ایران و کریدور شمال-جنوب؛ تحولی در تجارت آسیای مرکزی

به گزارش فرتاک نیوز؛ به نقل از پایگاه خبری-تحلیلی تایمز آسیای مرکزی، کشورهای آسیای مرکزی با هدف بهبود مسیرهای ترانزیتی خود به سمت ایران روی آورده‌اند. این اقدام به دلیل افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا و پیامدهای آن بر اقتصاد این کشورها صورت می‌گیرد.

تلاش‌های قزاقستان برای تقویت پیوندهای ترانزیتی با ایران، به خصوص در شرایطی که بهای نفت افزایش یافته و مشکلاتی در زیرساخت‌های صادراتی این کشور وجود دارد، نمود بیشتری یافته است.

به علاوه، قزاقستان با چالش‌هایی در مسیرهای صادراتی خود رو به روست که مانع از بهره‌برداری کامل از افزایش قیمت نفت می‌شود. حملات پهپادی به زیرساخت‌های مرتبط با خط لوله کنسرسیوم خزر نیز به کاهش صادرات این کشور دامن زده است.

از سوی دیگر، تاجیکستان به دنبال تأمین سوخت مورد نیاز خود از ایران با درخواست برای تأمین بیش از ۲.۵ میلیون تن نفت خام و فرآورده‌های نفتی است. این کشور همچنین پیشنهاد ایجاد یک «کریدور سبز» برای انتقال سوخت از طریق شبکه ریلی ایران را مطرح کرده، هرچند که ناامنی‌های منطقه‌ای ممکن است این طرح را به چالش بکشد.

آمارهای وزارت اقتصاد ازبکستان نشان می‌دهد که حدود سه میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار از واردات این کشور در سال ۲۰۲۵ از مسیر ایران عبور خواهد کرد. این در حالی است که تجارت مستقیم ازبکستان با کشورهای خاورمیانه سهم کمی از کل تجارت خارجی این کشور دارد.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که تشدید تنش‌ها در خاورمیانه می‌تواند به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و طولانی شدن زمان تحویل کالا منجر شود. این موضوع به‌ویژه برای ازبکستان که به دنبال تقویت روابط تجاری با ایران است، نگران‌کننده است.

در حالی که کشورهای آسیای مرکزی تلاش می‌کنند تا وابستگی خود به مسیرهای سنتی مانند روسیه و چین را کاهش دهند، اجرای برنامه‌های توسعه‌ای در ارتباط با ایران به ثبات در این کشور بستگی دارد. هرگونه ناپایداری در ایران می‌تواند تأثیرات منفی بر این سرمایه‌گذاری‌ها داشته باشد.

کشورهای آسیای مرکزی در چند سال اخیر تلاش کرده‌اند تا با استفاده از موقعیت جغرافیایی ایران، شبکه‌ای از مسیرهای متنوع ایجاد کنند که بتواند در برابر بحران‌های امنیتی و تحریم‌ها مقاومت کند.