تأثیر کمبود گاز بر صنایع و خانه‌ها در زمستان پیش رو
کمبود گاز در زمستان امسال به چالشی جدی برای صنایع و خانه‌ها تبدیل خواهد شد. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی هشدار داده که ناترازی مزمن گاز و آسیب به تأسیسات پالایشی وضعیت را پیچیده‌تر خواهد کرد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ روزنامه اطلاعات به بررسی وضعیت محدودیت گاز در فصل سرد پرداخته است. این موضوع معمولاً به دوگانه‌ای ساده بین مصرف خانگی و صنعتی محدود می‌شود، اما واقعیت پیچیده‌تر است. اولویت تأمین گاز برای مصارف خانگی در روزهای سرد غیرقابل بحث است، اما نحوه مدیریت کمبود گاز و توزیع هزینه آن میان بخش‌های مختلف اقتصاد نیاز به توجه دارد.
ناترازی گاز به یک مسأله ساختاری در اقتصاد انرژی ایران تبدیل شده است. محدود کردن صنایع در ماه‌های سرد ممکن است فشار بر شبکه گاز را در کوتاه‌مدت کاهش دهد، اما راه‌حلی برای مشکل اساسی نیست. همچنین، گاز در صنایع مختلف کاربردهای متفاوتی دارد و هزینه محدودیت مصرف برای هر بنگاه اقتصادی یکسان نیست.
در برخی از صنایع، گاز به‌عنوان سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد و برخی واحدها می‌توانند از سوخت جایگزین استفاده کنند. اما در بخش مهمی از صنعت پتروشیمی، به‌ویژه واحدهای تولید متانول، آمونیاک و اوره، گاز طبیعی نقش خوراک تولید را ایفا می‌کند. کارخانه‌ای که از متان برای تولید محصول خود استفاده می‌کند، نمی‌تواند به‌راحتی خوراک خود را با تصمیمات اداری تغییر دهد.
در نتیجه، ایجاد یک جدول عمومی برای محدودیت صنایع ممکن است از نظر اجرایی ساده باشد، اما از نظر فنی و اقتصادی الزاماً تصمیم درستی نیست. نوع مصرف گاز، سهم خوراک، حداقل بار عملیاتی و امکان استفاده از سوخت جایگزین باید در تعیین محدودیت‌ها مدنظر قرار گیرد.
توقف یک مجتمع پتروشیمی به‌سادگی خاموش‌کردن یک خط تولید نیست. کاهش خوراک و بازگرداندن واحد به مدار زمان و هزینه می‌طلبد. اگر مجتمع‌ها از پیش بدانند که خوراکشان برای مدت معین کاهش خواهد یافت، می‌توانند برنامه‌ریزی بهتری برای تولید و تعهدات خود داشته باشند.
این موضوع در تجارت خارجی نیز تأثیرگذار است. خریداران خارجی بر اساس مشکلات شبکه گاز ایران قرارداد نمی‌بندند و اگر تولیدکننده داخلی نتواند اطمینان لازم را درباره تحویل ارائه دهد، ممکن است به کاهش حجم خرید یا جستجوی تأمین‌کنندگان دیگر روی آورد.
هزینه‌های ناشی از محدودیت گاز تنها به ارزش تولید ازدست‌رفته محدود نمی‌شود و ممکن است در تخفیف‌های بیشتر و اختلال در قراردادها نمایان شود. در عین حال، صنعت نیز نمی‌تواند تمام مسئولیت را بر دوش شبکه گاز بگذارد و باید به بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش شدت مصرف توجه کند.
در بخش خانگی، سیاست‌گذاری انرژی نباید تنها بر صرفه‌جویی تمرکز کند. حمایت از مصرف ضروری خانوارها و ایجاد انگیزه اقتصادی برای کاهش مصرف نیز باید مدنظر قرار گیرد.
انتظار نمی‌رود که ناترازی گاز به‌طور ناگهانی در زمستان پیش رو برطرف شود. نیاز اساسی صنعت، وجود یک برنامه روشن برای مدیریت مصرف و محدودیت‌ها در شرایط کمبود گاز است. گرمایش مردم باید حفظ شود، اما هدف سیاست‌گذاری باید تحقق این امر با کمترین آسیب به تولید و صادرات باشد.
