اصرار گروسی بر نقش آژانس در توافق هستهای ایران
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که تاکنون حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران را محکوم نکرده است، مدعی شد هرگونه توافق هستهای میان ایالات متحده و ایران بدون نقشآفرینی این نهاد، بیارزش خواهد بود.
رافائل گروسی این مطلب را در گفتوگو با روزنامه دیلی تلگراف چاپ لندن مطرح کرد. او با لحنی جهتدار درباره برنامه صلحآمیز هستهای جمهوری اسلامی ایران گفت: «بدون راستیآزمایی، هر توافقی در واقع توافق نیست و صرفاً یک وعده است.»
وی با اصرار بر نقش آژانس در روند دیپلماسی هستهای ادعا کرد که این نهاد قادر خواهد بود «تأیید و گواهی کند آنچه طرفها بر سر آن توافق میکنند، در عمل همان چیزی است که واقعاً در حال رخ دادن است.»
مدیرکل آژانس ادامه داد: «ما ایران را بسیار، بسیار خوب میشناسیم، همه تأسیسات را. ما تنها نهادی هستیم که میتواند بیطرفی مطلق در این کار را تضمین کند.»
گروسی همچنین مدعی شد که یک توافق احتمالی میتواند شامل رقیقسازی بخشی از اورانیوم غنیشده ایران و انتقال باقیمانده آن به یک کشور ثالث باشد.
این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها طرح انتقال مواد هستهای به خارج از کشور را رد کرده است. مدیرکل آژانس درباره تهدیدهای ایالات متحده علیه مراکز و مواد هستهای ایران، بدون محکوم کردن این لفاظیها، به بیان هشدارهای کلی بسنده کرد و گفت این موضوعات بسیار حساس هستند.
برنامه صلحآمیز هستهای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتیسازی این موضوع، تلاش کردند از ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران استفاده کنند، اما بسته شدن پرونده «ابعاد احتمالی نظامی» در سال ۱۳۹۴ این بهانه را از میان برداشت.
ایران پس از امضای برجام به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما ایالات متحده در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از توافق خارج شد و کشورهای اروپایی نیز نتوانستند تعهدات خود را اجرا کنند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود گامهایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام در سال ۱۴۰۰ نیز بهدلیل تعلل و زیادهخواهیهای غرب به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، عمر ۱۰ ساله این توافق به پایان رسید.
با این حال، ایران به دلیل عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و موافقتنامه جامع پادمان، به همکاریهای فنی با آژانس ادامه داده و تأکید کرده است برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.
