راهبرد دریایی هند؛ تلاش برای مهار چین یا ورود به رقابتهای فرسایشی؟
با شدت گرفتن رقابتهای ژئوپلیتیکی در منطقه هند و اقیانوسیه، دهلینو به بازنگری در استراتژی دریایی خود پرداخته است. هدف این رویکرد، مهار نفوذ چین و تقویت امنیت تجارت و انرژی است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ اقیانوس هند در سالهای اخیر به یکی از کانونهای اصلی رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. تحلیلگران معتقدند که فضای مانور هند تحت تأثیر جنگ آمریکا علیه ایران، افزایش حضور چین در اقیانوس هند و همکاریهای نظامی پکن و اسلامآباد و پیامدهای امنیتی هرگونه اختلال در تنگه هرمز قرار دارد.
اندیشکده سیایاس اینتلجنس (CAS Intelligence) اعلام کرد که هند به شدت به واردات مواد معدنی از چین وابسته است؛ به طوری که حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد عناصر خاکی کمیاب مورد نیاز این کشور و نزدیک به دو سوم محصولات فرآوریشده از چین تأمین میشود. همچنین، حدود ۶۰ درصد مواد شیمیایی لیتیوم مورد استفاده در صنایع باتری هند نیز از چین تأمین میگردد. علیرغم اجرای سیاست مواد معدنی راهبردی از سال ۲۰۲۳، هند هنوز در تلاش است تا استقلال کامل زنجیره تأمین را بهعنوان هدفی میانمدت محقق کند.
در راستای تقویت موقعیت در تنگه مالاکا، هند در حال توسعه شبکهای از نقاط دسترسی راهبردی در اطراف این آبراه است. این رویکرد به جای ایجاد پایگاههای نظامی سنتی، بر ایجاد زیرساختها و مراکز پشتیبانی برای ایفای نقش مؤثرتر در امنیت یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان تمرکز دارد.
تحلیلگران بر این باورند که این سیاست، بخشی از تلاش دهلینو برای ایفای نقشی محوری در تأمین امنیت چهارراه دریایی میان اقیانوس هند و اقیانوس آرام و ایجاد موازنه در برابر راهبرد «رشته مروارید» چین است؛ راهبردی که پکن از طریق آن در حال توسعه شبکهای از بنادر و مراکز لجستیکی از دریای چین جنوبی تا اقیانوس هند است.
گزارشها نشان میدهد که ورود زیردریاییهای پیشرفته چینی به ناوگان دریایی پاکستان، برنامه هند برای توسعه نیروی دریایی خود را تسریع کرده است. در این راستا، ناوچه رادارگریز INS Mahendragiri و زیردریایی INS Malvan که هر دو ساخت داخل هستند، بهتازگی وارد خدمت شدهاند. ناو ماهندراگیری با ۷۵ درصد تجهیزات بومی ساخته شده و بهعنوان نمادی از سیاست خوداتکایی دفاعی دولت نارندرا مودی معرفی میشود.
نیروی دریایی هند هماکنون حدود ۱۵۰ شناور در اختیار دارد که ۱۳۵ فروند آنها شناورهای رزمی محسوب میشوند و نزدیک به ۵۰ فروند دیگر نیز در حال ساخت است. دهلینو در نظر دارد تا تعداد شناورهای خود را طی یک دهه آینده به بیش از ۲۰۰ فروند افزایش دهد.
همچنین، همکاریهای دفاعی هند و ژاپن به مرحلهای جدید وارد شده است. دو کشور پس از سالها برگزاری رزمایشهای مشترک، اکنون به دنبال گسترش همکاریهای صنعتی در حوزه کشتیسازی هستند. انتقال فناوری سامانه دکل آنتن رادیویی یکپارچه (UNICORN) و مذاکرات درباره توسعه مشترک ناوچههای کلاس «موگامی» از جمله محورهای این همکاریها به شمار میرود.
در بخش دیگری از این تحلیل، امنیت انرژی بهعنوان محور اصلی راهبرد جدید هند مطرح شده است. منطقه اقیانوس هند با عبور حدود ۴۰ درصد تجارت دریایی جهان و نزدیک به ۷۰ درصد تجارت انرژی، برای اقتصاد هند از اهمیت ویژهای برخوردار است. به همین دلیل، حفاظت از خطوط ارتباطی دریایی (SLOCs) به یکی از اولویتهای اصلی امنیت ملی دهلینو تبدیل شده است.
هند در تلاش است تا با گسترش مشارکتهای اقتصادی و تجاری با کشورهای همسایه، زمینه ایجاد مراکز تعمیر کشتی، پایگاههای لجستیکی و شبکههای آگاهیرسانی دریایی را فراهم آورد. بهاعتقاد تحلیلگران، راهبرد جدید دریایی هند بیش از آنکه صرفاً یک برنامه نظامی باشد، تلاشی برای افزایش تابآوری در برابر تحولات ژئوپلیتیکی و حفظ امنیت انرژی به شمار میرود.
