تحلیل بیانیه پایانی بریکس: رویکردی واقعگرایانه به جای ضدآمریکایی
بیانیه پایانی اجلاس هجدهم بریکس در دهلینو، تصویری واقعگرایانه از این ائتلاف نوظهور ارائه داده و نشان میدهد که بریکس در پی تقابل با آمریکا نیست.
به گزارش فرتاک نیوز؛ روزنامه اطلاعات در گزارشی نوشت: در شرایطی که اقتصاد جهانی تحت تأثیر سیاستهای تجاری یکجانبه دولت دونالد ترامپ و تحریمها قرار دارد، بیانیه پایانی اجلاس دهلینو تصویری کاملاً عملیاتی از بریکس به نمایش گذاشت.
این اجلاس به وضوح نشان داد که بریکس بیش از آنکه به عنوان یک «بلوک ضدآمریکایی» شناخته شود، به عنوان بستری برای تنوعبخشی اقتصادی و افزایش قدرت چانهزنی کشورهای جنوب جهانی عمل میکند.
۱. از «شعار دلارزدایی» به «واقعیت تنوعبخشی مالی»؛ پیام اصلی اجلاس دهلینو به سناریوهایی برمیگردد که محقق نشدند. بر خلاف برخی روایتها، بریکس هیچ طرحی برای ایجاد یک «ارز مشترک» تصویب نکرد. این عدم حرکت به سمت ایجاد واحد پولی واحد ناشی از درک عمیق اعضا از وابستگی اقتصاد جهانی به نقدشوندگی و بازارهای مالی است. در عوض، بیانیه دهلینو بر «تنوعبخشی مالی و ایجاد مسیرهای متعدد تسویه» تأکید کرد.
۲. پارادوکس ترامپ؛ انگیزه برای تنوعبخشی و ممانعت از جبههسازی. اگرچه سیاستهای تجاری حمایتگرایانه واشنگتن، انگیزه اعضای بریکس را برای ایجاد گزینههای تجاری افزایش داده، اما نمیتوان این ائتلاف را یکپارچه ضدغربی دانست. تحلیل رفتار اعضا در اجلاس اخیر نشان میدهد که تعارض منافع و تفاوت در اولویتهای ژئوپلیتیک، مانع از تبدیل بریکس به یک جبهه یکپارچه میشود.
۳. الگوی هند؛ تجلی «خودمختاری راهبردی». برای سیاستگذاران ایرانی، درس اصلی اجلاس دهلینو در رفتارهای دیپلماتیک هند نهفته است. هند با میزبانی بریکس و تأکید بر مقابله با یکجانبهگرایی تجاری، همزمان روابط عمیقی با غرب و آمریکا دارد.
۴. جایگاه ایران؛ ضرورت عبور از موقعیت ژئوپلیتیک به قدرت اقتصادی. حضور ایران در بریکس و دیدارهای حاشیهای در اجلاس دهلینو، فرصتهای مهمی را برای تهران فراهم کرده است. فرصتهایی شامل تسویه با ارزهای محلی و جذب سرمایهگذاری که میتواند به تقویت موقعیت ایران در کریدور بینالمللی شمال-جنوب منجر شود.
در نهایت، اجلاس بریکس نشاندهنده تغییر تدریجی جهان از «تکمرکزی» به سمت «تعدد مراکز تصمیمگیری» است. این ائتلاف نه به عنوان معجزهای اقتصادی عمل میکند و نه به عنوان ائتلاف ایدئولوژیک، بلکه به عنوان ابزاری برای تنوعبخشی به گزینههای تجاری و مالی شناخته میشود.
