تحول روابط ترکیه و عربستان؛ از رقابت به همکاری استراتژیک

به گزارش فرتاک نیوز؛ روابط ترکیه و عربستان سعودی همواره یکی از پیچیده‌ترین روابط در خاورمیانه محسوب می‌شود. آنکارا و ریاض سال‌ها بر سر نفوذ سیاسی و منطقه‌ای با یکدیگر رقابت کرده و در مسائل بسیاری از جمله سوریه، قطر، یمن و شاخ آفریقا اختلاف نظر داشتند.

این روابط در طول دهه گذشته، به ویژه با وقوع بحران خلیج فارس و حمایت ترکیه از قطر، ناپایدار بوده است. اختلاف نظرها در مورد تعدادی از مسائل منطقه‌ای به طور فزاینده‌ای نمایان شده است.

روابط ترکیه و عربستان سعودی از سال ۲۰۰۲ با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه دچار نوسانات زیادی شد. این روابط در سال‌های پس از ۲۰۰۲ از سطح روابط عادی به رقابت، خصومت و سپس به شراکت و ائتلاف تغییر یافته است.

تحولات موسوم به "بهار عربی" در سال ۲۰۱۱، شکاف عمیقی بین آنکارا و ریاض ایجاد کرد. در این زمان، ترکیه از «محمد مرسی» رئیس‌جمهور وقت مصر حمایت می‌کرد و عربستان سعودی از «عبدالفتاح السیسی» حمایت کرد.

در سال ۲۰۱۷، آنکارا در جریان بحران خلیج فارس و محاصره قطر توسط عربستان، امارات، بحرین و مصر از دوحه حمایت کرد. در مورد لیبی نیز، ترکیه از دولت وفاق ملی در طرابلس حمایت کرد، در حالی که عربستان به گروه‌های تحت فرمان «خلیفه حفتر» نزدیک‌تر بود.

تنش در روابط دو کشور در سال ۲۰۱۸ افزایش یافت و پس از قتل «جمال خاشقجی»، روابط به شدت آسیب دید. در این دوران، تحریم‌های غیررسمی بر محصولات ترکیه در عربستان اعمال شد و صادرات ترکیه به این کشور به شدت کاهش یافت.

اما در سال ۲۰۲۲، تحولات جدیدی در روابط دیپلماتیک بین آنکارا و ریاض به وقوع پیوست. ولیعهد عربستان، «محمد بن سلمان»، اولین سفر خود را به ترکیه پس از قتل خاشقجی انجام داد. دو طرف بر همکاری در زمینه‌های انرژی، اقتصاد و فناوری توافق کردند.

علاوه بر این، همکاری‌های نظامی نیز پس از روند عادی‌سازی روابط افزایش یافت. خرید پهپادهای «بیرقدار» ترکیه توسط عربستان در سال ۲۰۲۳، بزرگ‌ترین توافق صادراتی در تاریخ ترکیه به شمار می‌رود.

همچنین، توافق سه‌جانبه‌ای بین ترکیه، عربستان و پاکستان در اوت ۲۰۲۶ برای همکاری‌های دفاعی امضا شد که می‌تواند به ایجاد یک شبکه امنیتی جدید در منطقه کمک کند.

در نهایت، در حالی که اختلافات بین ترکیه و عربستان در زمینه‌های مختلف هنوز وجود دارد، هر دو کشور به سمت مدیریت این اختلافات از طریق گفت‌وگو و هماهنگی پیش می‌روند. این تحولات نشان‌دهنده تغییرات عمده در موازنه قدرت و امنیت در خاورمیانه است.