تحریمهای هوایی؛ تهدیدی برای ایمنی پروازها و حقوق بشر
تحریمهای هوایی آمریکا، به شدت بر ایمنی پروازها و حقوق بشر تاثیر گذاشته است. این اقدام نه تنها بر زندگی روزمره مردم تأثیر میگذارد، بلکه بهعنوان یک اقدام غیرانسانی در نظر گرفته میشود.
به گزارش فرتاک نیوز؛ گروه جامعه - وزارت خزانهداری ایالات متحده در تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۷ شهریور) با تکرار ادعاهای ضد ایرانی، ۳۶ هدف را به دلیل حمایت از بخش هوانوردی ایران تحریم کرد. این تحریمها شامل ۲۷ شرکت هواپیمایی از جمله ایران آسمان، ایران ایرتور، کیش ایر و قشم ایر است.
بر اساس اعلام این وزارتخانه، تحریمها علاوه بر شرکتهای ایرانی، شامل برخی واسطهها و شبکههای خارجی مرتبط با تأمین هواپیما و فناوری نیز میشود. همچنین، مجوز عمومی برای برخی معاملات هواپیماهای غیرنظامی از تاریخ مذکور تعلیق شده است.
غلامحسین درزی، سفیر جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل، در نامهای به شورای امنیت، این تحریمها را مصداق تروریسم اقتصادی و نقض قوانین بینالمللی دانست. او تأکید کرد که این اقدامات بهطور مستقیم بر ایمنی و سلامت غیرنظامیان تأثیر میگذارد.
ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران نیز در بیانیهای این تحریمها را محکوم کرده و هشدار داده است که محدودیت در تأمین قطعات و تجهیزات میتواند پیامدهای جدی برای ایمنی هوانوردی به همراه داشته باشد.
انجمن شرکتهای هواپیمایی ایران نیز با ابراز نگرانی از تداوم این تحریمها، بر لزوم حفظ حقوق مسافران تأکید کرده است. به گفته این انجمن، مسافران نباید هزینه منازعات سیاسی را پرداخت کنند.
تحریمهای هوایی و کنوانسیون شیکاگو
بر اساس کنوانسیون شیکاگو ۱۹۴۴، همکاری بینالمللی و ایمنی هوانوردی باید در اولویت باشد. هرگونه محدودیت بر ایمنی پروازها باید با رعایت الزامات بینالمللی مورد بررسی قرار گیرد.
شهرام زرنشان، استاد حقوق بینالملل، بیان کرد که محدودیتهای هوانوردی باید در چارچوب حقوق بینالملل مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین، صالح نقرهکار، دبیر کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری، بر لزوم توجه به حقوق بشر در این زمینه تأکید کرد.
تاریخچه تحریمها
تحریمهای هوانوردی ایران موضوعی جدید نیست و پیش از این نیز در مجمع سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری مطرح شده است. این موضوع نشاندهنده ارتباط مستقیم میان محدودیتهای هوانوردی و ایمنی پروازها است.
زرنشان یادآور شد که دیوان بینالمللی دادگستری در سال ۲۰۱۸، برخی حقوق ایران را در این زمینه تأیید کرده است.
پیگیری حقوقی
ایران میتواند از طریق شورای ایکائو و دیوان بینالمللی دادگستری، نقض کنوانسیون شیکاگو را پیگیری کند. این اقدامات میتواند به مستندسازی آثار تحریمها و ثبت پیامدهای آن بر هوانوردی ایران کمک کند.
نقرهکار تأکید کرد که حق سفر و ارتباط باید از منظر حقوق بشر بررسی شود و محدودیتهای هوانوردی نباید مانع این حقوق شود.
پیامدهای اجتماعی
پیامدهای محدودیتها بر ایمنی پروازها و حقوق بشر، باید مورد توجه نهادهای بینالمللی قرار گیرد. آسمان باید محلی برای پیوند انسانها باشد و نه ابزاری برای تحمیل فشارهای سیاسی.
تحریمهای هوایی باید در پرتو موازین حقوق بشر و با توجه به تأثیرات آن بر زندگی روزمره مردم مورد ارزیابی قرار گیرد.
