی تبدیل به «جعبه مرگ» شود.

جمعه گذشته دستور حمله به جزیره خارک صادر شد؛ همان نقطه‌ای که نفت ایران از آنجا بیرون می‌رود. همزمان، ۲۲۰۰ تفنگدار دریایی به منطقه اعزام شدند. اما حتی این هم نتوانست بازار را آرام کند. کشورهای غربی مجبور شدند از انبارهای اضطراری نفت‌شان استفاده کنند—حدود ۴۰۰ میلیون بشکه. آمریکا برای کنترل قیمت، موقتاً تحریم نفت روسیه را تعلیق کرد؛ تصمیمی که شاید جیب ولادیمیر پوتین را هم گرم کند.

مایکل اوهانلون از مؤسسه بروکینگز می‌گوید هدف باید جلوگیری از سلاح هسته‌ای ایران باشد، نه حفظ قیمت بنزین».

در تهران هنوز بنزین هست، اما هوای شهر از اثرات جنگ سنگین شده. در دیگر کشورها مردم با نگرانی قیمت‌ها را دنبال می‌کنند. و در تنگه‌ای که یک نوار باریک آب است، جهان دارد یاد می‌گیرد که حتی کوچک‌ترین اشتباه سیاسی می‌تواند نبض زندگی مردم را تغییر دهد.

دریادار بازنشسته جیمز استاوریدیس جمله‌ای گفت که حالا شبیه پیش‌گویی است:

اینکه یک طرف اعلام کند جنگ تمام شده، واقعیت را تغییر نمی‌دهد.

شاید آرامش واقعی فقط زمانی برگردد که نفت دوباره جریان پیدا کند—و انسان‌ها یاد بگیرند جنگ، همیشه از جایی آغاز می‌شود که اشتباه را کوچک تصور می‌کنند.