نگرانیها و امیدها: آینده هوش مصنوعی در نظامیگری و پزشکی
هوش مصنوعی به سرعت در حال ورود به عرصههای نظامی و پزشکی است. این فناوری ضمن ایجاد امیدواری برای پیشرفتهای پزشکی، نگرانیهای جدی درباره امنیت و حقوق بشر در حوزه نظامی نیز به همراه دارد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ هوش مصنوعی بهطور فزایندهای در حوزههای مختلف زندگی، اقتصاد و علم نفوذ کرده است، اما این پیشرفت موجب نگرانیهایی درباره عواقب آن شده است. یکی از مهمترین این نگرانیها، استفاده نظامی از هوش مصنوعی و احتمال تسریع فرآیندهای تصمیمگیری به گونهای است که انسان فرصتی برای بررسی و اصلاح توصیههای سامانه نداشته باشد.
در ایالات متحده، در یک جلسه کنگره، هشدار داده شد که استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی اهداف نظامی و ارائه توصیههای حمله ممکن است به تضعیف نقش نظارت انسانی منجر شود. این نگرانی در حالی مطرح است که پنتاگون در تلاش است تا استفاده از هوش مصنوعی را برای تسریع تصمیمگیریهای نظامی گسترش دهد.
در سال ۲۰۲۶، ارتش آمریکا به عنوان نخستین ارتش در استفاده از هوش مصنوعی با تحول در فرآیندهای نظامی شناخته خواهد شد.
در جلسه کمیسیون حقوق بشر تام لانتوس در مجلس نمایندگان، کارشناسان بر این نکته تأکید کردند که نگرانیها تنها به سلاحهایی که بدون دخالت انسان عمل میکنند، محدود نمیشود. آنا میسیشین، پژوهشگر اوکراینی در حوزه حکمرانی هوش مصنوعی، سوالاتی را درباره میزان واقعی کنترل انسان بر سامانههای هوش مصنوعی مطرح کرد.
او به تجربه اوکراین اشاره کرد که نشاندهنده این است که هوش مصنوعی میتواند زمان تصمیمگیری نظامی را به چند دقیقه کاهش دهد. در این شرایط، مسئول نهایی ممکن است اطلاعات یا زمان کافی برای چالش توصیههای سیستم نداشته باشد.
دستورالعمل وزارت دفاع آمریکا در سال ۲۰۲۳ نیز بر لزوم قضاوت انسانی در استفاده از سلاحهای خودکار و نیمهخودکار تأکید دارد. اما پرسش اساسی این است که آیا قضاوت انسانی در صورت سرعت بالای هوش مصنوعی هنوز معنای خود را حفظ میکند؟
آماندا کلازینگ، مدیر ملی روابط دولتی در عفو بینالملل آمریکا، هشدار داد که هوش مصنوعی ممکن است زنجیره تصمیمگیری نظامی را آنقدر کوتاه کند که مشخص نباشد آیا پیش از حمله، یک تصمیم انسانی معنادار گرفته شده است یا خیر.
در همین حال، در واشنگتن نشستی تحت عنوان «مجمع انسانمحور» برگزار شد که در آن قانونگذاران و کارشناسان درباره آینده هوش مصنوعی و ضرورت وضع مقررات بحث کردند. منتقدان نسبت به پیامدهای منفی این فناوری برای بازار کار و آثار زیستمحیطی هشدار دادند.
گرگ کاسار، نماینده دموکرات، خواستار ممنوعیت سامانههای هوش مصنوعی شد که فراتر از توان کنترل انسان عمل میکنند. در مقابل، چیپ روی، نماینده جمهوریخواه، به تاثیرات منفی هوش مصنوعی بر اشتغال اشاره کرد و بر اهمیت شأن کار تأکید کرد.
این نشست به دنبال درخواست مدیران شرکتهای بزرگ فناوری برای کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی و ایجاد تدابیر ایمنی بیشتر برگزار شد. بیل گیتس نیز در مقالهای درباره تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال هشدار داده و خواستار توافق اجتماعی در مورد مشاغلی شده که باید صرفاً توسط انسانها انجام شوند.
دولت ترامپ به نگرانیهای مربوط به وضع محدودیت برای هوش مصنوعی انتقاد کرده و آن را توطئهای برای تضعیف رقابت آمریکا با چین دانسته است.
در مقابل، نیل چیلسون از احتمال «تسخیر مقررات» سخن گفت و بیان کرد که برخی شرکتها ممکن است با حمایت از مقررات، به دنبال ایجاد موانع برای رقبا باشند.
در عین حال، برخی شرکتها در حال استفاده از هوش مصنوعی برای تسریع تحقیقات علمی هستند. نوو نوردیسک و آنتروپیک در سپتامبر از آغاز همکاری برای استفاده از هوش مصنوعی در کشف داروهای جدید خبر دادند.
این همکاری به شرکت نوو نوردیسک این امکان را میدهد تا از مدلهای آنتروپیک و ابزارهای جدید در تحقیقات خود بهرهبرداری کند. مایک دوگستاد، مدیرعامل نوو نوردیسک، تأکید کرد که هدف این همکاری افزایش بهرهوری تحقیقات و تسریع در فرآیند تبدیل پژوهش به محصول است.
در نهایت، مسیرهای متفاوت استفاده از هوش مصنوعی با ایجاد فرصتهای جدید، پرسشهای جدی درباره مسئولیت و کنترل به وجود آورده است. در حوزه نظامی، سرعت و پیچیدگی سامانهها نگرانیهایی درباره امکان نظارت واقعی انسان و تلفات غیرنظامیان ایجاد کرده است. در حوزه پزشکی، این فناوری میتواند زمان و هزینه پژوهشها را کاهش داده و به تسریع کشف دارو کمک کند.