دانشمندان راز یکی از قدیمیترین هنرهای بشر را کشف کردند؛ موسیقی چگونه متولد شد؟
شامپانزهها میتوانند مانند انسانها موسیقی ریتمیک بسازند
دانشمندان دانشگاه کیوتو کشف کردهاند که شامپانزهها قادر به ایجاد موسیقی ریتمیک با ترکیب اشیاء قابل ضربه با آواسازی هستند و این موضوع سرنخهایی از تکامل موسیقی در انسان ارائه میدهد. یافتههای این مطالعه در مجله Annals of the New York Academy of Sciences (ANYAS) منتشر شده است.
این مطالعه بر روی یک شامپانزه نر ۲۶ ساله به نام آیومو متمرکز بود. دانشمندان مشاهده کردند که او صرفاً چوب یا اشیاء دیگر را مانند آنچه قبلاً در نخستیها مشاهده شده بود، به هم نمیکوبد، بلکه در حال خلق «قطعات موسیقی» واقعی است که آنها را با صداهای آوازی همراه میکند.
از فوریه ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۵، آیومو تقریباً ۹۰ «اجرای» خودجوش از این دست اجرا کرد و بهطور سیستماتیک تختههای کف را از مسیر پیادهروی برداشت و از آنها برای تولید صداهای مختلف استفاده کرد.
محققان خاطرنشان کردند که توالی ضرب آهنگ آیومو و فواصل بین آنها تصادفی نبود - ریتم تقریباً مانند یک مترونوم پایدار باقی میماند. این امر منجر به این نتیجهگیری شد که عبارات احساسی که این نخستی به صورت صوتی تولید میکرد، به تدریج به صداهای سازی تعمیم داده میشدند.
دانشمندان رفتار آیومو را به تفصیل تجزیه و تحلیل کردند و آن را به زدن، کشیدن و پرتاب کردن اشیاء دستهبندی کردند. توجه ویژهای به گذار بین این اعمال معطوف شد: کدام یک تصادفی و کدام یک عمدی بودند. علاوه بر این، مشاهده حالات چهره شامپانزه در حین بازی، احساسات مثبتی را نشان داد که نشاندهنده ماهیت احساسی «اجراهای» اوست.
پیش از این، باستانشناسان در بازسازی شیوههای موسیقی انسانهای باستان مشکل داشتند، زیرا سازهای کوبهای آن زمان از مواد فاسدشدنی مانند چوب و پوست حیوانات ساخته میشدند. با این حال، اکنون، رفتار شامپانزهها نگاهی اجمالی به ریشههای احتمالی موسیقیایی بودن ارائه میدهد: موسیقی ممکن است به عنوان وسیلهای برای بیان احساسات از طریق ترکیبی از آواز و سازها پدیدار شده باشد.
به گفته محققان، این کشف بر پیوستگی تکاملی بین بیان صوتی نخستیسانان و توانایی موسیقی انسان تأکید میکند. این کشف تأیید میکند که شناخت موسیقی و بیان عاطفی ویژگیهای منحصربهفرد انسانی نیستند، بلکه نتیجه یک تبار تکاملی طولانی هستند.